onduidelijkheden-bestuurdersaansprakelijkheid

Article

Onduidelijkheden rond bestuurdersaansprakelijkheid - praktisch uitgelicht

KMO-update

De hoofdregel is dat bestuurders en zaakvoerders niet aansprakelijk zijn voor de verbintenissen van de vennootschap (art. 61 W. Venn.). Dit geldt natuurlijk alleen maar zolang de bestuurder binnen de perken van zijn mandaat handelt, zoniet kan een bestuurder aansprakelijk worden gesteld.

Bijvoorbeeld in geval van tekortkomingen in zijn bestuur (systematische afwezigheid op de vergaderingen van de raad van bestuur, nalaten de nodige verzekeringen af te sluiten, onvoldoende toezicht uitoefenen op een orgaan van dagelijks bestuur of een directeur,…), overtredingen van de statuten of het Wetboek van vennootschappen,…

We stellen vast dat in de praktijk een aantal onduidelijkheden bestaan omtrent deze bestuurdersaansprakelijkheid. Hierna worden een aantal misvattingen uitgeklaard:

1. Een bestuurder is niet verantwoordelijk voor het verleden

De zorgvuldige uitoefening van zijn mandaat houdt onder andere in dat de bestuurder een einde moet stellen aan voortdurende inbreuken, ook al vinden deze hun herkomst in de periode vóór zijn benoeming als bestuurder. Een grondige voorafgaandelijke doorlichting van de vennootschap is daarom aan te raden.

2. Een bestuurder is niet aansprakelijk als hij heeft tegengestemd

In principe is elke bestuurder individueel aansprakelijk voor zijn fouten. Dit is echter anders wanneer de schade het gevolg is van een overtreding van de statuten of van het Wetboek van vennootschappen.

De overtreding van de statuten of van het Wetboek van vennootschappen is sowieso een fout, zonder dat de rechter hierover een beoordelingsruimte heeft. Bovendien zijn de bestuurders in dit geval hoofdelijk aansprakelijk. Dit wil zeggen dat om het even welke bestuurder aangesproken kan worden voor de totaliteit van de schade. Een bestuurder wordt vermoed aansprakelijk te zijn, tenzij (1) hij aan de betrokken overtreding geen deel heeft gehad, (2) hem geen schuld te verwijten is en (3) wanneer hij die overtreding heeft aangeklaagd op de eerstvolgende algemene vergadering nadat hij er kennis van heeft gekregen.

Bijgevolg mag een bestuurder zich niet louter passief opstellen. De actieve rol van de bestuurder is cruciaal.

3. Een bestuurder is niet aansprakelijk indien de materie niet de specialiteit is van de bestuurder

Materies waarin bestuurders niet thuis zijn kunnen ze delegeren aan personeelsleden of externe deskundigen. Desalniettemin blijven bestuurders aansprakelijk voor de uiteindelijke beslissing, bijgevolg dienen ze toezicht uit te oefenen over de door hen gedelegeerde taken. Noch de bekwaamheid van de bestuurder, noch de interne bevoegdheidsverdeling, zal dus een rol spelen bij de beoordeling van de bestuurdersaansprakelijkheid.

4. Een bestuurder is niet aansprakelijk indien hem kwijting werd verleend

Door een geldige kwijting doet de vennootschap afstand van vorderingen die zij zou kunnen instellen jegens een bestuurder. Merk op dat er grenzen zijn aan het comfort dat een kwijting biedt. Minderheidsaandeelhouders die tegen de kwijting hebben gestemd, alsook derden, zijn niet gebonden door de kwijting. Daarnaast zijn overtredingen van het Wetboek van vennootschappen en de statuten enkel gedekt door de kwijting voor zover de 3 voormelde voorwaarden voldaan zijn en indien deze overtredingen bepaaldelijk werden aangegeven in de oproeping voor de algemene vergadering. Tot slot dienen aandeelhouders juist en volledig te worden ingelicht en zal de kwijting niet geldig zijn indien de ware toestand van de vennootschap verborgen werd gehouden.

Conclusie

Bestuurders dragen een grote verantwoordelijkheid. Een grondige voorafgaandelijke doorlichting van de vennootschap valt aan te raden alvorens een bestuursmandaat op zich te nemen. Daarnaast is het van groot belang dat een bestuurder actief deelneemt aan het bestuur en voldoende toezicht uitoefent wanneer hij taken delegeert. Bestuurders blijven immers steeds aansprakelijk voor de uiteindelijke beslissing.

Edine Dirckx, edirkx@deloitte.com


Gepubliceerd op 16/06/2015.

Did you find this useful?