verkoop-sociale-media-juridische-spelregels-social-commerce

News

Verkoop via sociale media: de juridische spelregels van ‘social commerce’

COVID-19 

De huidige COVID-19 crisis versnelt de digitale transformatie en disruptie. Meer en meer handelaars gaan online ondernemen en starten met een webshop. Ook zien we een opkomst van verkoop via sociale mediakanalen als Instagram of Facebook. Maar wat zijn de juridische spelregels van e-commerce via sociale media? Tijd om uw ‘digitale etalage’ juridisch op orde te stellen!

Gepubliceerd op 12/05/2020

Social commerce

De juridische spelregels voor de verkoop van producten of diensten via sociale media (‘social commerce’) zijn grotendeels gelijk aan deze voor verkoop via een website of webshop. Het gaat in beide gevallen om een verkoop op afstand, waarbij koper en verkoper zich niet op dezelfde fysieke locatie bevinden. Een verkoop op afstand brengt echter heel wat juridische waarborgen voor consumenten met zich mee: bezint eer ge begint!

Voor verkopen via sociale media is de ‘fysieke’ ruimte van een post om te voldoen aan de talrijke informatieverplichtingen voor e-commerce beperkt. De wetgever houdt hier echter rekening mee: de onderneming moet in dit geval ten minste de precontractuele informatie wat betreft de voornaamste kenmerken van de producten/diensten, de identiteit van de onderneming, de totale prijs en het herroepingsrecht voorzien. De overige informatieverplichtingen dienen vervolgens opgenomen te worden in de orderbevestiging die aan de koper dient overgemaakt te worden op een duurzame drager (vb. een PDF-document).

Aandachtspunt bij verkoop op afstand is de consumentenrechtelijke informatieverplichting omtrent het bestaan van een herroepingsrecht. Consumenten (B2C) hebben namelijk ook bij een verkoop via sociale media het recht om goederen binnen 14 dagen na levering te retourneren zonder opgave van reden. Ook wanneer er sprake is van een wettelijke uitzondering op het herroepingsrecht (vb. goederen op maat, bederfbaar voedsel, …) geldt een informatieverplichting. De onderneming is vervolgens verplicht de betaalde sommen (incl. leveringskosten) terug te betalen aan de consument met hetzelfde betaalmiddel. Een terugbetaling door middel van een voucher is bijgevolg niet toegestaan. Opgelet, het niet correct informeren over het herroepingsrecht kan leiden tot een verlenging van het recht tot wel 12 maanden.

Checklist:

  •  Precontractuele informatieverplichtingen
  • Orderbevestiging met (overige) informatieverplichtingen
  • Herroepingsrecht en terugbetalingsverplichting

 ‘Like, share & win’-acties

Sociale media zijn tevens een handige tool voor promotionele wedstrijden, zoals de ‘Like, share & win’-acties om naambekendheid te creëren. Echter, voor zulke acties gelden talloze (juridische) spelregels: enerzijds de nationale wetgeving en anderzijds de specifieke richtlijnen van de verschillende sociale media platformen.

Sterker nog, de overgrote meerderheid van Facebook- en Instagramwedstrijden gaat vandaag in tegen de Belgische wetgeving en valt onder het verbod op het organiseren van een loterij. Bij een ‘like, share & win’-actie wordt de winnaar namelijk veelal willekeurig gekozen, waardoor deze acties onder dit verbod vallen. Loot dus niet een geheel willekeurige winnaar, maar incorporeer bijvoorbeeld een kennis- of behendigheidsproef (vb. posten foto, kennisvraag, creatieve reactie…). Zo berust de winst niet langer louter op toeval en kunnen onnodige discussies en/of juridische stappen vermeden worden.

Tevens is het aangeraden om gebruik te maken van een duidelijk wedstrijdreglement (vb. via link naar website) om te voldoen aan de informatieverplichtingen. Gezien de beperkte ruimte voor posts op sociale media kan het nuttig zijn om een wedstrijdpagina op de website te voorzien met alle transparante informatie en de nodige legal disclaimers. Hierin kunnen tevens de nodige clausules omtrent de specifieke regels van de sociale media platformen geïncorporeerd worden.

Ook de GDPR loert om de hoek bij winacties: stuur deelnemers achteraf geen nieuwsbrieven of promo’s, zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming!

Checklist:

  • Voorwaarden winacties
  • Wedstrijdreglement
  • GDPR

Intellectuele eigendomsrechten

De originele teksten, foto’s en/of video’s op uw website of social media platform worden beschermd door intellectuele eigendomsrechten. Auteursrecht (copyright) ontstaat namelijk automatisch bij het creëren van een origineel werk. Zulke inhoud, zoals een originele productfoto, mag dus niet zomaar gekopieerd worden zonder voorafgaande toestemming van de auteur/eigenaar. Respecteer auteursrechten van anderen en treed tijdig op bij het onrechtmatig gebruik van uw eigen rechten.

Checklist:

  • Respecteer auteursrechten

 (Influencer)marketing

De influencer marketing is vandaag booming, maar ook hier loeren juridische verplichtingen om de hoek. Het consumentenrecht verplicht er namelijk toe om zulke reclame steeds als dusdanig kenbaar te maken. Toegepast op het gebruik van sociale media kan aan deze verplichting voldaan worden door een vermelding of hashtag die de consument duidt op het promotionele karakter van de post en de adverteerder (vb. #reclame en #naamadverteerder). Transparantie is ook hier het sleutelwoord.

Checklist:

  • Promotionele karakter kenbaar
  • Adverteerder kenbaar

 

Om optimaal in te zetten op verkoop via sociale media moeten de juridische spelregels gekend zijn én geïmplementeerd worden. Wij staan u graag bij op weg naar legal compliance.

Hoe kunnen wij u helpen?

Wenst u meer informatie op maat van uw bedrijf? Gelieve dan contact op te nemen met:

Kristof Cox
krcox@deloitte.com

Anaïs De Boulle
adeboulle@deloitte.com

Did you find this useful?