actualiteiten

Article

Passie en vertrouwen: hulpmiddelen bij een goede bedrijfsopvolging

Fiduciaire Actualiteiten | Nieuwsbrief juli 2016

Studies wijzen uit dat slechts 1 op de 10 familiebedrijven door de derde generatie wordt verdergezet. Nauwelijks drie procent van de mislukte overdrachten heeft een financiële, juridische of fiscale oorzaak. De overige 97 % is te wijten aan slechte communicatie, foute rolverdeling, emoties, gebrek aan leiderschap, onervarenheid, enz.

Waarom verloopt een opvolgingsproces vaak moeilijk?

Een eerste reden zijn de noodsituaties, zoals een onverwacht overlijden. Op dat moment lopen de betrokkenen vaak tegen wettelijke bepalingen aan zoals erfbelasting, erfrecht met eigendomsversnippering tot gevolg, overgang van controle en stemrecht naar personen die niet voorbereid zijn, enz. Elk bedrijf moet daarom een plan B hebben.

De complexiteit van een opvolgingsproces is vaak een tweede reden. Daarbij spelen diverse factoren zoals tijdstip, sector, familiale context, eigendom, leiding, … een belangrijke rol.

Een derde reden is vaak het gebrek aan ervaring. De helft van de bedrijven die binnen de vijf jaar worden geconfronteerd met een overdracht weten niet wie de toekomstige bedrijfsleider en toekomstige eigenaar(s) zullen zijn.

Tot slot leiden (familiale) emoties en het niet onder ogen durven zien van de sterfelijkheid vaak tot uitstelgedrag. Families wensen conflicten te vermijden.Deze worden dan ook vaak als te negatief bekeken. Nochtans zijn ze een positieve opportuniteit en spelen een constructieve rol om familiale relaties beter te verstaan en uit te diepen.

Ratio versus emotie

Het driecirkelmodel van Tagiuri & Davis duidt op een eenvoudige manier de onderling afhankelijke en overlappende subsystemen van het familiebedrijf aan: de familie, het bedrijf en de eigenaarFamilie streeft naar harmonie, het bedrijf naar winst en een eigenaar naar waardecreatie. Het rationaal bedrijfssysteem staat tegenover het emotioneel familiesysteem. Eigendom en aandeelhouderschap schippert tussen beide.

Partijen kunnen dus één, twee of zelfs drie rollen opnemen: deze van familie, eigenaar en/of manager/bestuurder. Dit kan leiden tot belangenconflicten.

Goeie communicatie is prioritair

. Een van de voorwaarden voor effectieve communicatie is vertrouwen. Op vertrouwen worden relaties gebouwd. Familieleden hebben op zich al een sterk vertrouwen omdat ze zich met de familie en het familiebedrijf kunnen identificeren. Dit sterk vertrouwen dat vaak minder moet opgebouwd worden dan tussen vreemden is één van de fundamenten van een goede samenwerking en is bevorderlijk voor opvolging. Vertrouwen mag wel niet leiden tot blind vertrouwen, waarbij de overdrager denkt dat alles geregeld is.

Het beheersen van emoties speelt dan ook een belangrijke rol. Een bedrijf wordt opgebouwd met veel passie en inzet. Een familiebedrijf moet een gedeelde passie zijn. Een passie die de bedrijfsleider-stichter-eigenaar deelt met zijn gezin, zijn kinderen en kleinkinderen. Een passie die je kan delen op diverse familiefora, periodieke familiebijeenkomsten, al dan niet met schoonkinderen, jong volwassen kinderen of kleinkinderen.

​Gepassioneerd en rationeel communiceren over het familiebedrijf en over het belang ervan voor het familiale geluk en welvaart, bevordert de familiale samenhorigheid, het vertrouwen en zal onvermijdelijk positief bijdragen in het opvolgingsproces.

Patrick Dierick, pdierick@deloitte.com

Did you find this useful?