Deloitte and Lucien Engelen sign partnership

Article

“We moeten breder kijken dan alleen de zorg als het om gezondheid gaat”

Lucien Engelen over de urgentie van digitale transformatie en zijn rol bij Deloitte

Als er één thema is dat steeds terugkomt in het leven van Lucien Engelen, dan is het wel innovatie in de gezondheidszorg. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij per 1 januari het Deloitte Center for the Edge komt versterken, en aan de slag gaat binnen Life Sciences & Health Care. Een interview met een gedreven man die de sector wil helpen met de daadwerkelijke digitale transformatie. “We kunnen niet meer zeggen: dit gáát gebeuren, want de nieuwe spelers maken hun opwachting al.”

19 december 2018

Een korte voorgeschiedenis

Lucien Engelen komt uit een echte ondernemersfamilie. Zijn eerste stappen in de wereld van de zorg zette hij dan ook in de ambulancedienst van de familie. Maar na zo’n 25 jaar, en inbreng van hun eigen onderneming in een stichting, voelde hij dat zijn werk als bestuurder en innovator daar ‘klaar’ was. Daarom vertrok hij naar het Nijmeegse Radboudumc waar hij dezelfde rol oppakte: toekomstige uitdagingen in de zorg een plek geven en een structuur neerzetten om een ‘zachte landing’ in de toekomst mogelijk te maken, zoals hij zijn rol doorgaans neer pleegt te zetten. Daartoe zette hij onder meer het REshape innovatiecentrum op. Toen hij onder meer zijn nieuwste boek Augmented health(care) – the end of the beginning schreef, voelde hij dat na 11 jaar in Nijmegen ook in het Radboud zijn taak erop zat en zegde hij zijn baan op.

En je ging op projectbasis aan de slag als Global Strategist Digital Health bij het Deloitte Centre for the Edge (C4E). Waarom daar?

Ik herkende me in de gevleugelde woorden van John Hagel III, de oprichter van het Amerikaanse C4E: “We’re not about scaling efficiency, we’re about scaling opportunities.” De mensen van het C4E hebben dezelfde instelling als ik, en de plaats binnen het grotere geheel is ook hetzelfde: vanaf de zijlijn waarnemen wat er op ons afkomt en hoe we mensen in diverse sectoren kunnen helpen om bijvoorbeeld innovatie te agenderen. In dit geval de zorg, hoewel ik het liever breder trek: gezondheid. Want ‘zorg’ betekent nog te vaak ‘problemen oplossen’ – 94% van de zorgkosten gaat daar naartoe - terwijl ik denk dat we meer naar de voorkant moeten kijken: preventie. In feite is het C4E een hele grote REshape, met een andere (wereldwijde) impact.

Je bent ook een voorstander van een holistische aanpak.

Ja, we moeten ook kijken óver onze eigen sector heen. De voedingssector zou bijvoorbeeld ook een grotere rol kunnen spelen op het gebied van preventie, meer nog dan nu al gebeurt. Ik denk dat bijvoorbeeld de rol van supermarkten groter kan worden door bijvoorbeeld vóór of ná een chemokuur (in samenspraak met artsen en voedingsdeskundigen) recepten en boodschappenlijsten afgestemd op de medicatie in hun app te plaatsen. Hetzelfde geldt voor de bancaire sector. We weten dat er een correlatie is tussen de zorgkosten van mensen en hun schuldenlast. Iemand met schulden maakt vaker gebruik van zorg, bijvoorbeeld vanwege de stress die schulden met zich meebrengen.  Of de rol van grote logistieke dienstverleners zowel op verzending als het van door-to-door vervoer logistieke vraagstukken oplossen voor patienten die telkens op- en neer naar het ziekenhuis moeten.  Waarom halen we hen niet gewoon op en brengen we ze weer terug. DIt spaart een hoop stress én parkeergarages uit én verlaagd de CO2 uitstoot en-passant. Als C4E fellow werk je juist over de branches heen. Ik verwacht dat de meeste organisaties over een jaar of 15 het gros van hun omzet uit gezondheidsgerelateerde diensten en producten halen.

