Fiscale stimulans bij bedrijfsopvolging onder druk

Article

Fiscale stimulans bij bedrijfsopvolging onder druk

De bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR) - hoe lang nog ?

De bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR) hebben tot doel de belemmeringen van een normale (hoge) belastingdruk bij bedrijfsopvolging zoveel mogelijk weg te nemen. Veel politieke partijen willen de bestaande faciliteiten versoberen of afschaffen. Hoe maakt u gebruik van de BOR? Waarop moet u letten? En hoe ziet de toekomst van de regelingen eruit?

Opvolging onder druk

Als ondernemer heeft u vast wel eens (in)formeel nagedacht over de opvolging van uw (familie)bedrijf. In de verkiezingsprogramma´s van veel politieke partijen wordt voorgesteld om de daarvoor thans geldende faciliteiten te versoberen of zelfs af te schaffen. Uit het komende regeerakkoord zal blijken of “de soep inderdaad zo heet gegeten wordt”. Gelet op deze mogelijke versobering is het in veel situaties aan te raden het onderwerp bedrijfsopvolging de komende tijd versneld te agenderen.

In dit artikel willen wij u daarom uitleggen hoe hoog de reguliere belastingdruk is bij een bedrijfsopvolging en hoe u gebruik maken van de bedrijfsopvolgingsregelingen om deze belastingdruk te verlagen. Daarnaast noemen wij enkele aandachtspunten uit de praktijk bij de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling en werpen wij een blik op de toekomst van deze regelingen.

Reguliere belastingdruk bij een bedrijfsopvolging

Hoe hoog valt de belastingdruk uit bij een bedrijfsopvolging zonder de bedrijfsopvolgingsregelingen?

Bij schenking of vererving van de aandelen in uw BV is 26,9% inkomstenbelasting (box 2) verschuldigd over het verschil tussen de waarde in het economische verkeer van de aandelen en de verkrijgingsprijs van de geschonken/vererfde aandelen. Daarnaast is er schenk- of erfbelasting verschuldigd tegen een tarief van maximaal 20% als de verkrijger uw partner of kind is.
Dit leidt tot een gecombineerde heffing van maar liefst 41,52% bij de schenking/vererving van uw onderneming naar uw partner of kind. Deze gecombineerde heffing valt nog hoger uit bij de schenking/vererving van uw onderneming naar een kleinkind (53,22%) of naar overige personen (56,14%). In die gevallen geldt namelijk een hoger maximaal schenk- en erfbelastingtarief.

Deze hoge belastingdruk vormt een belemmering voor bedrijfsopvolgingen. Om deze belemmering weg te nemen zijn er bedrijfsopvolgingsregelingen in de wet opgenomen. Deze regelingen hebben het doel om zo min mogelijk fiscale drempels op te werpen bij bedrijfsopvolgingen, zodat de continuïteit van uw bedrijf niet in gevaar komt door het hoge bedrag aan te betalen belasting.

De bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR)

De wet kent bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR) in de inkomstenbelasting, de schenk- en erfbelasting en in de invorderingswet. De BOR in de inkomstenbelasting is een doorschuifregeling en leidt niet tot afstel maar tot uitstel van heffing inkomstenbelasting. De BOR in de schenk- en erfbelasting is een voorwaardelijke vrijstelling.

De hoogte van deze voorwaardelijke vrijstelling in de schenk- en erfbelasting hangt af van de waarde van het verkregen ondernemingsvermogen en bedraagt 100% over de eerste € 1.119.845 aan ondernemingsvermogen en 83% over het meerdere. In de invorderingswet is geregeld dat u voor de schenk- of erfbelasting over het niet vrijgestelde deel van het ondernemingsvermogen (de overige 17%) rentedragend 10 jaar uitstel van betaling kunt krijgen.

Tezamen kunnen deze bedrijfsopvolgingsregelingen de gecombineerde belastingdruk bij schenking/vererving van uw onderneming naar uw partner of kind verlagen tot, in gunstigste geval, slechts 3,4%!

De belangrijkste voorwaarden om de BOR toe te kunnen passen zijn:

  • Ondernemingseis
    De BOR is alleen van toepassing op ondernemingsvermogen. Er moet op het moment van overlijden of schenken sprake zijn van een actieve onderneming.
  • Bezitseis
    De overdrager moet al minimaal 5 jaar (bij schenken) of 1 jaar (bij vererven) de onderneming hebben gedreven. (Geldt alleen voor schenk- en erfbelasting).
  • Voortzettingseis
    De opvolger moet nog minimaal 5 jaar de onderneming voortzetten (Geldt alleen voor schenk- en erfbelasting).
  • Dienstbetrekkingseis
    De opvolger moet al minimaal 3 jaar mede-ondernemer/werknemer zijn geweest in de overgedragen onderneming (Geldt alleen voor inkomstenbelasting en alleen i.g.v. schenken).

Praktische problemen bij toepassing van de BOR

De beschreven voorwaarden kunnen in de praktijk vaak wel worden ingevuld. Desondanks zien we dat de BOR meestal niet (volledig) wordt benut. Dit komt bijvoorbeeld doordat er geen testament is opgesteld of dat er in het testament geen rekening is gehouden met de BOR. Hetzelfde geldt voor huwelijkse voorwaarden. Daarnaast wordt de BOR soms (deels) misgelopen omdat er in de organisatiestructuur niet op toepassing van de BOR is geanticipeerd. Een eenvoudige ingreep kan er dan voor zorgen dat alsnog een deel van het beleggingsvermogen of van de onroerende zaken onder het toepassingsbereik van de BOR wordt gebracht.

Een aandachtspunt is ook de samenwerking met andere partijen. Als sprake is van een gezamenlijke BV met een andere aandeelhouder wordt doorgaans een aanbiedingsplicht overeengekomen in het geval dat één van de (middellijke) aandeelhouders overlijdt. De overblijvende aandeelhouder wordt dan niet geconfronteerd met de erfgenamen van de overledene, maar de BOR is ook niet meer van toepassing.

In het algemeen zien we dat er in een onderneming en in privé al veel geregeld is, maar dat niet alle regelingen op elkaar aansluiten en dat in dit kader niet naar de gevolgen voor de toepassing van de BOR is gekeken. Om te kunnen beoordelen of in uw situatie de BOR (volledig) van toepassing is, moet onder meer worden gekeken naar de huwelijkse voorwaarden, testament, statuten BV, VOF-contract en aandeelhoudersovereenkomst. De toepassing van de BOR houdt immers niet op bij de constatering dat er een onderneming is!

Toekomst van de BOR

Zoals in de inleiding reeds vermeld, staan de bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR) politiek onder druk. In de verkiezingsprogramma’s van veel politieke partijen staat afschaffing of versobering van de BOR genoemd. Het is daardoor onzeker of de BOR in haar huidige vorm nog blijft bestaan. Zet daarom het onderwerp bedrijfsopvolging op uw agenda en kom op tijd in actie. U kunt eenvoudig beginnen door bijvoorbeeld nu al de gewenste bedrijfsopvolger(s) op de loonlijst van uw onderneming zetten en houden zodat de doorschuifregeling in de inkomstenbelasting in geval van schenking van toepassing kan zijn. Daarnaast is het verstandig om uw huwelijkse voorwaarden, testamenten en organisatiestructuur te laten toetsen op toepassing van de BOR.

Meer weten?

Wilt u meer weten over het verkopen van uw onderneming? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met één van onze fusie- en overnameadviseurs. Hierin is ruimte om uw persoonlijke agenda en de marktontwikkelingen te bespreken en eventueel gezamenlijk een verkoopplan op te stellen.

Did you find this useful?