De impact van COVID-19 op het nieuwe Horizon Europe programma

Article

De impact van COVID-19 op het nieuwe Horizon Europe programma

Wat kunnen we verwachten over het budget en de startdatum?

Horizon Europe, dat zal gaan lopen van 2021 tot en met 2027, is met een totaal subsidiebudget van EUR 85,5 miljard de opvolger van het Europese Horizon 2020 subsidieprogramma voor onderzoek en innovatie. In een serie artikelen zullen wij ingaan op cruciale vragen rondom Horizon Europe. Welke impact heeft bijvoorbeeld COVID-19?

Opbouw programma Horizon Europe t.o.v. Horizon 2020

Horizon 2020 is Europa’s grootste programma voor onderzoek en innovatie ooit geweest. In zeven jaar, 2014 tot 2020, is er een financieringsbudget van bijna 80 miljard beschikbaar gesteld. Dit heeft geleid tot doorbraken, ontdekkingen en implementatie van innovatieve ideeën vanuit het laboratorium naar de markt. Onderzoek wordt binnen het programma gekoppeld aan innovatie door focus op drie verschillende gebieden:

  • Wetenschap: financieringsinstrumenten voor de wetenschap met een focus op samenwerking en het delen van ideeën en kennis;
  • Industrieel leiderschap: financieringsinstrumenten voor ondernemingen om, eventueel in samenwerking met de publieke sector, de weg naar de markt met innovaties te verkorten;
  • Maatschappelijke uitdagingen: financieringsinstrumenten voor specifieke prioritaire uitdagingen.

Horizon Europe zal de opvolger worden van het succesvolle Horizon 2020. Het programma is vergelijkbaar met Horizon 2020, maar kent wel enkele cruciale wijzigingen. Horizon Europe zal gefocust zijn op de volgende drie gebieden:

  • Wetenschap: financieringsinstrumenten voor de wetenschap met een focus op samenwerking en het delen van ideeën en kennis;
  • Innovatief Europa: financieringsinstrumenten voor ondernemingen en de publieke sector om innovatie met samenwerkingen te stimuleren;
  • Wereldwijde uitdagingen en Industrieel leiderschap: financieringsinstrumenten met eigen calls voor specifieke vastgestelde prioritaire uitdagingen. Deze uitdagingen zullen liggen in de thema’s: “Health”, “Culture, Creativity and Inclusive society”, “Digital, Industry and Space”, “Climate, Energy and Mobility” en “Food, Bioeconomy, Natural Resources, Agriculture and Environment”.

Naast deze drie zogeheten pilaren zal er tevens een programma beschikbaar komen voor het verbreden van de participatie in- en versterken van het Europese onderzoeksveld.

Blijft het budget van Horizon Europe onveranderd ondanks COVID-19?

De Europese Commissie heeft begin 2020 gecommuniceerd dat voor Horizon Europe een totaalbedrag van maar liefst EUR 94,4 miljard was gereserveerd. In het voorjaar van 2020 is tevens een Corona herstelfonds, “Next Generation EU”, opgericht ter grootte van EUR 750 miljard. Uit dit herstelfonds, opgericht om de eerste klappen van de crisis ten gevolge van de uitbraak van het coronavirus op te kunnen vangen, zou EUR 13,5 miljard gereserveerd worden voor Horizon Europe. De resterende EUR 80,9 miljard zou voortkomen uit het Europese lange termijn budget. Echter, na onderhandelingen en discussies zijn de EU leiders eind september een totaal budget van EUR 85,9 miljard overeengekomen, waarvan nog slechts EUR 5 miljard uit het Corona herstelfonds komt. Het budget zal als volgt worden onderverdeeld:

  • Wetenschap - EUR 23,097 miljard
  • Wereldwijde uitdagingen en Industrieel leiderschap - EUR 47,179 miljard
  • Innovatief Europa - EUR 12,086 miljard
  • Verbreding participatie en verbeteren van het Europese onderzoeksveld - EUR 3,181 miljard

Ondanks de impact van COVID-19 en de verlaging van ongeveer EUR 9 miljard, is het Horizon Europe budget nog altijd flink meer dan het Horizon 2020 budget. Bovendien ontving het Verenigd Koninkrijk gebruikelijk ongeveer EUR 7 miljard uit het programma. Echter, door de ingang van Brexit op 31 januari 2020 kan het Verenigd Koninkrijk vanaf 1 januari 2021 niet langer aanspraak maken op het budget van Horizon Europe en wordt hiermee de impact van COVID-19 op het budget dus in principe voor een groot deel verzacht.

Kan de startdatum van Horizon Europe veranderen door COVID-19?

Horizon Europe zal in principe van start gaan op 1 januari 2021 en lopen tot en met 31 december 2027. Hoewel nog niet definitief en afhankelijk van de ontwikkelingen, kan COVID-19 impact hebben op de startdatum van Horizon Europe. Op verschillende onderdelen moet namelijk nog een definitief akkoord komen, alvorens Horizon Europe van start kan gaan:

  • Budget: De Europese Commissie heeft op 10 november jl. het nieuwe budget geaccepteerd. De volgende stap is de goedkeuring door de Raad voor het eigenmiddelenbesluit, de wet die de Commissie in staat zal stellen leningen op te nemen. Parallel hieraan moeten onderhandelingen over de jaarlijkse begroting voor 2021 plaatsvinden. De bemiddelingsperiode van 21 dagen, waarin het Europees Parlement en de Raad tot overeenstemming moeten komen, loopt van 17 november tot 7 december van dit jaar. Wanneer voor 7 december geen overeenstemming wordt bereikt, zal dit leiden tot een latere startdatum van het programma. 
  • Strategic Plan: in dit plan is het programma voor de komende 4 jaren volledig uitgewerkt, waarbij de specifieke subsidie-oproepen ook zijn geïdentificeerd. Dit programma wordt momenteel op nationaal niveau besproken en zal tevens door het parlement goedgekeurd moeten worden. Een belangrijk proces, omdat COVID-19 een grote impact heeft op verschillende thema’s, zoals de invulling van het thema “Health” (hierover meer in een van onze volgende artikelen). Hierdoor geldt dus tevens, zoals bovenstaand, dat dit onderdeel vertraging op kan lopen bij verwerping.

Meer weten over Horizon Europe?

Weet u welke stappen u nu al kunt maken om optimaal aanspraak te gaan maken op dit nieuwe Horizon Europe budget (en eventuele andere Europese subsidiebudgetten)? Wij denken hierin uiteraard graag mee: contact kan worden opgenomen met Michelle van Wijk via mivanwijk@deloitte.nl of met Corjan Visser via corvisser@deloitte.nl.

Did you find this useful?