Onzakelijke lening valkuil in financiering mkb

Article

Onzakelijke lening valkuil in mkb

Houd financiering ondernemend familielid zakelijk

Met enige regelmaat komen er berichten voorbij over rechtszaken waarbij sprake zou zijn van onzakelijke financiering van een onderneming. In veel gevallen gaat het dan om kleinere bedrijven, waarbij bedragen gefinancierd worden in de familiesfeer. Wat is een onzakelijke lening en welke gevolgen heeft het als een lening onzakelijk blijkt?

1 augustus 2019

Onzakelijke lening

De onzakelijke lening is waarschijnlijk de bekendste vorm van onzakelijke financiering. Het feit dat een lening in de familiesfeer wordt geregeld maakt deze niet automatisch onzakelijk. U kunt de zakelijkheid van een lening borgen door erop te letten dat de lening voldoet aan een aantal criteria die de belastingdienst en de rechter ook hanteren:

  1. U hebt vastgelegd om welk bedrag het gaat, hoe groot de aflossingstermijnen zijn, wanneer die worden betaald, en wat de totale looptijd van de lening zal zijn.
  2. U bent een marktconform rentepercentage overeengekomen en hebt afgesproken wanneer de rente wordt voldaan.
  3. Verder is er sprake van een onderpand ter waarde van de lening.

Strikt genomen hoeft u niet aan meer voorwaarden te voldoen. Het kan echter verstandig zijn om vooraf vast te leggen wat er gebeurt als de lener in gebreke blijft bij de betaling.

Zakelijke afspraken in de familie

Al deze afspraken lijken tegenover een familielid (of vriend) misschien wat erg ‘zakelijk’, maar beide partijen hebben baat bij duidelijkheid. Verderop gaan we in op de gevolgen als sprake is van onzakelijke financiering.

In geval van niet-betalen kan de vastgelegde afspraak eenvoudigweg inhouden dat er dan eerst een formele herinnering naar de lener gaat en hoeveel tijd deze heeft om alsnog het te betalen bedrag te voldoen. Bent u degene die het geld hebt uitgeleend, dan weet u dankzij dit soort afspraken dus vooraf aan welke regels beide partijen gebonden zijn.

De achterliggende vraag die beide partijen zich moeten stellen bij het maken van afspraken over de lening moet in feite zijn: zouden we deze lening onder deze voorwaarden zijn aangegaan als er geen sprake was van een vriendschaps- dan wel familieband?
Als het antwoord op deze vraag nee luidt, dan is de kans erg groot dat de lening voor de belastingen kwalificeert als onzakelijke lening. Zit de onzakelijkheid alleen in het gehanteerde rentepercentage, dan kunt u volstaan met een correctie hiervan. Er is dan alleen sprake van een onzakelijke vergoeding. Als ook de andere voorwaarden onzakelijk zijn dan is sprake van een onzakelijke lening. De lening kwalificeert namelijk alleen als zakelijk, als een onafhankelijke investeerder de voorwaarden – en de risico’s - van de lening acceptabel zou vinden.
De onzakelijke lening is overigens niet de enige valkuil voor (kleine) ondernemers. Enkele gevallen die minder vaak voorkomen maar ook ingrijpende gevolgen kunnen hebben zijn de onzakelijke hypotheek en garantie.

Gevolgen bij onzakelijke financiering

Over de jaren is er een aanzienlijk aantal rechtszaken gevoerd waarbij onzakelijke financiering centraal stond. Als een lening kwalificeert als onzakelijk heeft dit gevolgen voor de belastingheffing. Het belangrijkste verschil is dat een verlies op een zakelijke lening aftrekbaar is en een verlies op een onzakelijke lening niet. Gezien de bedragen die met leningen, hypotheken en zo meer gemoeid kunnen zijn kan zo’n tegenvaller behoorlijk in de papieren lopen.

Waar sprake is van onzakelijke financiering kunt u met nog meer vervelende gevolgen te maken krijgen.

  • Als blijkt dat een onzakelijke lening door de onderneming niet of niet geheel kan worden terugbetaald, mag de aandeelhouder of de partner geen afwaarderingsverlies in aanmerking nemen als negatief resultaat uit overige werkzaamheden in box 1.
  • Gaat het om een lening aan de eigen bv, dan verhoogt het kwijtgescholden bedrag wel de verkrijgingsprijs van het aanmerkelijk belang. Dit betekent dat bij een latere verkoop van de aandelen minder inkomstenbelasting in box 2 is verschuldigd.
  • Ingeval van een onzakelijke lening in de familiesfeer leidt het verlies daarentegen enkel tot vermindering van de rendementsgrondslag van box 3.

Al met al is financiering in de privésfeer een onderwerp dat u zorgvuldig moet aanpakken. Zorgt u er dus voor dat u te allen tijde voldoet aan de fiscale vereisten voor een zakelijke lening.

Meer weten over financiering voor uw onderneming?

Wilt u meer weten over de fiscale aspecten van leningen voor een bedrijf? Neem dan contact op met Dick Catoen via +31 (0)88 288 0199 .

Wilt u meer weten over de optimale financieringsmix voor uw onderneming? Neem dan contact op met Ronald Reek via +31 (0)88 288 4890 of met Erwin Nijenhuis via +31 (0)88 288 5444 voor een gratis en vrijblijvend oriënterend gesprek (Quickscan financiering).

Meer artikelen en informatie over onze dienstverlening voor mkb-ondernemers vindt u op onze MKB Accountancy & Advies pagina.

 

Did you find this useful?