Article

KMO-update

Kan/mag de gedelegeerd bestuurder alleen tekenen?

In het leven van een vennootschap dienen gedelegeerde bestuurders heel wat documenten te tekenen. Regelmatig duiken er in de rechtspraak gevallen op waarbij blijkt dat de regels terzake niet werden nageleefd, met bestuurdersaansprakelijkheid tot gevolg. Het is dan ook van belang de algemene principes terzake even in herinnering te brengen.

Interne bestuursbevoegdheid vs. externe vertegenwoordigingsmacht

De raad van bestuur in de NV is een collegiaal orgaan, wat betekent dat hij handelt door de meerderheid van zijn leden. Dit betekent dat er voor belangrijke beslissingen (lees: beslissingen die vallen buiten het dagelijks bestuur) een raad van bestuur moet gehouden worden, waarbij de genomen beslissingen geakteerd worden in notulen. Een keer de beslissing (intern) genomen is, moet de vennootschap natuurlijk vertegenwoordigd worden naar de buitenwereld.

Concreet, er moet een handtekening gezet worden op een document dat de vennootschap verbindt. Mocht ook hier de wetgever eisen dat de handtekening van alle (of de meerderheid) van de bestuurders vereist is, zou dit voor de meeste vennootschappen veel praktische problemen stellen. Het vlotte handelsverkeer zou hierdoor flink belet worden. Gelukkig heeft de wetgever dit ingezien en een onderscheid gemaakt tussen de bevoegdheid van de raad van bestuur in het interne kader van de vennootschap en de eigenlijke vertegenwoordiging van de vennootschap tegenover derden.

De statuten kunnen de vertegenwoordigingsbevoegdheid immers opdragen aan één of meerdere (gedelegeerd) bestuurders, alleen of gezamenlijk optredend. Concreet: de vennootschap is verbonden wanneer de gedelegeerd bestuurder (die de vertegenwoordigingsbevoegdheid statutair heeft toegewezen gekregen) zijn handtekening zet. Indien hij dit evenwel doet op een belangrijk contract, zonder dat er voorafgaand een beslissing voorligt van de raad van bestuur, blijft de vennootschap gebonden, maar riskeert hij wel zijn aansprakelijkheid. Hij heeft voor dergelijke beslissingen immers enkel de vertegenwoordigingsbevoegdheid en niet de beslissingsbevoegdheid.

Dagelijks bestuur

De wetgever heeft verder gelukkig ingezien dat steeds een voorafgaande beslissing van de raad van bestuur eisen, niet haalbaar is voor handelingen die behoren tot de normale courante exploitatie van de vennootschap. Vandaar bestaat in de NV de mogelijkheid tot inrichting van een afzonderlijk orgaan voor het dagelijks bestuur. Vaak wordt ook aan de gedelegeerd bestuurder het dagelijks bestuur toevertrouwd. Belangrijk verschil met de belangrijke beslissingen is dat voor daden van dagelijks bestuur de gedelegeerd bestuurder niet enkel de vertegenwoordigingsbevoegdheid heeft, maar ook de beslissingsmacht. Hij mag met andere woorden alleen beslissen én vertegenwoordigen.

Ondanks dat “dagelijks bestuur” dus wel een belangrijk begrip is, is dit niet gedefinieerd in de wet. Het Hof van Cassatie stelt dat het de daden omvat die behoren tot de normale courante exploitatie van de onderneming. Het betreft een feitenkwestie die beoordeeld wordt in functie van het doel van de vennootschap, haar omvang, haar kapitaal, alsmede de aard van de handelingen en hun impact op de vennootschap.

Bevoegdheidsbeperkingen

Vaak worden er in de statuten bevoegdheidsbeperkingen opgenomen. Zoals de beperking dat de gedelegeerd bestuurder slechts alleen kan tekenen onder een bepaald bedrag of slechts voor specifieke aangelegenheden. Dergelijke beperkingen hebben slechts betrekking op de interne bevoegdheden van de bestuurder en zijn niet tegenstelbaar aan derden. Derden zijn er met andere woorden niet door gebonden, ook niet wanneer de bevoegdheidsbeperkingen gepubliceerd zouden zijn in het Belgisch Staatsblad. De bestuurder die dergelijke beperking overschrijdt, verbindt nog steeds de vennootschap, maar stelt zich eventueel wel bloot aan bestuursaansprakelijkheid.

Conclusie: de gedelegeerd bestuurder kan alles tekenen, maar mag niet alles tekenen

U heeft begrepen dat de gedelegeerd bestuurder aan wie de statuten de vertegenwoordigingsbevoegdheid toekent, de vennootschap in alle omstandigheden kan verbinden. Hij kan m.a.w. alles tekenen zonder dat hij naar de buitenwereld enige verantwoording hoeft af te leggen. Intern evenwel kan hij door de vennootschap zelf wel op het matje geroepen worden, wanneer hij handelingen stelt waarvoor hij alleen niet bevoegd is, zoals alleen belangrijke beslissingen nemen die het dagelijks bestuur overschrijden of geen rekening houden met statutaire bevoegdheidsbeperkingen.

Julie Schaerlaken, Tax & Leagl Services


Gepubliceerd op 16/09/2014.

Did you find this useful?