Proeftuin Gerichte preventie gemeente Maassluis

Article

Proeftuin Gerichte preventie gemeente Maassluis

Minder eenzaamheid en depressie onder volwassenen en ouderen

Overal in het land worden initiatieven ontwikkeld om eenzaamheid onder volwassenen en ouderen tegen te gaan. Ook in Maassluis, waar gemeente, zorg- en welzijnspartijen, sociale dienst en Deloitte besloten te gaan samenwerken in een proeftuin Gerichte preventie.

Proeftuinen gerichte preventie hebben bewezen effect!

In de gezondheidsmonitor 2016 van de GGD, die onlangs is verschenen, blijkt dat een gerichte aanpak van eenzaamheid loont. In het onderzoek, waarin wordt stil gestaan bij de vraag ‘Hoe gezond is Maassluis?’ wordt inzicht verkregen in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van volwassenen.

Sinds 2012 (de start van de proeftuin, die gevolgd werd door de proeftuin preventie van 2014-heden) blijkt dat de eenzaamheid onder alle leeftijdsgroepen is afgenomen en bij 65+ers zelfs met meer dan 25% (van 10% naar 7%). Dit terwijl de eenzaamheid in de regio rondom Maassluis is toegenomen (19-65 jaar) of gelijk blijft (65+). Wij zijn erg blij dat een gerichte aanpak van eenzaamheid loont, en zijn in voorbereiding op de volgende te nemen stappen.

Eenzaamheid en depressie in Maassluis

Naast behoefte aan preventie van eenzaamheid, bleek er specifieke behoefte aan preventie van depressie te zijn. Daarom kozen de partijen drie speerpunten:

  1. Borging en monitoring (sterker en op meer niveaus dan het geval was);
  2. Integrale aanpak (nog sterker eenduidig laten uitdragen door alle ketenpartners);
  3. Burgerparticipatie: inwoners meer betrekken bij preventiemogelijkheden.

Signaleringsinstrumenten aanpak: depressietrap en trainingen

Diverse leefdomeinen staan centraal, zoals welbevinden, financiële situatie, sociaal netwerk en leefstijl. In de proeftuin worden signaleringsinstrumenten ingezet, zoals de depressietrap (een model om depressieve klachten te herkennen en te classificeren). Deze maakt het makkelijker om te bepalen welke activiteiten nodig zijn om de klachten te verminderen. Daarnaast kunnen vrijwilligers en professionals in Maassluis gebruik maken van laagdrempelige signaleringstrainingen.

Praktische kant van preventie

Een studente van de Erasmus Universiteit heeft onderzoek gedaan naar het programma Gerichte preventie. Dit was vooral gericht op de effectiviteit van informele netwerken bij preventie en op de rol van de gemeente hierin. Hiervoor zijn onder meer lessen uit Denemarken gebruikt. Daarnaast richten de deelnemers aan de proeftuin zich vooral op de praktische kant van preventie, zoals preventiemogelijkheden uitwisselen en casuïstiek bespreken. De inwoners van Maassluis worden onder meer betrokken via inwonersavonden, die steeds vaker wijkgericht plaatsvinden. Zo kunnen zij meepraten over de ontwikkeling van vernieuwende (preventieve) arrangementen.

Resultaten

Inmiddels zijn de volgende resultaten geboekt in Maassluis: 1. Vindplaatsen gedefinieerd 2. Gerichte preventieaanpak uitgewerkt 3. Alle preventieve interventies in kaart gebracht en gekoppeld aan preventieve domeinen 4. Een helder overzicht van risico- en beschermende factoren bij eenzaamheid en depressie opgesteld 5. Partijen getraind in het herkennen van depressie 6. Themabijeenkomsten en andere activiteiten georganiseerd voor bewoners 7. Betere samenwerking 8. ‘Praktijkverbindingen’ met het sociaal wijkteam en de praktijkondersteuners 9. Bijeenkomsten voor sleutelfiguren in wijken. 10. Meer aandacht voor de communicatiestrategie, hoewel bewustwording over thema’s als eenzaamheid en depressies belangrijk blijft.

Casuïstiek

De invulling van het programma preventie om casuïstiek te integreren is eveneens geslaagd. In het programma wordt bijvoorbeeld gewerkt met de casus van mevrouw Jansen (mantelzorger, 71 jaar) en mantelzorgerconsulent Lisa. Lisa ontmoet mevrouw Jansen ‘toevallig’ in het Alzheimer Café, een van de ‘vindplaatsen’. Mevrouw Jansen verloor haar eerste man recent en werd daarna depressief. Bij haar tweede man is dementie geconstateerd. Mevrouw Jansen is bang dat ze weer depressief wordt. Lisa vraagt vervolggesprekken aan, waaruit blijkt dat mevrouw Jansen niet weet wat zij van haar netwerk kan verwachten en wat haar mogelijkheden zijn.

Casuïstiek (vervolg)

Haar vrienden blijken haar graag te willen helpen. Na verloop van tijd durft ze ook moeilijke gespreksonderwerpen, zoals zorg delen, aan te snijden. Vervolgens wordt een indicatie dagbehandeling gesteld, contact gelegd met een casemanager en een terugvalplan gemaakt waarin de eerdere symptomen van depressie bij mevrouw Jansen worden besproken. Daardoor kunnen deze eerder worden herkend en aangepakt. Omdat de zorgzwaarte toeneemt, wil Lisa haar voorbereiden op dreigende overbelasting.

Rol van de consulent

Mantelzorgers vragen niet snel om hulp. Lisa’s rol was allereerst het vinden van dit type cliënt. Daarna heeft ze met mevrouw Jansen gekeken naar geschikte mogelijkheden en haar geïnformeerd, bijvoorbeeld over dagbehandeling en over het ziekteproces van haar man, om mevrouw handvatten te geven hoe hiermee om te gaan. Lisa’s rol was dus vooral het begeleiden van de cliënte. Verder was haar inzet gericht op preventie: het op een goede manier volhouden van de zorg, dreigende overbelasting of terugval in depressie monitoren en bespreekbaar maken.

De werkgroepleden hebben de casuïstiek en de oplossingen per casus als leerzaam ervaren. Ook hebben ze door de behandeling van casussen elkaars organisaties beter leren kennen, wat doorverwijzing vergemakkelijkt.

Over GovLab

De proeftuin Gerichte preventie gemeente Maassluis is verbonden aan GovLab. Grote innovaties gaan de maatschappij drastisch veranderen. Ook de overheid moet zichzelf daarom opnieuw uitvinden. GovLab brengt burgers, publieke en private partijen bij elkaar en biedt op basis van technologische en sociale innovaties oplossingen voor belangrijke vraagstukken op het terrein van zorg, werk en inkomen, onderwijs en economie. Lees meer over Govlab.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de proeftuin Gerichte preventie gemeente Maassluis? Neem dan contact op met Menno ter Wal via mterwal@deloitte.nl / +316 8201 9329 of Marly Kiewik via mkiewik@deloitte.nl / +316 8355 5066.

Vond u dit nuttig?