Opinie

Beleid formuleren op basis van data

Sluiten onze opleidingen wel aan bij onze arbeidsmarkt?

Hoe beter het onderwijs aansluit op de arbeidsmarkt, hoe efficiënter de miljarden worden besteed die de Nederlandse samenleving jaarlijks in het onderwijs steekt. Maar hoe meet je zoiets? Wij maakten een begin door de tevredenheidsonderzoeken die onderwijsinstellingen jaarlijks doen onder oud-studenten, zorgvuldig onder de loep te nemen.

Dirk Westra van Holthe - 14 december 2015

In de enquêtes die universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen hun oud-studenten een jaar na afstuderen afnemen, staan onder meer vragen over welk werk ze op dat moment doen en in welke stad ze wonen. Die data is niet alleen voor de individuele opleidingen interessant - sluit onze opleiding wel voldoende aan op dat waar de (regionale) arbeidsmarkt om vraagt? -, maar ook in het algemeen: sluiten de Nederlandse opleidingen wel aan op onze arbeidsmarkt?

We stelden ons die vraag in het kader van State of the State 2015, ons jaarlijkse onderzoek naar de stand van het land. We vroegen de resultaten van de tevredenheidsonderzoeken op bij de stichtingen die de enquêtes afnemen en kregen deze cijfers van de mbo-instellingen, hbo-instellingen en de universiteit van Groningen. Deze combineerden we met cijfers van het UWV en het CBS.
 

Match of mismatch tussen opleiding en regio?

Zo zagen we onder meer dat hbo-ers na hun studie vaker verhuizen voor hun werk dan mbo-ers en dat wie na zijn afstuderen verhuist, dat vaak doet naar een naastgelegen provincie. Vanuit Limburg verhuizen mensen bijvoorbeeld vooral naar Brabant, en vanuit Zeeland naar Zuid-Holland: mensen verhuizen meestal daar naartoe waar werk is (het meest nabijgelegen economisch centrum).

Ook keken we in hoeverre mensen (die voor een bepaald vak zijn opgeleid) in de regio waarin ze studeerden, werk vinden. Het grootste deel van de mensen die op het mbo wordt opgeleid tot verzorgende bijvoorbeeld, vindt in zijn of haar eigen provincie werk dat bij die opleiding aansluit. Voor wie een hbo-opleiding heeft gedaan in de sector talen, cultuur of kunst is dat percentage een stuk lager: wat voor sommige van deze opleidingen dus kan betekenen dat er een mismatch is.
 

Employability

We bespraken de resultaten tijdens een expertsessie waar onder meer beleidsmakers uit de onderwijswereld en wetenschappers aanwezig waren. Wat verder opviel was dat de vele data die de onderwijsinstellingen in feite al in hun bezit hadden, nog nooit op deze manier waren onderzocht.

Eén van de aanwezigen was bijvoorbeeld Yvonne Jordens, hoofd van NEXT Career Services Rijksuniversiteit Groningen, zij zei: "Wij vinden het belangrijk om studenten zich tijdens hun studie voldoende te laten voorbereiden op hun baan na de studie. De data die wij uit dit onderzoek halen geeft ons input voor de beleidsrichting die we kiezen als het gaat om het thema employability."

En dat is precies wat we met de onderzoeken, die we in het kader van State of the State doen, willen bereiken. Soms veronderstellen we al dingen - zoals dat er meer hbo-ers verhuizen voor hun baan dan mbo-ers - maar zijn die nog nooit daadwerkelijk onderzocht. Wanneer je cijfers hebt die deze aannames ondersteunen, kun je beleid formuleren op basis van de feiten. En dat is natuurlijk altijd beter dan beleid formuleren op basis van een onderbuikgevoel.

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen