De beschikbare premieregeling: tijd voor de administratie | Deloitte

Article

De beschikbare premieregeling: tijd voor de administratie

Pensioen Magazine Q1 2018

Voor veel werkgevers is het een aspect van de pensioenregeling dat niet bijster veel prioriteit heeft en dat ze daarom graag uitbesteden aan de pensioenuitvoerder: de pensioenadministratie. Toch kan het geen kwaad om als werkgever eens een kritische blik te werpen op de administratie van een (beschikbare) premieregeling.

Wilt u magazine Pensioen in uw mailbox / brievenbus ontvangen? Laat hier uw gegevens achter.

Marktrentestaffel

De afgelopen jaren zijn ze steeds meer op de markt gebracht: premieregelingen op basis van de kostprijs van een middelloonregeling, veelal ‘marktrentestaffel’ genaamd. Een premieregeling op basis van een marktrentestaffel geeft werkgevers de mogelijkheid hun werknemers een pensioenregeling aan te bieden die maximaal gebruikmaakt van de fiscale ruimte. Immers, een staffel op basis van marktrente resulteert in een (in vergelijking met een 4%- of 3%-rentestaffel) aanzienlijk hogere beschikbare premie, zodat in de premieregeling een hoger pensioenkapitaal kan worden bereikt.
Voor de uitvoering van dergelijke premieregelingen wordt aangesloten bij de door de staatssecretaris opgemaakte handreiking, ook wel bekend als het ‘Staffelbesluit’. Het Staffelbesluit schrijft een ‘eventtoets’ voor, waarbij periodiek beoordeeld wordt of de pensioenregeling niet buiten de fiscale kaders komt. Een toets die, gelet op alle ontwikkelingen van de afgelopen jaren, aandacht verdient.

Pensioen maart 2018

Eventtoets

De voorwaarden voor een premieregeling op basis van een marktrentestaffel zoals beschreven in het Staffelbesluit komen grotendeels overeen met die van een premieregeling op basis van een 3%-rentestaffel. Zo ook die van de ‘eventtoets’. De ‘eventtoets’ is feitelijk een toets op fiscale bovenmatigheid. De pensioenuitvoerder moet toetsen of de pensioenregeling niet uitgaat boven wat binnen een fiscaal maximaal middelloonregeling kan worden opgebouwd. Hierbij mag rekening worden gehouden met indexatie van de middelloonregeling.

Sinds begin 2017 heeft een aanzienlijke vereenvoudiging van de eventtoets plaatsgevonden. Mits de pensioentoezegging juist is vormgegeven, hoeft alleen nog maar op bovenmatigheid getoetst te worden wanneer het opgebouwde pensioenkapitaal het 3%- of marktrenteregime geheel of gedeeltelijk verlaat. Dit komt erop neer dat getoetst moet worden bij een uitgaande waardeoverdracht naar een uitkeringsovereenkomst (bijvoorbeeld naar een middelloon- of eindloonregeling) of naar een premieregeling op basis van 4%-rentestaffel, en op de pensioeningangsdatum.

De pensioenuitvoerder die een eventtoets moet uitvoeren, moet het pensioenkapitaal aan de hand van de eigen inkooptarieven herrekenen naar een pensioenaanspraak. De aldus berekende pensioenaanspraak mag niet hoger zijn dan de aanspraak die op basis van een fiscaal maximaal middelloonregeling zou zijn opgebouwd. Is dit wel het geval, dan heeft de deelnemer slechts recht op het kapitaal dat samenhangt met een aanspraak op basis van een fiscaal maximaal middelloonregeling. Het meerdere van het pensioenkapitaal, het restkapitaal, vervalt aan de verzekeraar of aan de werkgever. Let op, dit laatste is wezenlijk anders dan bij een premieregeling op basis van een 4%-rentestaffel, waarbij een eventueel restkapitaal aan de deelnemer toekomt. Blijkt bij herrekening van het kapitaal naar een aanspraak dat geen sprake is van fiscale bovenmatigheid, dan behoudt de deelnemer zijn gehele pensioenkapitaal.

