Article

Oratie Prof. Dr. P. Kavelaars

Internationale fiscale ontwikkelingen

De University of Curaçao (UoC) heeft Prof. Dr. P. Kavelaars, verbonden aan Deloitte Belastingadviseurs, tot buitengewoon hoogleraar benoemd. In het teken hiervan heeft prof. Kavelaars op 19 januari 2017 zijn oratie gehouden over de zeer ingrijpende internationale fiscale ontwikkelingen die de afgelopen jaren zijn ingezet en de komende jaren verder worden geïmplementeerd. Deze ontwikkelingen zijn vooral bekend geworden onder de naam BEPS: ofwel het tegengaan van Base Erosion and Profit Shifting. Initiatoren zijn de OESO en de Europese Unie (EU). Beide hebben vele maatregelen ontwikkeld die met name het internationale bedrijfsleven raken en leiden tot substantiële aanpassingen in regelgeving. Dit moet vervolgens tot gedragswijziging bij, met name, multinationals leiden. Het aantal maatregelen dat inmiddels werd en nog wordt ingevoerd is enorm. Prof. Kavelaars benoemde in dit verband in zijn oratie een aantal hoofdthema’s, welke wij per thema kort hebben gerecapituleerd.


Internationale informatie-uitwisseling

Voor de bestrijding van BEPS is een goede internationale informatie-uitwisseling van groot belang. Met de invoering van de zogenoemde Common Reporting Standard (CRS) is het de bedoeling dat een wereldwijde automatische informatie-uitwisseling tot stand komt. De EU heeft dit inmiddels ook verplicht voor de lidstaten. Daarnaast zijn er ter implementatie van de CRS verscheidene Multilateral Competent Authority Agreements (MCAA) gesloten.


Transparantie

Naast informatie-uitwisseling is de transparantie een tweede belangwekkende item. Transparantie moet de overheid en de samenleving een beter zicht geven op hoe internationale structuren in elkaar zitten. Deze wens tot meer transparantie heeft vorm gekregen in de verplichte Country-by-Country reporting (CbC), zowel commercieel als fiscaal, alsmede regels om de zogenoemde Ultimate Beneficial Owners (UBO) te traceren. Dit laatste vloeit vooral voort uit de publicatie van de Panamapapers.

Oneigenlijk gebruik van belastingwetgeving en van belastingverdragen

Het derde hoofdthema dat Kavelaars benoemde is het oneigenlijk gebruik van belastingwetgeving en van belastingverdragen welke vooral wordt veroorzaakt door verschillen tussen fiscale wetgevingen van landen en het niet op elkaar aansluiten van fiscale wetgeving en verdragen. Daardoor kan het zijn dat belastingheffing beperkt of zelfs geheel ontgaan kan worden. De EU en de OESO werken eraan dat landen zowel in hun nationale regelgeving als in hun belastingverdragen algemene en ook meer specifieke antimisbruikbepalingen opnemen.

Anti-BEPS-richtlijn

In het bestrijden van onbedoeld gebruik van wetgeving is binnen de EU de zogenoemde anti-BEPS-richtlijn een belangrijke leidraad. De anti-BEPS-richtlijn richt zich onder andere op de invoering van een algemene renteaftrekbeperking in winstbelastingen, een zogenoemde exitheffing bij verplaatsing van ondernemingsactiviteiten en zogenoemde Controlled-Foreign-Company regels (CFC regels) die moeten voorkomen dat activiteiten van buitenlandse dochtervennootschappen laag belast blijven. Het ligt in de rede dat ook landen buiten de EU dergelijke regelgeving gaan invoeren.


Hybrid mismatches

In het verlengde van de anti-BEPS-richtlijn nemen de EU en de OESO actief maatregelen tegen hybrid mismatches waardoor niet langer bijvoorbeeld betaalde rente in twee landen in aftrek kan worden gebracht. Dit is een goede ontwikkeling, maar leidt wel tot nogal gecompliceerde fiscale regels. Een groot aantal van de voorgestelde maatregelen zouden moeten worden opgenomen in belastingverdragen. Het lastige is dat die verdragen stuk voor stuk moeten worden gewijzigd. Gelet op het feit dat er wereldwijd ongeveer 3000 verdragen zijn, is het tijdrovend om dat te realiseren. Hier moet het multilaterale verdrag – zie hierna – een oplossing voor bieden.

Multilaterale Verdrag

In het kader van de verdragswijzigingen die door de internationale fiscale maatregelen doorgevoerd dienen te worden heeft de OESO een multilateraal verdrag gepresenteerd. Dit verdrag moet bewerkstelligen dat onder bepaalde voorwaarden alle verdragen in de wereld in een keer kunnen worden aangepast. Dit is een juridische zeer lastige operatie maar ook heel aantrekkelijk als dat lukt. Tot nu toe hebben ongeveer 100 landen aangegeven dit multilaterale verdrag in beginsel te gaan toepassen.


Ongewenste staatssteun

Met name de EU maar ook de OESO zijn actief bezig op het terrein van het wegnemen van ongewenste staatssteun door het bestrijden van schadelijke belastingconcurrentie, welke ook wordt aangeduid als de code of conduct. Wat betreft de EU zijn momenteel de zogenoemde rulings, afspraken tussen de fiscus en multinationals, een belangrijk aandachtspunt. De EU meent dat daarbij in veel gevallen sprake is van verboden staatssteun. Hierover lopen momenteel verschillende procedures bij de rechter.


Uniforme fiscale winstbepaling

De EU streeft ernaar om te komen tot een eenduidige winstgrondslag voor ondernemingen met een wereldwijde omzet van ten minste € 750 mln. Dit wordt aangeduid als Common Consolidated Corporate Tax Base (CCCTB). Een voorstel daartoe is al in 2011 gedaan maar stuitte bij veel landen op weerstand. In 2016 is een nieuw voorstel gedaan waarbij de eerste jaren niet wordt geconsolideerd: de Common Corporate Tax Base (CCTB). Het belangrijkste bezwaar tegen het op eenzelfde wijze bepalen van de winst in alle EU landen is dat er grote starheid ontstaat. Toekomstige wijzigingen in een dergelijk systeem kunnen namelijk alleen worden doorgevoerd indien alle lidstaten het daar over eens zijn. Het is niet duidelijk hoe een en ander zich gaat ontwikkelen.


Op basis van het voorgenoemde moet duidelijk zijn dat landen die niet mee gaan in het huidige fiscale transitieproces en bijvoorbeeld vasthouden aan hun status van belastingparadijs, op den duur het onderspit zullen delven. Er zal namelijk in de toekomst veel minder worden geconcurreerd op fiscale regelgeving maar meer op reële economische factoren. Het is goed dat Curaçao en de andere Caribische landen en eilanden van het Koninkrijk meegaan in deze ontwikkelingen waarbij het sluiten van belastingverdragen een belangrijk speerpunt zal zijn.
 

Did you find this useful?