Article

KMO-update

Bestuursaansprakelijkheid: als bestuurder onbekommerd besluiten nemen …

Bestuurders hebben een grote beslissingsbevoegdheid in een vennootschap en daardoor ook een grote verantwoordelijkheid. Als bestuurder, zaakvoerder of mandataris in een vennootschap of vereniging loopt u steeds meer risico’s. Bovenal omdat er steeds meer regels zijn die de aansprakelijkheid van de bestuurders rechtstreeks vastleggen.


Naast de eigen beroeps- en sectorkennis waar de bestuurder moet over beschikken, moet de bestuurder ook van vele andere markten thuis zijn. Foutieve beslissingen kunnen leiden tot grote schadeclaims ten aanzien van de vennootschap en haar bestuurders. Bestuurders worden dan ook steeds meer persoonlijk gedagvaard in het kader van hun bestuurdersaansprakelijkheid.


Om te voorkomen dat de bestuurder zijn persoonlijke bezittingen in rook ziet opgaan omwille van een fout wegens zijn bestuurdersaansprakelijkheid, kunnen onderstaande beschermingsmaatregelen in overweging genomen worden.

  1. Een exoneratiebeding
    Een exoneratiebeding is een contractueel beding waarbij een partij (schadeverwekker) geheel of gedeeltelijk bevrijd worden indien zijn contractuele aansprakelijkheid in het gedrang komt. Een bestuurder kan op elk ogenblik een dergelijk exoneratie afdwingen van de vennootschap. De vennootschap zal zich in deze situatie verbinden haar bestuurder, vaste vertegenwoordiger en/of lid van het directiecomité niet aansprakelijk te stellen. Let wel, op deze exoneratieclausule kan geen aanspraak worden gemaakt bij opzettelijke fouten en bedrog. Bovendien is een dergelijke clausule niet tegenstelbaar aan derden.
  2. Een vrijwaringsbeding
    Een andere mogelijkheid om de aansprakelijkheid van de bestuurder te beperken, is de veelgebruikte methode van vrijwaring. Een vrijwaringsbeding is een contractueel beding dat ertoe strekt dat een contractant dient in te staan voor de financiële gevolgen van de aansprakelijkheid die de medecontractant kan oplopen tegenover derden. Dit beding leidt niet tot de beperking of tot de uitsluiting van de aansprakelijkheid maar heeft enkel tot gevolg dat het financiële risico wordt overgedragen, kortom de financiële gevolgen van de aansprakelijkheid worden afgewenteld op de partij die de vrijwaring verleent. Ook hier kan de vrijwaring niet ingeroepen worden voor strafrechtelijke boeten en/of opzettelijke fouten of bedrog.
  3. Verklaring van niet-beslagbaarheid gezinswoning
    Tevens bestaat er een specifieke regeling die ervoor zorgt dat de zelfstandige zijn woning-hoofdverblijfplaats veilig kan stellen tegen beslag. Dit houdt in dat er geen beslag kan worden gelegd op het onroerend goed waar de zelfstandige zijn hoofdverblijfplaats heeft. Desgevallend dient de zelfstandige een notariële akte te laten opmaken waarin hij dergelijke verklaring van onbeslagbaarheid aflegt.
  4. Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering
    Een laatste methode die het mogelijk maakt om aan de financiële gevolgen, of een gedeelte ervan, te ontkomen, is het afsluiten van een aansprakelijkheidsverzekering. Hierbij wordt door een bestuurder een verzekeringsovereenkomst afgesloten met als voorwerp zijn aansprakelijkheid. Hierdoor wordt het privé vermogen van de bestuurder tot het maximaal verzekerde bedrag beschermd.

    In de aansprakelijkheidsverzekeringsovereenkomst kunnen een aantal aansprakelijkheidsgronden opgenomen zijn die uitgesloten zijn van de beperking, bv. oprichtersaansprakelijkheid, lichamelijk en morele schade, … De verzekeringspolis wordt dus best goed nagelezen. Ook de opzettelijke fouten of bedrog zullen niet gedekt worden. De omvang van de premie is afhankelijk van het verzekerde bedrag en het verzekerde risico. Het hof van beroep van Antwerpen (8 februari 2011) is van mening dat de premies die een vennootschap betaald heeft voor een polis “bestuurdersaansprakelijkheid” fiscaal aftrekbaar zijn als beroepskost in de vennootschapsbelasting.

    Rekening houdend met de grote verantwoordelijkheid die een bestuurder draagt en de persoonlijke aansprakelijkheid die hierdoor in het gedrang kan komen, kan het raadzaam zijn voormelde beschermingsmaatregelen in acht te nemen. Een goede bescherming kan er voor zorgen dat het privévermogen van de bestuurder buiten schot blijft.

Sarah Verkimpe, Legal Department

Did you find this useful?