Article

Waarom is het maatschappelijk doel van de vennootschap zo belangrijk?

KMO-update

Het gebeurt regelmatig dat er een wijziging, uitbreiding, diversificatie is van de activiteit van een vennootschap, zonder dat het doel wordt aangepast. Of nog, er wordt in privé-onroerend goed geïnvesteerd, zonder dat dit tot de specifieke werkzaamheid van de vennootschap behoort. Dit kan nefaste gevolgen hebben.

Doeloverschrijdende handelingen

Vanuit juridisch standpunt dienen de statuten van een vennootschap de werkzaamheden te vermelden die deze daadwerkelijk uitoefent. Het maatschappelijk doel bepaalt immers de actieradius.

Indien het bestuursorgaan een doeloverschrijdende handeling stelt, zal de vennootschap toch verbonden zijn door deze handeling, tenzij de derde hiervan op de hoogte was. Een derde wordt niet verondersteld het maatschappelijk doel van haar contractspartij te kennen door het loutere feit dat dit gepubliceerd wordt in het Belgisch Staatsblad.

De bestuurder in kwestie kan hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden, zowel door de vennootschap als door derden, tenzij deze laatsten op de hoogte waren of behoorden te zijn van het doeloverschrijdend karakter van de gestelde handeling.

In haar commerciële relaties en contracten

Daarnaast is het ten zeerste aangewezen om ook in de algemene voorwaarden en contracten, die gebruikt worden in het kader van de commerciële relaties met klanten, leveranciers en samenwerkingspartners, kort uiteen te zetten welke activiteiten de vennootschap uitoefent. Deze algemene voorwaarden worden immers uitdrukkelijk aanvaard door de contractspartijen.

Is de KBO aangepast?

Het economische doel dat de vennootschap uitoefent, dient tevens ingeschreven te worden in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Naast boetes die kunnen opgelegd worden wegens een onvolledige of niet-inschrijving, bevat de KBO-wet ook enkele procedurele sancties, zoals de niet ontvankelijkheid van een vordering gebaseerd op een verrichting die niet is ingeschreven in de KBO.

Stel dat een onderneming in rechte de betaling vordert van een opeisbare en onbetwiste factuur, gezien betaling door de schuldenaar na aanmaning uitblijft. Wanneer de oorsprong van deze vordering, met name het voorwerp van de factuur, gebaseerd zou zijn op een transactie waarvoor de schuldeiser geen inschrijving heeft in de KBO, heeft de schuldenaar de mogelijkheid om op die grond de onontvankelijkheid van de rechtseis in te roepen , met gerechtskosten en rechtsplegingsvergoeding als gevolg  (bijvoorbeeld: de factuur werd uitgereikt naar aanleiding van het verzorgen van opleidingen, terwijl de schuldeiser enkel inschrijving geniet voor de groothandel in voedingsmiddelen).

Deze onontvankelijkheid heeft evenwel niet definitief tot gevolg dat de schuldeiser geen betaling meer kan eisen van haar openstaande schuldvordering. De wetgever voorziet immers de mogelijkheid om een verkeerde of onvolledige inschrijving in de KBO te regulariseren. Eens de rechtzetting in de KBO heeft plaatsgevonden, zal de schuldeiser opnieuw worden toegelaten een vordering in rechte in te stellen tot invordering van de onbetaalde factuur.

De fiscus kijkt ook naar uw doel!

Dat de kosten die een vennootschap maakt niet sowieso fiscaal aftrekbaar zijn, maar dat deze ook noodzakelijk dienen samen te hangen met de activiteit of het maatschappelijke doel, werd in het verleden meerdere malen bevestigd door het Hof van Cassatie. Stroken de uitgaven niet met het doel van de vennootschap, dan kan de aftrek als beroepskost geweigerd worden.

In recente arresten van 2015 lijkt het Hof terug te komen op dit standpunt. Volgens het Hof sluit de omstandigheid dat er geen band bestaat tussen een handeling van een vennootschap en haar maatschappelijk doel, als dusdanig niet uit dat de kost aftrekbaar kan zijn.

Een recent wetsvoorstel wil dit versoepelde standpunt terugdraaien en wettelijk bijsturen, en de aftrek van beroepskosten inperken. In het vizier zitten onder meer de beroepskosten binnen managementvennootschappen, kosten van een tweede verblijf, etc.

Als voorbeeld wordt gegeven: enkel indien een dokter in zijn appartement patiënten ontvangt, zijn dit aftrekbare beroepskosten. Het voorstel bepaalt dat de aftrek van kosten niet kan wanneer de kosten niet in noodzakelijk verband staan met de maatschappelijke of werkelijke activiteit van de belastingplichtige.

Inzake btw blijkt uit de praktijk dat de btw-aftrekbaarheid van kosten niet afhankelijk is van de vermeldingen in het maatschappelijk doel maar blijkt uit de werkelijke feiten die een vennootschap uitoefent. Het is uiteraard aan te raden dat de btw-activiteiten overeenkomen met deze opgenomen in het maatschappelijk doel.

De wijziging van een btw-activiteit (nieuwe of stopzetting er van) dient voor btw-doeleinden wel verplicht te worden meegedeeld via het formulier 604B, binnen de maand te rekenen vanaf het moment van de wijziging.

Indien bv de belastingplichtige optreedt als beroepsoprichter (een belastingplichtige die geregeld onder bezwarende titel nieuwe gebouwen vervreemdt) of wagens ter beschikking stelt aan verbonden ondernemingen (waardoor de btw op de corresponderende inkomende facturen volledig aftrekbaar is) is het sterk aangewezen deze bedrijvigheden op te nemen in het maatschappelijk doel van de vennootschap om deze tegenstelbaar te maken aan de btw-administratie.

De omschrijving in de statuten is van primordiaal belang. Dit heeft immers implicaties op de juridische transacties en op de fiscale aftrek van bepaalde kosten, toepassing van btw, op de aansprakelijkheid van de bestuurders…. Kortom, de omschrijving van het doel is het middelpunt voor de goede werking van de vennootschap.

Liesbeth De Bruyne - Lore Germonprez - Anaïs De Boulle - Claire Kestens – Legal, VAT, Social & Tax Department

Gepubliceerd op 20/05/2016

Version française
Did you find this useful?