voedseloverschotten

Article

Wegschenken van voedseloverschotten

KMO-update

Het gebeurt wel vaker dat supermarkten overschotten van onverkocht voedsel wegschenken aan liefdadigheidsinstellingen. Noch de Europese noch de Belgische wetgeving voorzien dat de gratis wegschenking van goederen aan hulpbehoevenden niet zou worden onderworpen aan btw.

Het wegschenken van goederen waarvoor je recht op aftrek van btw hebt genoten wordt immers gelijkgesteld met een levering onder bezwarende titel (=’onttrekking’). De belastingplichtige moet dan in principe een regularisatie doen van deze afgetrokken btw, weliswaar via een belastbare handeling (=onttrekking).

Deze onttrekking kan worden vermeden indien het onverkocht voedsel onder ‘toezicht van de administratie’ wordt vernietigd in plaats van weggeschonken. In dat geval bestaat het voedsel niet meer en moet er ook geen btw over betaald worden. Die praktijk werd dan ook vaak verkozen boven het wegschenken aan hulpbehoevenden. Het spreekt voor zich dat de toepassing van deze btw-regels in de praktijk dan ook vaak op enig onbegrip stuiten.

Na overleg met diverse liefdadigheidsorganisaties heeft de btw-administratie in de zomer van 2013 een eerste beperkte toegeving gedaan. Zij besloot toen dat de onttrekking niet hoefde te gebeuren wanneer producenten en distributiebedrijven in de voedingssector hun onverkoopbare voedselproducten gratis verstrekken aan erkende voedselbanken. Hieraan werden nog enkele bijkomende voorwaarden gekoppeld (Beslissing nr. E.T. 124.417 van 31 juli 2013).

Na de invoering van deze toegeving werd al snel vastgesteld dat buurtwinkels en kleinere warenhuizen vaak een veel kleinere voedseloverschot hebben dan de distributiebedrijven en dat zij daarom minder een beroep doen op de nationale voedselbanken. Deze winkels werken doorgaans eerder met lokale initiatieven op vlak van liefdadigheid. Om die reden besloot de Minister in 2015 dat de tolerantie verder diende te gaan dan de erkende voedselbanken. De toegeving werd vervolgens uitgebreid naar andere distributiekanalen met onmiddellijke inwerkingtreding op de datum ervan, zijnde 21 mei 2015.

Dit betekent dat onverkocht voedsel op heden eindelijk zonder btw-gevolgen kan worden weggeschonken aan (i) de voedselbank, maar ook (ii) aan lokale besturen (OCMW ’s) en/of aan (iii) lokale liefdadigheidsinstellingen die zijn erkend op lokaal vlak.

Deze laatste moeten een overeenkomst hebben met het lokaal bestuur. Enkel voedingswaren, in principe dus onderworpen aan 6% of 12% btw, zijn bedoeld. Het kan onder meer gaan om overtollige voorraadgoederen, producten met een naderende uiterste consumptiedatum, te rijpe of verkleurde producten of producten waarvan de verpakking beschadigd is. De voorraadgoederen die nog in het gewone handelscircuit kunnen worden verkocht, zijn dus uiteraard niet bedoeld.

De schenkingen (al dan niet gegroepeerd) moeten worden vastgesteld in een (verzamel)document dat een aantal verplichte vermeldingen bevat en door beide partijen moet worden ondertekend. Verder gelden geen verplichtingen op vlak van btw noch voor de btw-plichtige noch voor de liefdadigheidsinstelling. Het document moet dus ook niet bij de schenker worden ingeboekt.

Laure Vanhulle – VAT Department

Gepubliceerd op 12/02/2016

Did you find this useful?