Eventtoets bij verschillende pensioenkapitalen

Niet zelden zal een werkgever bij een en dezelfde pensioenuitvoerder een premieregeling hebben die wellicht in het verleden op een 4%-rentestaffel en thans op een 3%-rentestaffel of op een marktrentestaffel is gebaseerd. De eventtoets en het verbod op restuitkeringen maken deel uit van de voorwaarden waaronder een premieregeling op een 3%-rentestaffel dan wel marktrentestaffel moet worden uitgevoerd. Een premieregeling op een 4%-rentestaffel kent deze toets en restuitkering niet. Op het totale pensioenkapitaal kunnen dus verschillende fiscale regimes van toepassing zijn. Het is van belang dat duidelijk is op welk deel van het pensioenkapitaal de eventtoets moet worden toegepast en voor welk deel van het kapitaal het verbod op restuitkeringen geldt. Als dit niet duidelijk uit de administratie af te leiden is, dan is de premieregeling fiscaal onzuiver en dreigen fiscale sancties. Dit probleem kan verholpen worden door de verschillende pensioenkapitalen separaat te administreren. De kosten hiervan zal de verzekeraar aan de werkgever doorberekenen.

Een andere oplossing is de eerder opgebouwde pensioenkapitalen samen te voegen. Feitelijk is dit het overdragen van het binnen de eerder geldende pensioenregeling opgebouwde kapitaal naar het kapitaal zoals dit op basis van de meest recente pensioenregeling wordt opgebouwd. Ervan uitgaande dat de meest recente premieregeling is gebaseerd op een 3%-rentestaffel dan wel marktrentestaffel, kan de eventtoets vervolgens worden toegepast op het volledige in de premieregeling opgebouwde pensioenkapitaal en geldt het verbod op restuitkeringen voor het gehele kapitaal.

Let op: collectieve waardeoverdracht

Het samenvoegen van eerder opgebouwde pensioenkapitalen is een oplossing die veelvuldig wordt geboden door pensioenuitvoerders, maar de werkgever moet hier alert zijn! Immers, het samenvoegen van pensioenkapitalen is feitelijk een collectieve waardeoverdracht op grond van de Pensioenwet en daar zijn de nodige voorwaarden aan verbonden, waaronder de noodzakelijke instemming van de deelnemers. Het is dus wel van belang dat de juiste stappen in de juiste volgorde worden gezet, voordat de pensioenkapitalen daadwerkelijk worden samengevoegd. Immers, zonder instemming geen waardeoverdracht.

Let op: eventtoets op basis van het actuele loon

Een ander punt waarop de werkgever alert moet zijn, is de wijze waarop getoetst wordt of niet te veel pensioen is opgebouwd. Omdat het niet altijd eenvoudig is om op basis van een middelloonregeling te toetsen of er te veel pensioenkapitaal is opgebouwd, mag op grond van het Staffelbesluit ook worden getoetst op basis van het actuele loon in plaats van het gemiddelde loon. Hierbij moet wel getoetst worden aan de hand van een lager opbouwpercentage en een hogere franchise dan gebruikelijk in een middelloonregeling.

In de praktijk lijkt veelvuldig gekozen te worden voor deze alternatieve toets, waarbij al snel gesproken wordt van een toets op ‘eindloonsystematiek’ of een ‘eindloonberekening’. Dit is mede ingegeven doordat een schaduwboekhouding met middelloongrondslagen niet meer noodzakelijk is, zoals die in het verleden vaak werd aangehouden door de verzekeraar.
Toetsing op basis van een eindloonregeling is echter niet de juiste wijze! De Belastingdienst heeft aangegeven dat in het Staffelbesluit staat beschreven hoe de fiscale maxima op basis van het actuele loon moeten worden getoetst. Er wordt daar niet gesproken over een toets op basis van (elementen van) de eindloonsystematiek.

Wordt daadwerkelijk getoetst alsof sprake zou zijn geweest van een eindloonregeling, dan wordt het fiscale plafond dat hierbij hoort eerder bereikt dan bij een berekening op basis van de eerder genoemde middelloonregeling. En dus bestaat het risico dat het restkapitaal op een te hoog bedrag wordt vastgesteld en ten onrechte naar de verzekeraar of werkgever terugvloeit. De werknemer is hier de dupe van. Immers, wordt de toets op basis van het gemiddelde loon uitgevoerd (dus toch die schaduwboekhouding), dan is wellicht geen of een veel kleiner restkapitaal aanwezig.

Verantwoordelijk

Ondanks het feit dat de pensioenadministratie vaak is uitbesteed aan een pensioenuitvoerder en daarmee deels uit handen (en uit het zicht) is van een werkgever, blijft een werkgever wel (mede)verantwoordelijk voor een juiste uitvoering van de pensioenregeling. Een onjuiste pensioenadministratie kan, ook na vele jaren, aanzienlijke financiële consequenties hebben. Hoog tijd dus voor een check op de pensioenadministratie.

Pensioen Magazine

Dit artikel is geplaatst in het Pensioen magazine, het kwartaalmagazine van Deloitte over actuariële, financiële, juridische, fiscale en verzekeringsaspecten van pensioen.

Vond u dit nuttig?