Een familiebedrijf leiden in het postcoronatijdperk | Family Enterprise | Deloitte Netherlands

Article

Een familiebedrijf leiden in het postcoronatijdperk

Aflevering 1 van een serie: De cruciale rol van vertrouwen en effectieve communicatie in het postcoronatijdperk.

Familiebedrijven zijn doorgaans wendbaar, hebben een stevige financiële basis en focussen zich op de lange termijn. Maar de grootste karakteristiek van familiebedrijven zijn de families, elk met hun eigen dynamiek. Hun focus op de relatie en het vertrouwen dat dat oplevert geeft familiebedrijven een bijzondere positie.

Lees hier het perspectief van Marije Staman - Family Enterprise Leader Deloitte Nederland

Vertrouwen als grootste goed

Vertrouwen is wat het familiebedrijf verbindt aan haar belanghebbenden: aan werknemers, klanten, leveranciers en aan andere familieleden. Het levert een sterke lokale verankering op, een goede cultuur in het bedrijf en sterke relaties met hun leveranciers. Ze werken keihard aan het winnen en behouden van het vertrouwen van de stakeholders. Bij een van de directies waarmee ik werk, wordt van elke strategische afweging besproken wat de klant er precies van gaat merken. Wordt die er niet beter van? Dan wordt er een andere keuze gemaakt.

Ik merk dat zelf ook, als adviseur van verschillende Nederlandse familiebedrijven. Ze zijn geïnteresseerd in mij als persoon en laten me onderdeel van het bedrijf voelen. Het is ook juist vanwege deze “zachte krachten”, de focus op vertrouwen en op de relatie, dat ik familiebedrijven zo interessant vind. De strategische keuzes die ze maken worden naast de zakelijke component beïnvloed door niet-financiële doelstellingen, sociaal-emotionele factoren rondom de familie en het bedrijf. 

Een goede balans vinden tussen de zakelijke doelstelling en de meer zachtere krachten is de kern van goed leiderschap.  In ons onlangs gepubliceerde rapport Leading with trust as a family enterprise—How to thrive in a disrupted market, betogen wij dat vertrouwen hierbij een cruciale factor is. Familiebedrijven kunnen hun unieke positie versterken en verankeren als zij de juiste organisatorische prioriteiten stellen. Wanneer communicatie, groei, digitalisering, opvolging en governance op de juiste manier worden ingezet, wordt het mogelijk om ook in het postcoronatijdperk succesvol te zijn — hoe hard de klappen die het bedrijf heeft gekregen of nog steeds krijgt ook zijn. In deze serie artikelen gaan mijn collega’s en ik dieper op deze thema’s in. 

Fysiek, emotioneel, financieel en digitaal vertrouwen

Vertrouwen heeft vier dimensies: fysiek vertrouwen, emotioneel vertrouwen, financieel vertrouwen en digitaal vertrouwen. Klanten en werknemers hebben bijvoorbeeld fysiek vertrouwen nodig in de veiligheid van winkels en kantoorgebouwen van een organisatie. Emotioneel vertrouwen is voor familieleden belangrijk, maar ook voor werknemers. Het bepaalt in belangrijke mate de cultuur op de werkvloer en de relatie met de klant. In hoeverre loopt dat vertrouwen schade op doordat we nu veel meer thuis werken? Financieel vertrouwen, dus zekerheid over het voortbestaan van de organisatie, is voor alle stakeholders van belang. En digitaal vertrouwen gaat over de veiligheid van data. Verstandig omgaan met gegevens van werknemers en klanten en hen vertellen hoe, kan het vertrouwen in het familiebedrijf versterken.

Vertrouwen wordt gebouwd en verankerd door te handelen op basis van competentie en intentie . Beschik je over de juiste kwaliteiten, heb je de beste mensen in huis en de juiste keuzes gemaakt? Voelen mensen dat je handelt met goede bedoelingen, met oog voor de belangen van anderen?

Strategische en tactische prioriteiten

Deze kunnen ze zoals gezegd bestendigen door de juiste prioriteiten te stellen. 

Die vertrouwensdimensies blijven ook in het postcoronatijdperk een cruciale rol spelen. Daarom is het verstandig om ze als uitgangspunt te nemen bij de strategische en tactische keuzes die leiders in familiebedrijven maken, zoals we in ons rapport betogen. En om daar vervolgens ook duidelijk over te communiceren. Strategische en tactische keuzes kunnen nog zo goed zijn: als er niet of onduidelijk over gecommuniceerd wordt richting stakeholders doen ze weinig voor het vertrouwen. Dit geldt nu meer dan ooit. Het gebrek aan fysieke ontmoetingen, aan praatjes bij de koffieautomaat en direct contact met klanten en leveranciers maakt dat we andere manieren moeten zoeken om op de juiste manier met elkaar te verbinden.

Al langere tijd is er ook bij niet-familiebedrijven een verschuiving gaande van shareholder naar stakeholder value. Simon Sineks ‘Why’ ligt bij steeds meer organisaties op tafel en de coronacrisis zet die vraag nog eens extra op scherp: waarom doen we wat we doen en brengt ons dat ook echt verder? Familiebedrijven hebben in deze ontwikkeling dankzij hun focus op zowel zakelijke als niet-financiële doelstellingen, een natuurlijke voorsprong.

Effectief communiceren met stakeholders

Effectieve communicatie is een van die prioriteiten. In tijden van onzekerheid, zoals in de huidige crisis, is open en duidelijke communicatie met alle stakeholders cruciaal. Zonder effectieve communicatie is het ingewikkeld om te werken aan vertrouwen. Dat communicatie niet alleen om woorden gaat maar ook om handelen, spreekt voor zich. Ik zag in de crisis mooie voorbeelden ontstaan waarbij de sterkere spelers zich bekommerden om die spelers in de keten die het moeilijk hadden. Omdat ze beseffen dat dat op de lange termijn voor iedereen goed is.

Laten zien dat het bedrijf de wensen en zorgen van stakeholders begrijpt en dat ze er iets mee doet: dat is de kern van effectieve communicatie. Een paar adviezen hiervoor:

  • Geef medewerkers de ruimte om zelfstandig en naar eigen inzicht te communiceren met klanten en andere stakeholders. Zij staan dagelijks in contact met klanten en hebben dus veel invloed op hun vertrouwen in de organisatie.
  • Geef transparantie over financiële performance en keuzes in de supply chain. Dat klinkt misschien vreemd voor een private organisatie, maar tijdens deze onzekere tijden kan dit zeker een bijdrage leveren aan het vertrouwen van stakeholders.
  • Zorg dat er een crisiscommunicatieteam is dat in tijden van crises stakeholders op de juiste manier kan informeren. 

Een stevige uitgangspositie

Door hun focus op de lange termijn, hun wendbaarheid en de belangrijke rol van sociaal-emotionele factoren hebben familiebedrijven ook in het postcoronatijdperk een stevige uitgangspositie. Ze begrijpen het belang van verbinding en vertrouwen en nu is het meer dan ooit zaak om dat  karakteristieke vertrouwen te beschermen en verankeren.

In de volgende artikelen gaan mijn collega’s in op digitalisering, opvolging en op het neerzetten van een wendbare organisatie. Wilt u meer weten over effectieve communicatie binnen familiebedrijven en over de vier dimensies van vertrouwen binnen familiebedrijven? Wij gaan graag met u in gesprek. Neem contact op met Marije Staman via de onderstaande gegevens.

Lees hier het volledige Engelstalige rapport Leading with trust as a family enterprise—How to thrive in a disrupted market.

Report: Leading with trust as a family enterprise

Lees meer
Did you find this useful?