Zijn de Nederlanders dan ook gezonder?
Dat hoop ik wel. Daarom probeer ik deze thematiek te agenderen. Daarnaast moeten we grotere, fundamentele stappen in de zorg zetten. Ik zie dat veel zorgprofessionals bijna 40% van hun tijd besteden aan administratie – tijd die ze dus niet aan hun eigenlijke vak kunnen besteden. Als we meer tijd zouden investeren in het ondersteunen van burgers op het gebied van meer bewegen, gezonder eten en stoppen met ongezonde gewoonten, krijgen we veel meer voor elkaar. Nieuwe technologieën bieden hiertoe een káns. Mijn persoonlijke doel voor 2019 is dan ook dat ik alles wat ik doe in het teken wil stellen van 10% minder administratieve lasten en meer aandacht voor preventie – via technologie en bewustwording. Dat is in het belang van de burger/patiënt én van de zorgprofessional.

Welke rol speelt eHealth daarin?

Eigenlijk noem ik het liever niet eHealth maar gewoon digitale zorg, omdat eHealth bij veel mensen staat voor apps en medical devices. Die zijn ook belangrijk, maar het gaat mij om een fundamentele transformatie van de sector. Dat is ook waar Deloitte wereldwijd om bekend staat: om kennis en kunde op het gebied van transformatie, en vooral digitale transformatie. Dat past bij mij: ik los problemen graag op met behulp van techniek. Daarnaast heeft Deloitte in de afgelopen jaren veel energie gestoken in nieuwe technologieën zoals AI en blockchain. Bij de ‘shift’ van problemen oplossen naar problemen voorkomen, kunnen die een grote rol spelen. Daarom heb ik besloten dat ik vanaf 1 januari a.s. mijn volgende stappen part-time bij Deloitte binnen het Center for the Edge en uiteraard ook binnen Life Sciences & Health Care ga zetten.

Welke ontwikkelingen in de zorg maken je enthousiast?

Een van de dingen waar ik blij van word – misschien verrassend – is de General Data Protection Regulation (GDPR), of AVG, zoals we die in Nederland noemen. ‘Privacy’ klinkt misschien als een beperking, maar biedt ook prachtige kansen. Voor het eerst in de historie krijgen burgers/patiënten de beschikking over álle gegevens die over hen bekend zijn binnen de zorg. Dat leidt uiteindelijk tot empowerment. Zij kunnen dan betere keuzes maken en data delen met andere zorgprofessionals, iets wat normaal en logisch lijkt maar dat in de praktijk nog niet is. Natuurlijk zijn er uitdagingen op het gebied van toegankelijkheid en beveiliging, maar ik ben ervan overtuigd dat we daarmee leren omgaan.

Het zorglandschap gaat veranderen. Gebeurt dat geleidelijk of in de vorm van disruptie?

Het doet al pijn maar we voelen het nog niet zo goed omdat we de pijngrens nog niet bereikt hebben. Daarom wil ik ook graag, na bijna 4 decennia in de acute zorg en het academische centrum, vanuit een andere hoek gaan meehelpen. Ik denk namelijk dat we de transformatie vanuit de zorg niet zélf voor elkaar krijgen. We kunnen niet meer zeggen: dit gáát gebeuren, want nieuwe spelers maken hun opwachting al. De ene grote technologiespeler heeft een smartwatch ontwikkeld met functies zoals valdetectie en de mogelijkheid om hartfilmpjes te maken, terwijl een andere reus zo’n 450 winkels en de grootste online apotheek heeft gekocht, verpleegkundigen aanneemt en die gaat trainen op het gebied van technologie en zorg. Zij hebben geen last van legacy-systemen, ze kennen andere ‘rules of engagement’ en beschikken over veel meer cash. Dit is een noviteit in de geschiedenis van de mensheid. Door middel van data die tot informatie wordt getransformeerd komen we aan bij “Augemented Health(care)” zoals mijn nieuwste boek heet en staan we aan ‘the end of the beginning’, zoals de ondertitel luidt. De veranderingen zijn niet meer te stoppen.

Meer weten?

Wil je meer weten over deze samenwerking? Lucien Engelen is te bereiken via lengelen@deloitte.nl, of neem contact op met  Mathieu van Bergen, Managing Partner Healthcare via mvanbergen@deloitte.nl, of Wassili Bertoen, Managing Partner Center for the Edge via wbertoen@deloitte.nl

Vond u dit nuttig?