Digitale onderwerpen verkiezingsprogrammas ingegeven door angst Deloitte banner

Article

Digitale onderwerpen verkiezingsprogramma's ingegeven door angst en pessimisme

Slechts bij enkele partijen staat digitalisering als thema centraal

Augustus 2016 waarschuwde het CPB de overheid om sneller te reageren op ICT-ontwikkelingen zoals Internet of Things en blockchain. Het publieke belang zou door ICT onder druk kunnen komen te staan. Deloitte bekeek de verkiezingsprogramma’s en constateerde dat bij slechts enkele partijen digitalisering centraal staat als prominent thema.

Zeitgeist

Volledig in lijn met de tijdsgeest vinden twee van de door het CPB1 geïdentificeerde belangen wel hun weerklank in verkiezingsprogramma’s: cybersecurity en bescherming van persoonsgegevens. Privacy kan rekenen op een uitgebreid standpunt in 8 verkiezingsprogramma’s van de 10 grootste partijen, terwijl digitalisering van de overheid er maar in 3 aan bod komt en dit onderwerp maar in één programma daadwerkelijk toegelicht wordt.

Kansen

De kansen die digitalisering biedt voor het verbeteren van onze welvaart en ons welzijn blijven onbelicht, terwijl juist nu technologie doordringt tot alle aspecten van de samenleving. Wanneer ontwikkelingen zoals eHealth, de zelfrijdende auto of robotisering genoemd worden, is dat meestal in de context van een breder maatschappelijk thema zoals de zorg, het onderwijs of de arbeidsmarkt. Helaas blijft het meestal bij een terloopse vermelding zoals dat zelfrijdende auto’s kunnen bijdragen aan de leefbaarheid van steden of dat robotisering veranderingen teweeg brengt op de arbeidsmarkt. Hoe er met deze ontwikkelingen moet worden omgegaan wordt slechts zelden toegelicht.

Digitalisering van de overheid

Terwijl de vierde industriële revolutie in volle gang is, zijn overheidsdiensten nog volop bezig de transitie te maken naar het digitale tijdperk. In Europees opzicht doet Nederland het op dit vlak erg goed. In de Digital Economy and Society Index (DESI)2 hoeft Nederland alleen Denemarken voor zich te dulden en scoort het zelfs ver boven het gemiddelde van vooroplopende landen. De groei blijft echter achter ten opzichte van andere landen. Als Nederland zijn plaats in de top van digitalisering wil behouden, moet er meer daadkracht getoond worden. In 2014 tekende de Commissie Elias al op: ‘Governance is de achilleshiel van zowel de overheid als het hele ICT-stelsel binnen de overheid.’3. Het is duidelijk dat het rapport van de commissie op dit vlak nog niet heeft geleid tot voldoende verbetering. Eind 2016 concludeert VNO-NCW in haar manifest[3] dat het huidige digitale beleid en de politieke governance ervan niet aansluit bij de maatschappelijke zwaarte van dit onderwerp.

Deze boodschap lijkt weerklank te vinden. Het Digiprogramma verlegt in 2017 de focus van ‘denken naar doen’ en de minister van BZK heeft onlangs de Studiegroep Informatiesamenleving en Overheid in het leven geroepen en de opdracht gegeven om ten behoeve van de volgende kabinetsperiode met concrete adviezen te komen over het functioneren van de digitale overheid.

Maar bij welke coalitie worden deze adviezen daadwerkelijk in de praktijk gebracht en komt dit onderwerp hoog op de agenda te staan? Er zijn ten slotte maar weinig partijen die in hun programma aandacht hebben voor dit onderwerp. Eén ding is zeker: 15 maart 2017 gaat uitwijzen of de digitalisering de komende vier jaar een stimulans krijgt. Er is een duidelijk onderscheid tussen de partijen die de kansen van innovatie en digitalisering benoemen en de partijen die de bedreigingen en risico’s benadrukken. Voor een digitaal welvarend Nederland is focus op de kansen echter essentieel.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp? Neem dan contact op met Collin Mous of Bart van de Ree.

Voetnoten

1 CPB, ICT dwingt overheid om sneller te reageren

2 EC Digital Single Market Scoreboard Netherlands

3 Eindrapport Parlementair onderzoek naar ICT-projecten bij de overheid, Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 326, nr. 5

4 VNO-NCW, brede coalitie wil meer actie rond digitalisering van kabinet  

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen