Article

KMO-update

Internationaal contracteren: juridische aandachtspunten

Wanneer u zaken wil doen met het buitenland, dan zijn er een aantal punten waar u best rekening mee houdt. Het Belgische recht is immers niet altijd zonder meer van toepassing op uw overeenkomst, met alle gevolgen van dien. Hoe zit het trouwens met deze overeenkomst en/of uw algemene voorwaarden? En wat als u geen overeenkomst heeft? Kan u trouwens wel naar de Belgische rechter als er een geschil ontstaat met uw medecontractant?

Overeenkomst - algemene voorwaarden

Met betrekking tot uw overeenkomst met een buitenlandse partij dient u eerst en vooral te weten dat een ondertekend schriftelijk contract nooit kwaad kan maar dat dit niet noodzakelijk is om een internationaal bindend contract te hebben. In vele gevallen gaat het internationaal recht er van uit dat een mondelinge overeenkomst voldoende is. Daarnaast zijn ook de bewijsregels omtrent het bestaan van deze overeenkomst veel soepeler dan in het Belgische recht. Wees dus op uw hoede: een overeenkomst ontstaat sneller dan u denkt. Een telefoontje dat resulteert in de levering van bepaalde goederen of diensten kan al worden beschouwd als een overeenkomst, ook al was dit niet uw bedoeling.

Het kan dat u in uw overeenkomst of in uw algemene voorwaarden bepaald heeft welk recht van toepassing is. U kan dit immers in alle vrijheid afspreken. Dan zal het dit recht zijn dat van toepassing is op de overeenkomst. Maar wat als u werkt met algemene voorwaarden en uw buitenlandse contractant verwijst op zijn beurt naar zijn algemene voorwaarden? Indien één van beide algemene voorwaarden door de andere partij uitdrukkelijk werd aanvaard en u kan dit bewijzen, dan is er meestal geen probleem. Het kan echter voorkomen dat er hieromtrent geen duidelijkheid is. Welke algemene voorwaarden gelden dan?

Hierover bestaan drie theorieën: volgens sommigen gelden de algemene voorwaarden die het eerst zijn overgemaakt aan de andere contractspartij, volgens anderen diegenen die het laatst zijn overgemaakt en nog anderen zijn van oordeel dat beide sets elkaar in dat geval opheffen. Een pasklaar antwoord voor deze problematiek bestaat jammer genoeg niet. De beste tip die we kunnen meegeven is de volgende: zorg ervoor dat u uw algemene voorwaarden zo snel mogelijk overmaakt aan de tegenpartij en blijf die van uw buitenlandse contractspartij verwerpen tot het einde toe. Dan heeft u de meeste kans om voor een rechtbank vol te houden dat zij rekening dient te houden met uw algemene voorwaarden en niet die van de tegenpartij.

Afwezigheid van overeenkomst - algemene voorwaarden

Wat als geen afspraken op papier staan en/of partijen niet zijn overeengekomen welk recht er toegepast moet worden op hun contractuele relatie?

In dit geval is het van belang te weten dat er internationale verdragen bestaan, bijvoorbeeld voor de verkoop van goederen, die kunnen worden toegepast indien uw land hierbij partij is.

In de praktijk zien we dat deze verdragen vaak worden uitgesloten door juristen en advocaten maar dit dikwijls ten onrechte. Het toepasselijk verklaren van een internationaal verdrag zorgt er immers vaak voor dat partijen uit een impasse komen: geen van beiden dient een toegeving te doen ten aanzien van het toepasselijke recht en geen van beiden moet zich op vreemd terrein begeven. Vaak zijn deze verdragen daarenboven recenter dan het eigen recht en houden zij meer rekening met het commerciële aspect (zoals vb. het Weens Koopverdrag toepasselijk op de internationale koop van roerende goederen).

Indien uw land en/of het land van uw contractspartij geen lidstaat is van deze verdragen, dan kan men nog een beroep doen op regelgeving op Europees vlak die bepaalt welk recht van toepassing zal zijn op een transactie. Vaak zullen deze regels er binnen Europa voor zorgen dat elke Europese rechter steeds hetzelfde nationaal recht zal toepassen. Zo zal bij de verkoop van roerende goederen veelal het recht van de verkoper van toepassing zijn.

Bevoegde rechter

Maar welke rechter zal dan uiteindelijk bevoegd zijn om over het geschil te oordelen? Ook dit kan u in uw overeenkomst of in uw algemene voorwaarden overeenkomen; men spreekt dan van een forumkeuze. Ook in dit geval doet u er goed aan na te denken of u de Belgische rechter wel automatisch bevoegd dient te verklaren. Enerzijds zijn er praktische aspecten zoals vb. het feit dat u de procedure en de taal begrijpt en een Belgische advocaat kan nemen, anderzijds kan een advocaat voor een buitenlandse rechtbank veel goedkoper zijn, of de uitvoerbaarheid van een eventueel vonnis is makkelijker op basis van een buitenlandse beslissing.

Heeft u dit niet contractueel geregeld, dan kan u ook hiervoor terugvallen op internationale verdragen. Als algemene regel geldt dikwijls dat de rechtbank van de woonplaats van de verwerende partij de bevoegde rechtbank zal zijn. Dit wil zeggen dat wanneer u de tegenpartij wenst te dagvaarden, u dit dan voor zijn of haar rechtbank zal dienen te doen. Desalniettemin kan de verweerder onder bepaalde omstandigheden voor rechtbanken in een andere lidstaat worden opgeroepen. Er zijn immers vaak uitzonderingen zoals bijvoorbeeld met betrekking tot arbeidsovereenkomsten, verzekeringsovereenkomsten, of overeenkomsten met consumenten.

Wanneer u zaken doet met het buitenland, neemt u best volgende essentiële zaken op in uw overeenkomst: welk recht is van toepassing bij een geschil, welke rechtbank zal bevoegd zijn, hoe worden uw aansprakelijkheden geregeld, wat gebeurt er in geval van faillissement van uw contractspartij, … Dit voorkomt problemen in de praktijk en zorgt er voor dat zaken zoals taalbarrière, verplaatsingen naar het buitenland, dure advocatenkosten en dergelijke meer voor een groot stuk vermeden kunnen worden.

Joëlle Vermeulen en Kristof Cox, Tax & Legal Services


Gepubliceerd op 14/07/2014.

Did you find this useful?