De inflatie zorgt voor een harde stijging van de AOW-franchise per 1 januari 2023

Article

De inflatie zorgt voor een harde stijging van de AOW-franchise per 1 januari 2023

Hoge inflatie heeft via de hoogte van minimumlonen en de AOW-franchise ook gevolgen voor pensioenopbouw

Vanwege de huidige hoge inflatie, wil het kabinet werken lonender maken en daarom wordt een extra verhoging van het minimumloon doorgevoerd. Het minimumloon zal op 1 januari 2023 in één keer omhoog gaan met 10,15%. Met de stijging van het minimumloonbedrag stijgt ook de AOW-franchise mee en dit heeft mogelijk gevolgen voor de pensioenopbouw van werknemers.

Het wettelijk minimumloon (‘WML’) zal per 1 januari 2023 stijgen met 10,15% procent en komt daarmee uit op ongeveer € 1.934 euro bruto per maand. Daarmee zullen ook alle minimumloon gekoppelde uitkeringen, zoals de AOW, vanaf komend jaar stijgen. Dit heeft invloed op de pensioenregeling aangeboden door werkgevers aangezien de minimale franchise gekoppeld is aan de hoogte van de AOW-uitkering. De AOW-franchise is het deel van het salaris waarover een werknemer geen pensioen opbouwt. Dit is het geval omdat een AOW-uitkering wordt ontvangen zodra de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt. De pensioenfranchise kan daarmee worden gezien als een AOW-inbouw binnen het pensioengevend salaris. De AOW-franchise maakt per 1 januari 2023 eenzelfde stijging van 10,15% door, wat neerkomt op een verhoging van circa € 1.500.

De ervaring leert dat de verhoging van het WML zich vaak naar boven doorwerkt in het gehele loongebouw, waardoor mogelijk de salarissen van alle werknemers zullen stijgen. Als het salaris niet met minstens hetzelfde bedrag stijgt als de AOW-franchise, wordt de pensioengrondslag lager en als gevolg ook de pensioenpremie en daarmee de pensioenopbouw. Daartegenover staat wel dat de AOW-uitkering als gevolg van de minimumloonverhoging zal stijgen, waardoor het bruto inkomen na AOW-gerechtigde leeftijd toeneemt.

Voorbeeldscenario’s: gevolgen voor de pensioenpremie in het werkgeverspensioen

De pensioenopbouw binnen het werkgeverspensioen wordt beïnvloedt door zowel de stijging van de AOW-franchise als een stijging in salarissen. We werken daarom twee voorbeeldscenario’s uit en vergelijken deze met de huidige situatie:

  • Scenario A: De huidige situatie vóór de AOW-franchise stijging;
  • Scenario B: Alléén een stijging van de AOW-franchise;
  • Scenario C: Zowel een stijging van de AOW-franchise als een salarisstijging.

In scenario’s B en C zullen zowel de AOW-franchise als het fiscaal maximum pensioengevend salaris stijgen met 10,15% ten opzichte van scenario A. Dit komt neer op een AOW-franchise van € 16.322 en een maximum pensioengevend salaris van € 128.810 in het jaar 2023.
Het verschil in premie-inleg voor verschillende salarisniveaus tussen scenario A en scenario’s B en C in absolute en relatieve termen kan respectievelijk worden teruggevonden in Figuur 1 en Figuur 2.

Allereerst bekijken we het absolute premievoordeel of -nadeel dat een werkgever behaalt onder beide scenario’s in Figuur 1. In het geval dat alléén de AOW-franchise stijgt (scenario B) zal de premie-inleg dalen met eenzelfde bedrag voor alle salarissen onder het huidig fiscaal maximum pensioengevend salaris (€ 114.866) ten opzichte van scenario A (zie linkerzijde). Een werkgever behaalt voor deze salarisklassen dus een premievoordeel. De premie-inleg voor salarissen op of boven het huidige maximum pensioengevend salaris vallen daarentegen juist hoger uit (omdat het maximum pensioengevend salaris hoger wordt), wat neerkomt op een loonkostennadeel voor werkgevers. Verder zien wij aan de rechterzijde van Figuur 1 dat, indien de salarissen meestijgen met de franchise (scenario C), de pensioenopbouw toeneemt voor alle salarisklassen en de pensioenkosten (in aanvulling op de loonkosten) voor de werkgever dus stijgen.

