Pensioen gaat over je eigen toekomst

Article

Pensioen gaat over je eigen toekomst

Check je pensioenregeling om te weten wat het betekent voor zowel nu als later

Pensioen is de arbeidsvoorwaarde waar – na het salaris – het meeste geld in wordt gestoken door de werkgever en een van de weinige arbeidsvoorwaarden is die jou als werknemer ook geld kost. Het is daarom verstandig om te weten hoe je pensioenregeling er uit ziet en wat dat voor jou betekent nu en later.

Nadat we in het artikel ‘Voldoen mijn arbeidsvoorwaarden aan mijn wensen?’ gekeken hebben naar welke arbeidsvoorwaarden je kan tegenkomen, gaan we in het vervolg van deze serie in op specifieke arbeidsvoorwaarden. We beginnen deze serie met pensioen. We leggen eerst kort uit wat pensioen is, waar je op kan letten en geven daarna nog tips over wat je zelf kan doen om meer grip te krijgen op je pensioen. Zodat jij er voor kan zorgen dat het beter aansluit bij je wensen, nu en in de toekomst.

In het algemeen hebben mensen de neiging om meer naar de korte dan naar de lange termijn te kijken. Als je een jonge starter bent op de arbeidsmarkt kan pensioen een ‘ver-van-mijn-bed-show’ lijken. Pensioen is echter de arbeidsvoorwaarde waar – na het salaris – het meeste geld in wordt gestoken door de werkgever en een van de weinige arbeidsvoorwaarden is die jou als werknemer ook geld kost. Het is daarom verstandig om, in ieder geval in het algemeen, te weten hoe je pensioenregeling er uit ziet en wat dat voor jou betekent nu en later. Je wil tenslotte niet tegen vervelende verrassingen aan lopen na een leven lang werken.

Wat krijg je?

In Nederland is het niet verplicht voor de werkgever om een pensioenregeling aan te bieden, tenzij de werkgever binnen een sector opereert waar door een cao of vanuit wetgeving een verplicht gestelde pensioenregeling geldt. Toch is wel gebruikelijk om pensioen als één van de belangrijkste arbeidsvoorwaarden te regelen voor hun werknemers. Dit pensioen is dan ter aanvulling op het basispensioen (de AOW-uitkering) dat door de overheid wordt aangeboden aan iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt.

Er zijn meerdere soorten pensioenregelingen met verschillende kenmerken, maar grofweg vallen ze in twee categorieën: de beschikbare premieregeling en de middelloonregeling. Bij een beschikbare premieregeling wordt maandelijks een bedrag toegevoegd aan een potje dat wordt belegd tot je met pensioen gaat. Op je pensioendatum wordt dan gekeken wat voor uitkering voor dat potje geld kan worden verkregen. Bij een middelloonregeling bouw je aan de uitkering: voor ieder jaar dat je werkt krijg je een beetje meer uitkering vanaf pensioendatum. Hoeveel je in een beschikbare premieregeling of middelloonregeling krijgt, is afhankelijk van de afspraken die gemaakt zijn door je werkgever.

Wat betaal je zelf?

Pensioen is anders dan andere arbeidsvoorwaarde: de totale prijs van pensioen (de premie) wordt vaak verdeeld tussen werkgever en werknemer. Dat betekent dat een gedeelte van je salaris wordt gebruikt, vaak uitgedrukt als percentage van je salaris. Hoeveel je meebetaalt is afhankelijk van de afspraken die er zijn gemaakt tussen je werkgever en de ondernemingsraad of vakbonden. Een veel voorkomende verdeling is dat werknemers 1/3e betalen en de werkgever de rest, maar dat hoeft niet het geval te zijn.

