De cognitieve overload

Blog

De cognitieve overload

Zes tips om je mentale gezondheid te verbeteren

Mentale gezondheid zou net zo belangrijk moeten zijn als fysieke gezondheid. In een eerdere blog rondom het thema Mental Health van Marly Kiewik stond centraal wat werkgevers kunnen doen om de mentale gezondheid van hun werknemers te bevorderen.

In deze blog geeft Marin Baelde adviezen over wat we zélf kunnen bijdragen aan onze mentale gezondheid. Marin is business analist bij Deloitte en betrokken bij de Young Health Community. Zij studeerde neurobiologie en neuroscience aan de Universiteit van Amsterdam.

Ons brein moet hard werken in deze coronatijd. Nog meer dan voorheen komt er een continue stroom aan informatie op ons af: boodschappen en prikkels die verwerkt moeten worden. Deze cognitieve overload heeft impact op onze mentale gezondheid.

Hoe erg is dat? Ons brein is fantastisch én plastisch: het is in staat zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, zoals thuiswerken met kinderen om je heen. Dat kan een gevoel van stress geven, maar een beetje stress is niet slecht. Het is een teken dat je iets moet gaan doen of het op een andere manier moet aanpakken. Maar bij chronische blootstelling aan stress en té lang een cognitieve overload raakt het systeem ontregeld. Een klein ongemak kan tot een buitensporige reactie leiden. Je morst koffie en begint te schelden. Hoog tijd om te resetten.

Merk je dit zelf? Pas als je je bewust bent van dit mechanisme, kun je er wat aan doen! Als je normaal functioneert en in balans bent, kan de frontale cortex het primaire brein remmen. Dat voorkomt agressief en emotioneel gedrag. Als de frontale cortex door de cognitieve overload overbelast raakt, raakt die remmende functie buiten werking. Barst je in tranen uit als het strikken van een veter niet lukt, dan weet je dat je in je reserves bent beland. Neem je dit niet serieus, dan kom je in een vicieuze cirkel waarin je steeds meer ontregeld kunt raken. Dat belemmert je functioneren in werk en privéleven. Een ander signaal van ontregeling van het stress-systeem is vermoeidheid. Ben je aan het eind van de werkdag te moe om nog eten te maken? Grijp je vaak naar suikerhoudende producten? Dan zijn dat tekenen dat het brein overuren maakt.

Meer en minder hormonen. Het thuiswerken versterkt deze aanslag op je mentale gezondheid. Thuiswerken vergroot de informatie-overload. Hierdoor neemt de hoeveelheid cortisol, ook bekend als stresshormoon, toe. Cortisol kan op termijn schadelijk zijn voor het aanmaken van nieuwe hersencellen (‘neurogenese’). Tegelijk neemt de hoeveelheid oxytocine, het knuffelhormoon, af. Mensen zijn sociale wezens, altijd op zoek naar contact. Normaal is dit contact op een fysieke werkdag voldoende aanwezig, maar door thuiswerken is het nog maar een fractie. Uiteindelijk kan deze disbalans ertoe leiden dat het stress-systeem nog verder ontregeld raakt.

Zes tips voor mentale gezondheid

Zorg eerst dat de basis op orde is: voldoende bewegen, gezond eten, veel water drinken, goed slapen. Vervolgens kun je je brein helpen met deze tips om mentaal gezond te blijven:

  1. Behoud je vaste werkroutines
    Je kunt je brein laten denken dat je niet thuis bent maar toch op je werk, door zo veel mogelijk dezelfde routine als op een kantoordag aan te houden. Sta op dezelfde tijd op, trek je werkkleding aan, loop of fiets een blokje om alsof je van/naar je werk reist.
  2. Werk gestructureerd en aan concrete taken
    Wanneer je taken organiseert door deze op te schrijven, hoeft het brein ze niet constant vast te houden in je werkgeheugen. Hierdoor maak je nieuwe cognitieve capaciteit beschikbaar voor inkomende informatie. Ook kun je cognitieve capaciteit besparen door in een opgeruimde omgeving te werken. Voorkom multitasken: zet je notificaties van e-mail uit terwijl je in een meeting zit of aan een presentatie werkt.
  3. Neem meer (brein)pauze
    Omdat ons brein thuis veel makkelijker overladen wordt met informatie, is het belangrijk om vaak een korte break te nemen waarbij we even helemaal geen informatie tot ons nemen. Dit kun je inplannen door standaard 5 of 10 minuten pauze tussen je calls in te lassen. Loop dan een rondje. Je geeft je brein dan tijd om de informatie te verwerken.
  4. Videobellen is okee
    Hoewel persoonlijk contact het oxytocineniveau het meeste verhoogt, is uit onderzoek gebleken dat videobellen voor 80% hetzelfde effect heeft. Als je een overleg plant, kies dan bij voorkeur voor videobellen in plaats van alleen audio of e-mail. Elkaar zien bevordert het gevoel van verbinding, wat stressverlagend is.
  5. Stimuleer de aanmaak van nieuwe hersencellen
    Het teveel aan cortisol kan de neurogenese belemmeren. Je helpt jezelf met het aanmaken van nieuwe hersencellen door te bewegen, in combinatie met mentale stimulering. Maak een wandeling en neem in gedachten je boodschappenlijstje door. Breek eens los van een routine en doe iets nieuws, ook al is het maar je vaste rondje tegengesteld wandelen.
  6. Digitale innovaties om te ontspannen
    Er zijn steeds meer aanbieders van digitale innovaties om je te helpen ontspannen. Het Utrechtse VR-bedrijf Galaxy Games ontwikkelde tijdens de lockdown een VR-applicatie waarbij ontspanning voorop staat. Stressvree is een virtual reality app, een ontspanningstool welke kan helpen tegen stress, angst en somberheid. Ontspannen kan ook via je smartphone: Meditatie-apps zoals Calm worden steeds populairder. Deze apps kunnen je helpen om een (brein)pauze te nemen. Dit kan helpen om stress te verlagen of om je helpen focussen.

Mentale gezondheid op de agenda

De komende tijd gaan we met verschillende organisaties en experts verkennen, hoe werkgevers samen kunnen werken om de mentale gezondheid (preventief) te kunnen versterken.
Zo organiseerden GGzE, Nationale Nederlanden en Deloitte onlangs een virtuele “Health on the Edge” sessie, waarin we samen de uitdagingen en oplossingen hebben verkend rondom de mentale gezondheid van werknemers en de rol van de werkgever hierbij.

Daarnaast brengen we het thema mentale gezondheid onder de aandacht met #virtualcoffees, blogs van Deloitte-professionals en artikelen in samenwerking met ICT&Health. De #virtualcoffees zijn te volgen via het LinkedIn account van onze Edge Fellow en Health expert Lucien Engelen.
Bekijk hier de meest recente #virtualcoffee tussen Deloitte, Nationale Nederlanden en GGzE

Did you find this useful?