duurzame-afspraken

Article

Duurzame afspraken maken goede vrienden, ook in familiebedrijven 

Nieuwsbrief Actualiteiten, maart 2018

Ondernemingen hebben niet alleen belang bij een op maat gemaakte fiscale, juridische en financiële begeleiding, ook het interrelationele aspect mag niet uit het oog worden verloren. Op die manier wordt de continuïteit van het (familie)bedrijf gevrijwaard.

In een familiebedrijf zijn er steeds delicate kwesties die vragen om tijdige afspraken. Denk bijvoorbeeld aan het niet aanwerven of ontslaan van familieleden, hiërarchische discussies, het bedrijf openstellen voor schoonfamilie, het wel of niet doorbetalen van de wedde aan zieke familieleden, … Als dat soort emotionele zaken escaleren, kan dit leiden tot een gedwongen verkoop of zelfs tot het verdwijnen van de onderneming.

Bovendien kan dit onrust creëren bij medewerkers, klanten en leveranciers. Het is een uitdaging om een rendabel bedrijf te combineren met een gelukkige familie.

Tegenstrijdige opvattingen

Waarom lopen ondernemende families het risico om ongelukkig te worden? Een voorbeeld om dit duidelijk te maken is de vraag wat een correcte wedde voor meewerkende kinderen is.

Sommige families zullen kiezen voor een gelijke en hoge wedde om ze van meet af aan een zekere welstand mee te geven. Andere families geven hun meewerkende kinderen een gelijke maar lage wedde. De redenering is dat ze zich maar moeten bewijzen en dat het bedrijf later toch al van hun zal zijn. Nog anderen verdedigen de keuze dat men familieleden betaalt afhankelijk van de functie.

Toch moet elke familie een keuze maken, wat geen gemakkelijke opgave is. In een familiebedrijf zijn er immers per definitie tegenstrijdige en dus botsende opvattingen. Wat betekent dat een familiebedrijf dreigt instabiel te worden als men dit niet aanpakt. Hoe langer een familie wacht met afspraken maken, hoe lastiger dit zal worden. Er zijn eigenaar-ondernemers die beweren dat ze dit soort van problemen maar oplossen als ze zich voordoen. Of ze maken zich sterk dat dergelijke discussies zich niet zullen stellen in hun familie. Deze aanpak en visie zijn echter niet de juiste manieren om ruzies in ondernemende families te vermijden.

Een kompas voor de familie

Om ruzies in de familie omtrent het bedrijf te vermijden, kan er preventief een familiecharter worden opgesteld. Hierin wordt beschreven hoe u als familie verstandig met uw bedrijf en met elkaar wil omgaan. Bij de opmaak ervan betrekt u dan ook alle familieleden en niet alleen de aandeelhouders.

Een familiecharter moet een vlot leesbaar document zijn. Bekijk het als een kompas waar de familie zich op kan richten als ze in de toekomst geconfronteerd wordt met moeilijke familiale situaties. De ideale periode voor deze oefening is als de kinderen twintigers zijn. Het doet er niet toe of ze dan al actief zijn in het bedrijf. Ga met de familieleden samen zitten en spreek af hoe u zal anticiperen als bepaalde situaties zich ooit voordoen. Het mag geen dictaat zijn dat ouders aan de kinderen en schoonkinderen opleggen. Alle familieleden moeten er zich achteraf goed bij voelen.

Alleen dan zijn het duurzame afspraken die de familie niet om de haverklap moet wijzigen.

Daarom zijn charters ook nooit hetzelfde omdat elke familie andere accenten legt. Een familiecharter is gezien de inhoud bijna altijd een morele overeenkomst.

Een charter bestaat traditioneel uit een huishoudelijk reglement, met aandacht voor de familiale waarden en de visie op het aandeelhouderschap. Bij het opstellen van dergelijk charter kunnen experten van Deloitte een begeleidende rol spelen waarbij een specifieke methodiek wordt gebruikt. Vooral in grotere families is het niet eenvoudig om alle neuzen in dezelfde richting te zetten. Een reden te meer om er tijdig aan te beginnen en externe begeleiding te vragen.

Gepubliceerd op 15/03/2018

Guy Jans, gjans@deloitte.com

Onze maandelijkse gratis nieuwsbrief ontvangen in je mailbox? Klik hier
Did you find this useful?