Article

Alweer een poortje dicht voor ‘last minute’ planningen in Vlaanderen

KMO-update

Ondanks de bedoeling van de Vlaamse wetgever om geen inhoudelijke wijzigingen door te voeren bij de opname van de wetsbepalingen inzake registratie- en successierechten in de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) per 1 januari 2015, blijkt de praktijk toch anders. We bespreken hieronder kort één wijziging, namelijk de ‘neerlegging onder de minuten van de notaris’.

Vaak worden gelden geschonken via een eenvoudige bankoverschrijving. Om bewijsredenen wordt dan nadien in één of meerdere onderhandse documenten bevestigd dat de overschrijving begrepen diende te worden als een schenking. Die schenking kan dan gebeuren zonder betaling van schenkbelasting. Men dient evenwel voor ogen te houden dat, indien de schenker binnen drie jaar na datum van de overschrijving overlijdt, de begiftigden erfbelasting verschuldigd zijn op de waarde van de geschonken gelden. Een plots of onverwacht overlijden kan niet afgedekt worden, maar in geval van ernstige ziekte bijvoorbeeld, kunnen de onderhandse documenten nog voor overlijden in België ter registratie aangeboden worden, waarbij op dat ogenblik schenkbelasting betaald zal moeten worden. Die schenkbelasting is evenwel aanzienlijk lager dan de erfbelasting.

Deze registratie moet gebeuren in een registratiekantoor, dat enkel geopend is op werkdagen van 08.00u tot 12.00u. In uitzonderlijke gevallen, wanneer een schenker meer dan waarschijnlijk niet meer in leven zal zijn op het ogenblik dat de registratiekantoren opnieuw hun deuren openen, konden de begiftigden vroeger de onderhandse documenten laten neerleggen onder de minuten van een Belgische notaris. De notaris beschikt over langere termijnen om de bij hem gepasseerde akten ter registratie aan te bieden, voor zover hij eveneens de verschuldigde rechten heeft geïnd. Door het verkrijgen van een vaste datum en de betaling van de verschuldigde rechten nog tijdens het leven van de schenker, wordt de erfbelasting uitgesloten.

Deze werkwijze kon ook toegepast worden in geval van een schenkingsakte gepasseerd voor een Nederlandse notaris.

Sinds begin dit jaar is deze methode van ‘last minute’ successieplanning in Vlaanderen niet meer mogelijk. Enerzijds werd het artikel in het Wetboek van Registratierechten, welke deze werkwijze mogelijk maakte, geschrapt. Anderzijds werd in de VCF opgenomen dat geen akte of geschrift onder de minuten van een notaris mag worden neergelegd zonder dat de registratiebelasting (i.c. schenkbelasting) die erop verschuldigd is, effectief betaald is op het registratiekantoor.

Het is evenwel de vraag of de Vlaamse decreetgever bevoegd is om deze wijziging door te voeren. Aangezien het betreffende, geschrapte artikel nog tot de bevoegdheid van de Federale overheid lijkt te behoren, zou de wijziging ongrondwettelijk kunnen zijn.

Zolang ons Grondwettelijk Hof deze mogelijke schending niet heeft vastgesteld, moet met de wijziging rekening gehouden te worden.

Panikeren is echter niet nodig. Vanuit het notariaat werd al snel een eenvoudige oplossing voorgesteld die in het merendeel van de gevallen toegepast kan worden: de notaris kan de volledige inhoud van de onderhandse documenten of van de Nederlandse schenkingsakte bevestigen in een (nieuwe) notariële akte. Bij het verlijden van die authentieke akte wordt de schenkbelasting namelijk wel onmiddellijk verschuldigd, zodat het risico op erfbelasting verdwijnt.

Annemie Peeters, annpeeters@deloitte.com  


Gepubliceerd op 17/08/2015.

Did you find this useful?