Naast de eigen bijdrage aan de pensioenpremie, is het vaak ook mogelijk om extra geld in te leggen voor je pensioenregeling; dat wordt bijsparen genoemd. Als die ruimte er is, kun je bij de pensioenuitvoerder zelf aangeven hoeveel je aanvullend wil storten uit je salaris. Dit is handig als je denkt dat de pensioenregeling zoals die er is, onvoldoende is voor jouw persoonlijke wensen. Het is daarom goed te weten wat je pensioenregeling biedt zodat je kan bepalen of een extra storting nodig is. Een alternatief voor bijsparen is om te sparen via een spaarrekening of een lijfrente. De bank of verzekeraar zal het gespaarde bedrag dan later in termijnen uitbetalen als aanvulling op de te ontvangen AOW en je opgebouwde pensioen van de werkgever. Om de juiste keuzes te maken is het verstandig je hierover te laten adviseren.
Doorgaans wordt je pensioen opgebouwd bij een pensioenuitvoerder middels beleggingen, waar verschillende beleggingsvormen gebruikt kunnen worden. Jij kan je eigen risicoprofiel kiezen voor de beleggingen, de standaardoptie is doorgaans ‘neutraal’ waarbij je zelf de keuze kan maken voor een meer risicovol profiel of juist meer risico-avers profiel. Als je geen pensioenregeling hebt via je werkgever dan kan je ook zelf beleggen. Hier zijn – vanzelfsprekend – wel risico’s aan verbonden.

Waar moet je nog meer op letten?

Je pensioenregeling bestaat niet alleen uit het aan de kant zetten van geld om later van te kunnen leven. Een belangrijk ander element is het zorgen voor je nabestaanden wanneer jij komt te overlijden: het nabestaandenpensioen. Het nabestaandenpensioen is het pensioen bedoeld voor je partner en kinderen bij overlijden. Vaak wordt hiervoor een risicoverzekering afgesloten: wanneer je komt te overlijden wordt een uitkering gestart die afhankelijk is van je verleden diensttijd en je salaris. Het is goed je bewust te zijn wat er wel of niet geregeld is en hierover ook met je partner over te spreken. Er is waarschijnlijk ook iets voor jou geregeld in de pensioenregeling van je partner.

Ook bij arbeidsongeschiktheid is er vaak iets geregeld in je pensioenregeling, waarbij de kern is dat wanneer je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt bent verklaard er sprake is van premievrijstelling. Dat wil zeggen dat je pensioen blijft opbouwen, ook al ben je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt.

Bij een beschikbare premieregeling is het belangrijk ook te kijken naar de keuzes die je kan maken als het gaat om hoe je pensioenpotje wordt belegd. Meestal biedt de uitvoerder hier de keuze tussen defensief, neutraal en offensief beleggen. Daarbij wordt je pensioenpotje met minder, gemiddeld of meer risico belegd, met als gevolg ook lagere, gemiddelde of hogere uitkomsten. Welke keuze bij jou past hangt af van je risicoprofiel, de pensioenuitvoerder kan hier bij helpen door een vragenlijst aan te bieden die je risicoprofiel schetst.

Waar kan je meer informatie vinden?

De afspraken voor je pensioenregeling zijn vaak vastgelegd in je contract of in een aparte pensioenovereenkomst. Maar die bevat meestal niet alle details van de pensioenregeling. Om erachter te komen wat voor soort pensioenregeling je hebt, kun je terecht in het pensioenreglement. Daarin staat ook alle informatie over het nabestaandenpensioen en premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Verder is de website van je pensioenuitvoerder een goede bron van informatie. Als je bij verschillende pensioenuitvoerders pensioen hebt opgebouwd, wordt op www.mijnpensioenoverzicht.nl je tot nu toe opgebouwde pensioen verzameld en wordt daarbij ook een verwachting gegeven hoe het er op pensioneren voor kan staan. Tot slot is het goed om met vragen die je hebt, contact op te nemen met je werkgever of je pensioenuitvoerder – zij helpen je graag verder.

Neem je toekomst in eigen handen

Het is van belang dat je goed kijkt naar je pensioenregeling. Controleer welke dingen je (zelf) kan en moet doen en stel je vragen waar onduidelijkheden zijn of juist welke mogelijkheden er zijn. Ongeacht je leeftijd is het voor jou persoonlijk fijn als je weet waar je aan toe bent en welke invloed je kan uitoefenen. Natuurlijk ook met betrekking tot je pensioen; het gaat immers over je eigen toekomst.

Dit artikel is geschreven door Teuntje van der Horst

Did you find this useful?