Article

KMO-update

Verkrijging activa om niet (bis)

In een recent arrest van het Hof van Beroep te Gent (21/04/2015) komt de problematiek van de gratis verkregen activa opnieuw aan bod. In casu probeert de belastingadministratie de “behaalde winst” in hoofde van de verkrijgende vennootschap op basis van nieuwe gronden te taxeren. De argumentatie van de fiscus kan het Hof evenwel niet overtuigen.


Gratis verkregen aandelenpakket


In het kader van aandeelhoudersafspraken tussen derden verwerft een vennootschap gratis een aandelenpakket. De afspraken werden gemaakt om verwatering van een participatie tegen te gaan.


Belastingadministratie: erkenning van een belastbare winst


De belastingadministratie is van mening dat de vennootschap de gratis verworven aandelen in haar boekhouding moet opnemen tegen werkelijke waarde (vastgesteld op 881.206 EUR), met als tegenpost de erkenning van een (belastbare) uitzonderlijke opbrengst.


De fiscus steunt zich op volgende argumenten:

  1. De verplichting om een getrouw beeld weer te geven van de financiële situatie (beginsel vervat in art. 2 vierde richtlijn betreffende de jaarrekening van ondernemingen en art. 24 en 29 KB/W.Venn.)
  2. Advies nr. 126/17 van de CBN (dat inmiddels werd ingetrokken), waarin werd bepaald dat gratis verkregen activa aan marktwaarde moeten worden geboekt aangezien er in dat geval geen aanschaffingswaarde is.
  3. Nieuw in het hier besproken arrest is dat de belastingadministratie aanhaalt dat, ongeacht de boekhoudkundige verwerking, de vennootschap het genoten voordeel dient op te nemen in haar belastbaar resultaat op basis van:
  •  
    • Artikel 25, 2° WIB92: winst omvat de voordelen van alle aard die de ondernemer behaalt uit hoofde of ter gelegenheid van het uitoefenen van zijn beroepswerkzaamheid
    • Artikel 25, 3° WIB92: winst omvat de baten van de speculaties van de ondernemer

Hof van Beroep te Gent: geen gronden tot taxatie

In het hier besproken arrest volgt het Hof van Beroep de redenering van de administratie niet.

In antwoord op een eerder gestelde prejudiciële vraag had het Europese Hof van Justitie immers besloten dat een vennootschap die een actiefbestanddeel om niet verwerft, niet verplicht is dat actiefbestanddeel tegen de werkelijke waarde ervan op te nemen in haar jaarrekening. Deze beschikking is volgens het Gentse Hof duidelijk en behoeft geen nadere interpretatie.

De gronden die de administratie inroept om de taxatie alsnog te verantwoorden kunnen het Hof evenmin overtuigen:

  • betreffende artikel 25,2° WIB92: de overdracht van de aandelen om niet gebeurde in het kader van aandeelhoudersafspraken (tussen derden). Van enig voordeel in natura kan dan ook geen sprake zijn
  • betreffende artikel 25, 3° WIB92: het toepassen van een regeling binnen een aandeelhoudersovereenkomst, gericht op het vermijden van de verwatering van een participatie, kunnen niet als speculatie aanzien worden.

Bespreking

Uit de rechtspraak terzake blijkt dat de belastingadministratie reeds geruime tijd het standpunt inneemt dat vennootschappen belast moeten worden op het verschil tussen de werkelijke waarde en de aanschaffingsprijs van verkregen activa (geheel of gedeeltelijk verkregen “om niet”). Deze rechtspraak vindt haar oorsprong in de zogenaamde ‘Artwork Systems’-arrest.

Als voornaamste argument haalt de fiscus hierbij de vermeende boekhoudkundige verplichting aan om activa aan marktwaarde te boeken wanneer een boeking aan aanschaffingswaarde in uitzonderlijke gevallen geen getrouw beeld geeft van het vermogen van een onderneming.

Dit standpunt werd evenwel weerlegd door het Europese Hof van Justitie. In lijn met het voorzichtigheidsbeginsel, aldus het Hof, dienen ook activa die tegen een onderprijs worden verworven, in de regel tegen hun aanschaffings- of vervaardingswaarde te worden geboekt.

Ook de nieuwe piste die de belastingadministratie hier volgt, om de “behaalde winst” in hoofde van de verkrijgende vennootschap (ongeacht de boekhoudkundige verwerking) alsnog te taxeren kan het Gentse Hof niet overtuigen. De huidige fiscale wetgeving zou niet toelaten om een dergelijke taxatie te verantwoorden.

Alhoewel de recente rechtspraak aldus in het voordeel van de belastingplichtige pleit, kan uit het hier besproken arrest worden afgeleid dat de belastingadministratie zich vooralsnog niet gewonnen geeft.

Tot slot nog deze opmerking: de besproken problematiek zet het fiscaal beginsel van de verkregen abnormale en goedgunstige voordelen niet buiten spel. Dit beginsel voorziet namelijk in een grond om voordelen te belasten, verkregen van gelieerde vennootschappen, en zonder dat hiertegenover een gelijkwaardige tegenprestatie staat.

Louis Mortier, Tax Department

Did you find this useful?