Article

Onlineverkoop tussen particulieren

KMO-update

Voor sommigen is het vooral tijdens de eindejaarsperiode heel gewoon geworden om gekochte of gekregen voorwerpen op internet te verkopen of door te verkopen. De feestdagen zijn in dit opzicht uitgegroeid tot de favoriete periode voor deze (nieuwe) trend.

Heel wat verkoopsites en de sociale netwerken organiseren deze verkoop op gespecialiseerde platforms. Deze platforms zijn inmiddels vrij gestructureerd en groeperen de producten per categorie, prijs, …. Alle internetgebruikers hebben toegang tot deze platforms en kunnen ze raadplegen (op voorwaarde dat ze zich in sommige gevallen inschrijven/identificeren).

Het is belangrijk dat behalve eventuele vragen over de verantwoordelijkheden van de websitebouwer en -host, de geldende regels inzake verkoopovereenkomsten tussen particulieren (personen die geen handelaar zijn) die op het internet worden gesloten, even op een rijtje worden gezet.

Niettegenstaande het feit dat het gaat om onlineverkoop, zijn de bepalingen van het burgerlijk wetboek van toepassing, aangezien de verkoper zich kan beroepen op zijn hoedanigheid van niet-professioneel verkoper. Tussen partijen die geen handelaar zijn, is de wetgeving betreffende de overeenkomsten op afstand in artikel VI.45 en volgende van het Wetboek van economisch recht niet van toepassing. Deze wetgeving richt zich immers tot ondernemingen. Onder onderneming wordt verstaan: "elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft, alsmede zijn verenigingen".

Dit betekent dat zodra de verkoop voor de verkoper een volkomen eenmalige activiteit is, deze niet zal worden beschouwd als onderneming en niet onderworpen zal zijn aan de bijzondere plichten vastgelegd in het kader van het Wetboek van economisch recht (bijvoorbeeld het herroepingsrecht waarover de koper beschikt).

Het gemeenrechtelijk stelsel van de verkoop (burgerlijk wetboek) voorziet dat de verkoop is gesloten, zodra men akkoord gaat over de verkochte zaak en de prijs, zelfs als de zaak nog niet is geleverd en de prijs nog niet is betaald. Het doet er niet toe of de communicatiemiddelen die werden gebruikt om te onderhandelen of te communiceren elektronische middelen op afstand zijn.

De verkoper moet de nuttige informatie over het voorwerp dat hij te koop aanbiedt verstrekken en moet dezelfde plichten nakomen inzake vrijwaring voor uitwinning of voor verborgen gebreken.

Iedere verkoper is immers van rechtswege verantwoordelijk voor de goede uitvoering van de gesloten overeenkomst. Dit betekent dat hij de levering van het bestelde goed moet waarborgen overeenkomstig de in het aanbod gepreciseerde kenmerken.

Een verkoper kan slechts in drie situaties aan deze verantwoordelijkheid ontkomen:

  • als de koper een fout heeft begaan (die hij dan zal moeten kunnen bewijzen);
  • bij overmacht;
  • in geval van onweerstaanbare en niet te voorziene feiten gepleegd door een derde die niets met de overeenkomst te maken heeft.

Een van de zaken waarop de verkoper bij een verkoop op internet het minst vat heeft, is de verzending van het goed, waarvoor een extra partij - de bezorger – wordt ingeschakeld.

Bent u een particulier en wil u de risico's verbonden aan de levering van het voorwerp dat u verkoopt beperken, opteer dan in ieder geval voor een leveringswijze waarbij u de leveringen kunt volgen (vb. een aangetekende zending).

Volgens de bewoordingen van artikel 1641 van het Burgerlijk Wetboek "is de verkoper gehouden tot vrijwaring voor verborgen gebreken van de verkochte zaak, die deze ongeschikt maken tot het gebruik waartoe men ze bestemt, of die dit gebruik zodanig verminderen dat de koper, indien hij de gebreken gekend had, de zaak niet of slechts voor een mindere prijs zou hebben gekocht".

Deze vrijwaringsplicht wordt opgelegd aan alle verkopers, zowel professionele als niet professionele. Ze biedt de koper de mogelijkheid om de zaak te retourneren en de prijs terugbetaald te krijgen of om de zaak te behouden en een deel van de prijs terugbetaald te krijgen. Als de verkoper op de hoogte was van de gebreken van de zaak, moet hij niet alleen de prijs die hij ervoor heeft gekregen aan de koper terugbetalen maar hem op de koop toe volledig schadeloosstellen. Was de verkoper echter niet op de hoogte van de gebreken van de zaak, dan dient hij alleen de prijs en de naar aanleiding van de verkoop gemaakte kosten aan de koper terug te betalen.

Er kunnen zich evenwel problemen voordoen als een van de partijen te kwader trouw is. Bijvoorbeeld, wanneer een van de partijen zou beweren dat hij nooit een overeenkomst heeft gesloten. Het is dus van het grootste belang dat alle e-mails (en andere documenten) die de partijen hebben uitgewisseld, worden bewaard. Deze bevatten alle essentiële elementen van de overeenkomst en het akkoord van de partijen.

Het Burgerlijk Wetboek heeft de bewijslastregels tussen particulieren georganiseerd in functie van het bedrag van de onderliggende transactie: voor bedragen van minder dan 375 euro, kan de particulier het bewijs leveren met "alle rechtsmiddelen", dat wil zeggen met alle middelen. U kan dus een kopie van een e-mail als bewijs gebruiken, op voorwaarde dat de schrijver van de e-mail duidelijk kan worden geïdentificeerd! Dit sluit de gevallen uit waar personen niet hun eigen identiteit maar wel een pseudoniem gebruiken.

Boven 375 euro wordt best gebruikgemaakt van een handgeschreven en ondertekend document of van een e-mail die met een elektronische handtekening is beschermd! Zo niet kan de e-mail slechts worden beschouwd als een "begin van bewijs door geschrift", dat minder bewijskracht heeft dan een echt ondertekend document.

Wat ook voor problemen kan zorgen, is een fout, een misverstand tussen de partijen over het gekochte of verkochte goed, over de verkoopvoorwaarden, zelfs als dit misverstand opgezet spel van de verkoper is om de instemming van de koper te verkrijgen.

Onlineverkoop tussen particulieren valt dan wel buiten de toepassingssfeer van het Wetboek van economisch recht, toch blijft het een belangrijke rechtshandeling waaruit bepaalde rechten en plichten voortvloeien en waarbij voorzichtigheid is geboden.

Cindy Torino, ctorino@deloitte.com – Joachim Colot, jcolot@deloitte.com


Gepubliceerd op 16/06/2015.

Version française
Did you find this useful?