Om de impact van de stijging van de AOW franchise te vergelijken binnen het loongebouw, bekijken we de relatieve verschillen in premie-inleg tussen de huidige situatie en de voorbeeldsituaties in Figuur 2. Wanneer alleen de franchise stijgt (scenario B) wordt duidelijk dat de lagere salarisklassen relatief het hardst worden getroffen door de AOW-franchise verhoging (zie linkerzijde). De hogere salarissen behalen daarentegen relatief het grootste voordeel. Over het algemeen kunnen we concluderen dat de impact van de stijging van de AOW-franchise nadeliger is voor iemand met een lager salaris dan met een hoger salaris. Zodra zowel de franchise als de salarissen stijgen (scenario C) blijkt daarentegen dat de lagere en hogere salarissen er relatief gelijkwaardig op vooruitgaan (zie rechterzijde). Een salarisverhoging kan dus de relatieve ongelijke uitwerking van de AOW-franchise stijging voor de lage salarisklassen tegengaan.

Consequenties voor de pensioenregeling

Bovenstaande voorbeelden geven alleen het effect van de franchisestijging weer voor de pensioenregeling. Daartegenover staat dat de AOW-uitkering van werknemers ook meebeweegt met de minimumloonverhoging, waardoor het bruto inkomen na AOW-gerechtigde leeftijd toeneemt. De impact op het pensioen zal uiteenlopen tussen de leeftijden van deelnemers als gevolg. Zo is de impact van de franchisestijging groter voor een jonge deelnemer vanwege de vele toekomstige dienstjaren. Een oude deelnemer heeft daarentegen juist direct voordeel van de AOW-stijging en weinig nadeel van de franchisestijging.
Een ander effect is dat de grenzen van excedent pensioenregelingen ook aangepast worden. Hierdoor verandert de pensioenopbouw in deze excedent pensioenregeling voor de werknemers die daaraan deelnemen. Het netto effect resulterend uit de verhoging van de AOW franchise is met name afhankelijk van het al dan niet meebewegen van het salarisgebouw, zowel vanuit werkgevers- als werknemersperspectief.

De vraag is nu of een werkgever een kostenvoordeel wil behalen of dat een werkgever een minimaal gelijkwaardig werkgeverspensioen belangrijker vindt. Zo kunnen werkgevers een salarisverhoging doorvoeren. Dit kan wellicht ook het moment zijn voor werkgevers met een hogere AOW-franchise dan het wettelijk minimale franchise om deze alsnog te verlagen – dit dempt dan immers de negatieve impact op de pensioenopbouw en kan worden gefinancierd vanuit de lagere pensioenpremie. Daarentegen zal de eigen bijdrage van werknemers lager uitvallen door een hogere franchise waardoor ze netto meer overhouden. Ook kunnen werkgevers compenseren in andere arbeidsvoorwaarden, om zo in te spelen op mogelijke behoeftes van werknemers.

Wees goed voorbereid

De verhoging van de AOW franchise gaat al binnen enkele maanden in. Werkgevers hebben dus nog maar weinig tijd om zich voor te bereiden op de veranderingen. Het is van belang om de effecten van de inflatie op de pensioen- en loonkosten van werkgevers en werknemers in kaart te hebben.

Graag gaan wij met u het gesprek aan om te bespreken welke implicaties deze stijging voor u als werkgever met zich mee brengt en kunnen we meedenken over de strategie om met deze situatie om te gaan.

Dit artikel is geschreven door Kirsten Vincentie.

Did you find this useful?