Update regulering in de zorg | augustus 2022

Article

Update regulering in de zorg | augustus 2022

Wijzigingen aangekondigd op terrein van wetgeving en governance in de zorg.

De wet- en regelgeving in de zorg blijft in beweging. Als update op onze eerdere alerts over wijziging wet- en regelgeving en specifiek de WTZa, schetsen wij enkele actuele aandachtspunten en aangekondigde wetgeving, te weten:

  1. Consequenties vergunningplicht WTZa bij volledige uitbesteding zorg
  2. Integere bedrijfsvoering en winstuitkering zorg
  3. Verruiming omzetdrempels fusietoets
  4. Concept-leidraad ACM ‘Goedwerkende markten voor zorg-ICT’

Consequenties vergunningplicht WTZa bij volledige uitbesteding zorg

In onze eerdere alert hebben wij al aangegeven dat de vergunningplicht van de WTZa ook gaat gelden voor onderaannemers, ingeval de hoofdaannemer een zogenoemde ‘lege huls’ is. Een ‘lege huls’ is een zorgaanbieder die zelf geen zorg verleent en uitsluitend zorg ‘doet’ verlenen door een onderaannemer. In dat geval moeten zowel de hoofdaannemer als de onderaannemer over een toelatingsvergunning beschikken.

De onderaannemer van deze ‘lege huls’ moet nu zelf voor 1 januari 2024 een WTZa-vergunning gaan aanvragen.
Dit heeft de volgende consequenties voor deze onderaannemer:

  • De statuten moeten mogelijk worden aangepast conform de WTZa;
  • Een interne toezichthouder kan vereist zijn, evenals een cliëntenraad;
  • De vergunningplicht kan leiden tot een winstuitkeringsverbod als sprake is van zorg niet genoemd in artikel 3.1 Uitvoeringsbesluit WTZi. gEr geldt een winstuitkeringsverbod voor medisch specialistische zorg en voor Zvw-/Wlz-zorg met verblijf.

Een casus waarin dit kan spelen, is de volgende:
Een stichting (met een WTZa-vergunning (voorheen WTZi-toelating) heeft een zorginkoopcontract voor medische-specialistische zorg met een zorgverzekeraar/zorgkantoor. De stichting voert zelf de zorg niet uit, maar besteedt deze volledig uit aan een derde, zoals een B.V., waarvan de aandelen niet door de stichting zelf maar door derden/aandeelhouders worden gehouden, waarbij de B.V. winst uitkeert aan haar aandeelhouders. In deze situatie zal de B.V. een WTZa-vergunning moeten gaan aanvragen en zal ook de B.V. onder het winstuitkeringsverbod gaan vallen. Als de meederheid van de aandelen van de B.V. door de uitbestedende stichting met vergunning worden gehouden is overigens geen sprake van onderaanneming, omdat sprake is van een groep in de zin van 2:24b BW.

Integere bedrijfsvoering en winstuitkering

Op 29 juni 2022 heeft de minister voor Langdurige Zorg, Conny Helder, de Tweede Kamer een brief gestuurd over de beoogde aanpak van niet-integere zorgaanbieders

Deze brief gaat in op de aanpak van de fraudebestrijding en de aankondiging van wetgeving om de belangrijkste beperkingen in de noodzakelijke gegevensuitwisseling tussen instanties zo snel mogelijk op te heffen ter bevordering van de samenwerking bij fraudebestrijding.

Daarnaast wordt ingegaan op de integere bedrijfsvoering. Het wetsvoorstel integere bedrijfsvoering zorgaanbieders (wibz) zal nog dit jaar verschijnen voor internetconsultatie. Het streven is invoering op 1 januari 2025. Dit wetsvoorstel wordt van toepassing op alle aanbieders die Zvw-zorg en Wlz-zorg leveren.

Beoogd wordt om de integere bedrijfsvoering van zorgaanbieders te borgen door het aanscherpen van de publiekrechtelijke randvoorwaarden. De Zorgbrede Governancecode beoogt dit ook al te doen, maar is een vorm van zelfbinding en geen zelfstandige publiekrechtelijke grondslag voor toezicht of handhaving door de externe toezichthouder (IGJ en NZA). De wibz beoogt het externe toezicht te voorzien van extra handvatten om zorgaanbieders aan te spreken op hun verantwoordelijkheid.

