Onderneming in faillissement - en de werknemers

Article

Onderneming in faillissement, en de werknemers?

Wetsvoorstel biedt duidelijkheid bij doorstart na faillissement

Als een onderneming na faillissement doorstart onder een nieuwe eigenaar is het een tijd lang onzeker wat er met de werknemers gebeurt. Die onzekerheid is onwenselijk voor zowel de werknemers als voor de koper van de onderneming. Een wetsvoorstel dat momenteel ter internetconsultatie ligt moet daar verandering in brengen.

25 juni 2019

Doorstart voor onderneming

Als een onderneming failliet gaat komt het geregeld voor dat deze onder een nieuwe eigenaar een doorstart maakt. De vraag is dan of werknemers van het overgenomen bedrijf in dienst kunnen blijven en onder welke voorwaarden precies.
Het Europese Hof van Justitie (EU-Hof) heeft zich uitgesproken over de over de vraag of werknemers bij een overname van een onderneming in faillissement een beroep kunnen doen op de beschermingsregels uit Richtlijn 2001/23/EG die gelden voor werknemers bij overgang van ondernemingen. De regels zijn als volgt:

  1. Werknemers kunnen zich bij een overgang van een onderneming beroepen op behoud van hun baan en bijbehorende arbeidsvoorwaarden;
  2. De overgang zelf kan geen reden zijn voor ontslag, maar ontslag vanwege economische, technische of organisatorische redenen is wel toegestaan;
  3. Werknemers moeten over de overgang worden geïnformeerd en hun vertegenwoordigers geraadpleegd.

Geen bescherming werknemers bij faillissement?

In de Europese richtlijn wordt echter een uitzondering gemaakt voor een overgang van onderneming die plaatsvindt terwijl “de werkgever in staat van faillissement is verklaard en de onderneming tot de boedel behoort”.

De nadere uitleg die het EU-Hof vervolgens heeft gegeven over het toepassingsbereik van deze uitzondering heeft geleid tot rechtsonzekerheid. De arbeidsrechtelijke positie van de werknemer bij een overgang in de zin van de hierboven genoemde richtlijn hangt namelijk af van de intentie waarmee een faillissementsprocedure is ingeleid. Die intentie moet per geval worden beoordeeld, waardoor de positie van de werknemers niet vanaf het begin voorspelbaar is.

Deze rechtsonzekerheid is ook voor een nieuwe eigenaar onwenselijk. Als er veel medewerkers afvloeien ontstaat er gemakkelijk negatieve publiciteit over de onderneming. En zowel de sfeer als de productiviteit binnen het bedrijf hebben te lijden van onrust bij de werknemers.

Bij leveranciers leeft intussen de vraag of geleverde producten of diensten wel betaald worden, en klanten kunnen zich terecht afvragen of de onderneming wel blijft leveren waarvoor zij betaald hebben. Als leveranciers en klanten vanuit hun eigen bezorgdheid hun levering en/of betaling stopzetten wordt een doorstart heel moeilijk. Het bedrijf moet immers bij gebrek aan middelen noodgedwongen (tijdelijk) stoppen met de activiteiten.

Alle werknemers in dienst

Het Wetsvoorstel overgang van onderneming in faillissement, dat nog tot 31 augustus 2019 ter internetconsultatie ligt, houdt in zijn huidige vorm in dat alle werknemers van het gefailleerde bedrijf na een doorstart onder dezelfde arbeidsvoorwaarden in dienst komen bij de nieuwe eigenaar. Deze maatregel verbetert de positie van werknemers in geval van een doorstart. Bovendien hebben potentiële kopers op deze manier vooraf duidelijkheid over de arbeidskosten waarmee zij te maken krijgen als nieuwe eigenaar. Met deze kennis kunnen zij een verantwoord bod doen op de onderneming.

Uitzondering: bedrijfseconomische omstandigheden

Natuurlijk is er ook een uitzondering op de regel. Als bij de overgang arbeidsplaatsen verdwijnen als gevolg van bedrijfseconomische omstandigheden kunnen werknemers hun baan verliezen. Welke werknemers er in zo’n geval wel en niet kunnen meegaan moet op een objectieve en transparante manier worden bepaald.

Werknemers voor wie na een doorstart geen plek is kunnen op zoek naar ander werk zonder hierbij belemmerd te worden door een concurrentiebeding. Zowel de ondernemingsraad als de personeelsvereniging krijgen het recht om advies uit te brengen over een voorgenomen doorstart. Dit advies wordt voorgelegd aan de rechter-commissaris die toestemming moet geven voor de overgang.

Gevolgen

Voor ondernemers met een gefailleerde onderneming betekent het wetsvoorstel dat er mogelijk een lager bedrag wordt geboden voor het bedrijf. Tegelijkertijd is duidelijk voor de werknemers dat zij in principe hun baan en arbeidsrechten behouden. Daardoor kan de onrust die een faillissement nu eenmaal tot gevolg heeft beperkter blijven dan anders het geval zou zijn.

Voor potentiële kopers is vooraf duidelijk wat er aan arbeidskosten te verwachten is op basis van het personeelsbestand van het gefailleerde bedrijf. En hoewel die arbeidskosten hoger kunnen uitvallen dan u als koper misschien graag zou zien, wordt de kans op verrassingen achteraf een stuk kleiner.

Zoals eerder al aangegeven ligt het wetsvoorstel momenteel ter internetconsultatie. Belangstellenden kunnen nog tot 31 augustus 2019 reageren. Naar aanleiding van de verkregen input wordt vervolgens een officieel wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend.

Meer weten over onze mkb-dienstverlening?

Wilt u meer weten over fiscale vraagstukken die gevolgen hebben voor uw mkb-onderneming? Neem dan contact op met Dick Catoen via +31 (0)88 288 0199 . 

Meer artikelen en informatie over onze dienstverlening voor mkb-ondernemers vindt u op onze MKB Accountancy & Advies pagina.

Did you find this useful?