Article

Ontslagvergoeding voor bestuurders?

KMO-update

Een bestuurder in een NV wordt ontslagen. Heef deze dan recht op een vergoeding?

Principe

De algemene vergadering in een NV kan in principe het mandaat van één van haar bestuurders te allen herroepen, zelfs indien er geen sprake is van een gebrekkig beleid in hoofde van deze laatste. Dit is het principe van de ad nutum herroepbaarheid van het bestuurdersmandaat. Een bestuurder die tijdens zijn mandaat ontslagen wordt, zal in principe dan ook geen aanspraak kunnen maken op een vergoeding. In de praktijk betekent dit dat (extra-) statutaire clausules die in een bepaalde door de vennootschap te betalen opzeg- of vetrekvergoeding voorzien, nietig zullen zijn.

Toch recht op een (schade)vergoeding?

Tot zover het slechte nieuws voor de ontslagen bestuurder. In een aantal gevallen wordt immers aanvaard dat de ontslagen bestuurder toch nog recht heeft op een vergoeding. Afhankelijk van de situatie, kan deze vergoeding bekomen worden van de vennootschap, een andere aandeelhouder of van een derde. Bovendien kan de bestuurder voor onderscheiden taken op grond van een arbeids- of dienstverleningsovereenkomst, recht hebben op een vergoeding.

1. Vergoeding vanwege de vennootschap

Hoewel de vennootschap het recht heeft een bestuurder te allen tijde te ontslagen, is dit recht niet absoluut. Indien de vennootschap haar ontslag uitoefent op een wijze die rechtsmisbruik uitmaakt en de bestuurder hierdoor schade leidt, kan deze laatste een schadevergoeding vorderen van de vennootschap.

2. Vergoeding vanwege een andere aandeelhouder

Hoewel het niet toegelaten is voor de vennootschap zelf om afspraken te maken met de bestuurder inzake de herroeping van zijn mandaat, worden volgens de heersende rechtspraak en rechtsleer overeenkomsten met betrekking tot een vergoedingsregeling tussen een individuele aandeelhouder als dusdanig (en dus niet de vennootschap zelf) en een bestuurder wel aanvaard.

Deze mogelijkheid dient evenwel te worden genuanceerd. Wanneer de betrokken aandeelhouder een doorslaggevende invloed kan uitoefenen op de algemene vergadering en het bedrag van de toegezegde ontslagvergoeding dermate hoog is dat hij afgeschrikt wordt om voor het ontslag van de betrokken bestuurder te stemmen, wordt het ontslagrecht van de algemene vergadering de facto beperkt, wat niet de bedoeling is van de wetgever.

3. Vergoeding vanwege een derde

Er lijkt tevens geen bewaar te bestaan tegen afspraken gemaakt tussen een bestuurder en een derde (te weten een andere partij dan de vennootschap zelf of een aandeelhouder van de vennootschap) inzake de betaling van een mogelijke vertrekvergoeding.

4. Vergoeding op basis van een arbeids- of dienstverleningsovereenkomst.

Ten slotte is het mogelijk dat voor duidelijk van de bestuursopdracht te onderscheiden taken, de bestuurder verbonden is door middel van een arbeids- dan wel door een afzonderlijke managementovereenkomst. Gezien bij het ontslag als bestuurder doorgaans ook deze overeenkomsten zullen worden beëindigd, zal de bestuurder uit hoofde van deze overeenkomst, recht hebben op de daarin bepaalde beëindigingsvergoeding.

Conclusie

Via de opmaak of het herschrijven van een (bestaande) overeenkomst tussen de bestuurder en de vennootschap, een aandeelhouder, dan wel een derde, kan er gezorgd worden voor een zekere mate van financiële bescherming voor een bestuurder. Een bijkomende ontslagvergoeding kan bovendien de vrees bij een bestuurder wegnemen dat zijn mandaat op elk moment herroepen kan worden zonder enige vorm van financiële compensatie, hetgeen zijn onafhankelijkheid ten aanzien van de vennootschap alleen maar ten goede kan komen.

Andres Calle, acalle@deloitte.com


Gepubliceerd op 13/04/2015.

Version française
Did you find this useful?