Het wetsvoorstel wibz bevat de volgende onderdelen:

  1. Tegenstrijdige belangen
    Introductie van publiekrechtelijke regels voor de omgang met tegenstrijdige belangen. Tevens een norm ter waarborging van de normale marktvoorwaarden bij van betekenis zijnde transacties.
  2. Winstuitkering
    a. Het winstuitkeringsverbod blijft bestaan en blijft gelden voor hoofdaannemers van intramurale Zvw- en Wlz-zorg.
    b. Voor onderaannemers in de intramurale zorg, en voor hoofd- en onderaannemers in de extramurale zorg, waarvoor winstuitkering thans wel mogelijk is, kunnen voortaan voorwaarden worden gesteld aan winstuitkering. Of die voorwaarden er daadwerkelijk komen en welke voorwaarden dat dan zouden zijn, zal per deelsector worden bezien.
  3. Intrekking- en weigeringsgronden WTZa-vergunning
    Het verbinden van extra weigerings- en intrekkingsgronden aan een WTZa-vergunning zodat aanbieders én personen die verkeerde intenties hebben of eerder de fout in zijn gegaan beter kunnen worden geweerd.
  4. Geen voorafgaande goedkeuring vervreemding vastgoed
    Omdat er randvoorwaarden aan de integriteit van de bedrijfsvoering worden gesteld en hierop toezicht wordt gehouden, is de toestemming vooraf voor vervreemding van vastgoed niet meer noodzakelijk. Dit lijkt te zien op de rol van het College Sanering zorginstellingen en niet op die van het Waarborgfonds voor de Zorgsector.

Verruiming omzetdrempels fusietoets

In de zorg is al jarenlang sprake van verlaagde omzetdrempels voor een fusietoets door ACM op grond van het Besluit tijdelijke verruiming toepassingsbereik concentratietoezicht op ondernemingen die zorg verlenen. Dit besluit gaat per 1 januari 2023 vervallen, zodat vanaf dat moment een fusietoets door ACM conform de Mededingingswet van toepassing is, zoals dit ook voor andere sectoren van toepassing is, als:

  • de samengaande bedrijven bij elkaar wereldwijd een jaaromzet van 150 miljoen euro of meer hebben, én
  • minstens 2 van de samengaande bedrijven in Nederland ieder een jaaromzet van 30 miljoen euro of meer hebben.

Concept-leidraad ACM ‘Goedwerkende markten voor zorg-ICT

De ACM heeft op 1 juli 2022 een concept-leidraad over concurrentieregels voor zorg-ICT markten gepubliceerd. De concept-leidraad is voor consultatie tot en met 26 augustus 2022 en wordt definitief gepubliceerd wanneer de consultatie is afgerond.

Zorgaanbieders zijn vaak sterk afhankelijk van hun zorg-ICT-leverancier. Overstappen van zorg-ICT-leverancier is lastig en er bestaat niet zelden een forse kenniskloof over het ICT-product en de implementatie daarvan tussen de afnemer en zorg-ICT-leverancier.

De concept-leidraad verduidelijkt en concretiseert de mededingingsregels voor zorg-ICT-markten. In de leidraad worden diverse scenario’s geschetst die kunnen kwalificeren als misbruik van een machtspositie of kartelvorming door zorg-ICT-leveranciers. Afnemers van zorg-ICT hebben volgens de ACM verschillende mogelijkheden om hun positie ten opzichte van zorg-ICT-leveranciers te versterken:

  • Samenwerking ten behoeve van interoperabiliteit
  • Mogelijkheden tot (inkoop)samenwerking tussen afnemers zorg-ICT

De ACM biedt tevens een checklist met mogelijke onredelijke contractbepalingen voor afnemers van zorg-ICT.

Tot slot

Na de inwerkingtreding van de WTZa dit jaar, zal een grote groep bestaande zorgaanbieders nog voor 1 januari 2024 een WTZa-vergunning moeten aanvragen. Vooral voor de onderaannemers van een ‘lege huls’ heeft dit grote consequenties. Verder wachten wij met belangstelling de inhoud van het wetsvoorstel wibz af, waarmee duidelijkheid komt hoe in de toekomst wordt omgegaan met de mogelijkheid van winstuitkering in de zorg. Voorts zal na de internetconsultatie van de leidraad ACM ‘Goedwerkende markten voor zorg-ICT` duidelijk zijn in hoeverre zorginstellingen kunnen samenwerken bij afname van zorg-ICT. Wij houden u op de hoogte.

Wilt u meer weten over wet- en regelgeving in de zorg, governance of winstuitkering in de zorg? Neem dan contact met ons op.

Did you find this useful?