Article

KMO-update

Bepalen van de prijs in overeenkomsten tot aandelenoverdracht… geen sinecure

De belangrijkste verplichting van de koper bij een overeenkomst tot aandelenoverdracht is betaling van de overeengekomen prijs. De partijen moeten het dan wel eens zijn over de manier waarop deze prijs moet worden bepaald en bijgevolg de formulering van de prijs!

Heel vaak geeft de bepaling van de prijs tijdens de onderhandelingen aanleiding tot lange uitweidingen in de overdrachtsovereenkomst en moeten de adviseurs blijk geven van creativiteit en originaliteit. Hierna schetsen we kort de meest voorkomende gevallen.

1.      Vaste prijs

Het meest klassieke geval is een vaste koopprijs voorzien waarbij er, in voorkomend geval, wordt op toegezien dat deze over de verschillende verkopers wordt verdeeld (men zal afhankelijk van de gevallen een algemene vaste prijs of een prijs per aandeel voorzien).

De enige eis verbonden aan een vaste prijs (die ook van toepassing is op de andere gevallen), is dat hij op basis van objectieve elementen moet worden bepaald of op zijn minst moet kunnen worden bepaald.

2.      Prijsaanpassing

Vaak is de overdrachtsprijs bij de signing nog niet bepaald.

De partijen voorzien dan een prijsaanpassingsmechanisme op basis van een boekhoudkundige situatie van de onderneming, die na ondertekening van de overeenkomst moet worden geaudit.

Afhankelijk van de omstandigheden kan de prijsaanpassing worden doorgevoerd tussen de signing en de closing, na de closing en zelfs in verschillende stappen (voor en na de closing). In deze denkbeeldige situaties zorgt de verkoper/of de koper (afhankelijk van de omstandigheden) ervoor dat hij voor zichzelf een garantiemechanisme regelt, waardoor hij het te veel ontvangen bedrag kan recupereren / of de betaling van een aanvullend bedrag kan eisen.

De overeenkomst dient bovendien in een procedure te voorzien, waarmee de financiële toestand op basis waarvan de prijs of de aanpassing zal worden berekend, gezamenlijk kan worden vastgesteld.

We benadrukken tevens dat deze prijsaanpassingsprocedure heel vaak een vorm van aanvulling bij de contractuele waarborgen is.

3.      Het lot van de dividenden

De kwestie inzake het lot van de dividenden verbonden aan het lopende boekjaar moet steeds in de overdrachtsovereenkomst worden gepreciseerd. Heel vaak voorzien de partijen dat de aandelen worden verkocht met het recht op de dividenden voor het lopende boekjaar die bij de overdracht aan de aandeelhouders zouden kunnen worden uitgekeerd.

4.      Lock box

De ‘lock box’-techniek komt neer op het contractueel blokkeren (en bevriezen) van de balanstoestand van de onderneming op de datum van de ondertekening (zie op de datum van de referentierekening). Deze techniek gaat natuurlijk gepaard met het contractuele verbod voor de verkoper om enige vorm van directe of indirecte aan de huidige aandeelhouders uit te keren, zodat de koper de onderneming bij de closing overneemt met de verliezen of de winsten die tijdens de tussenperiode zijn gerealiseerd.

Voor deze techniek moeten de datum van de referentierekening en die van de transactie echter dicht genoeg bij elkaar liggen.

5.      Earn out

Earn-outbedingen doen een deel van de koopprijs van de aandelen afhangen van het toekomstige resultaat van de onderneming. Deze bedingen bieden de verkoper de mogelijkheid om voor bepaalde tijd in zekere mate te blijven participeren in de winsten die de onderneming na de overdracht zal realiseren (niet te verwarren met het prijsaanpassingsmechanisme dat verbonden is aan de vroegere resultaten van de onderneming).

Zo’n beding wordt vrij vaak opgenomen in de overeenkomst bij de overdracht van kleine en middelgrote ondernemingen, waar de persoonlijkheid van de verkoper, de bestuurder van de onderneming vaak verbonden is aan de resultaten van de onderneming. In dergelijke gevallen zal de koper er zeker van willen zijn dat hij verder kan genieten van de competenties van de verkoper. Met het earn-outbeding kan hij gerust zijn van de volledige medewerking van de verkoper tijdens de overgangsperiode van de nieuwe aandeelhouders.

Met dergelijk beding kunnen eveneens verschillen in standpunten bij de beoordeling van de valorisatie van de onderneming tussen de verkoper en de koper worden opgelost.

Wij zien dat het opstellen van de bepalingen met betrekking tot de bepaling van de prijs en de wijzen om deze aan te passen, juridisch en boekhoudkundig zeer complex kan zijn. De juridische en financiële adviseurs van de partijen moeten dan ook vaak zeer nauw samenwerken. Het is meer dan ooit absoluut noodzakelijk dat men zich met de juiste mensen omringt alvorens zich in het hele overdracht- of koopproces te storen, zodat onbegrip of foute formuleringen met mogelijk grote gevolgen worden vermeden.

Cindy Torino & Joachim Colot – Legal Department

Gepubliceerd op 19/6/2015

Version française
Did you find this useful?