Verantwoorde bedrijfsvoering en risicomanagement in de zorg

Article

Verantwoorde bedrijfsvoering en risicomanagement in de zorg: wat is er nodig?

Kennismakingsinterview met Mark van der Schrier en Esther Baars

Met de komst van Esther Baars en Mark van der Schrier investeert Deloitte in het ondersteunen van de zorgsector met risicomanagement. In dit kennismakingsinterview vertellen zij over hun opdracht en aanpak: wat gaan ze de komende periode doen, en hoe gaan ze te werk?

Een belangrijk thema is onder meer hoe zorgorganisaties met minder administratieve lasten een verantwoorde bedrijfsvoering kunnen realiseren. 'Onze missie is geslaagd als de zorgsector klaar is voor de uitdagingen waarmee ze te maken krijgen. Dat wil zeggen dat ze hun bedrijfsvoering onder controle hebben, en dat ze proactief op veranderingen kunnen anticiperen, met risicomanagement als instrument en niet als doel', stellen Baars en Van der Schrier.

Zorginstellingen vandaag de dag moeten 'in control' zijn, maar wat betekent dat? De eerste vraag in dit interview wordt door Esther Baars en Mark van der Schrier zelf opgeworpen. Het is dan ook een belangrijke, want het antwoord heeft alles te maken met hun missie. Samen met zorginstellingen zijn ze de komende jaren op zoek naar de juiste toepassing van risicomanagement in de zorgsector. Met als belangrijke vraagstukken: welke risico's komen er op de zorginstellingen af, hoe beheersen ze die, en welke scenario's zijn er nodig.

Terug naar de vraag wat 'in control' dan eigenlijk betekent. 'Je wilt als zorgorganisatie je risico's kennen én beheersen, op zo'n optimaal mogelijke manier, zodat je niet te veel en niet te weinig doet', zegt Van der Schrier, Director Risk Advisory Healthcare, en gespecialiseerd in de financiële bedrijfsvoering van zorginstellingen. 'Het gaat om in balans zijn, bewegingsvrijheid voelen en tegelijkertijd de zekerheid hebben om te kunnen ondernemen', stelt Baars, senior manager Risk Advisory Healthcare, en gespecialiseerd in integraal risicomanagement in de zorg.

Een actueel thema voor veel zorginstellingen is hoe ze verantwoord kunnen transformeren en ondernemen, oftewel: verantwoorde bedrijfsvoering in de zorg. Van der Schrier: 'Met verantwoorde bedrijfsvoering verwijst Deloitte naar een trend die al een tijd gaande is in de zorgsector. Veel zorginstellingen zijn bezig met verantwoord ondernemen, transparantie en het leiden van een solide bedrijfsvoering, mede omdat ze op die manier de maatschappelijke positie die ze hebben kunnen waarmaken.' 'Wij zien risicomanagement als een instrument dat bijdraagt aan die verantwoorde bedrijfsvoering, doordat het je periodiek laat nadenken over de risico's en uitdagingen binnen je zorginstelling', zegt Baars. 'Als je je bedrijfsvoering efficiënt en goed inricht, breng je daarmee ook je administratieve lasten naar beneden', vult Van der Schrier aan.

 

Je wilt als zorgorganisatie je risico's kennen én beheersen, op zo'n optimaal mogelijke manier, zodat je niet te veel en niet te weinig doet.

Mark van der Schrier - Director Risk Adivsory Healthcare

Schijnzekerheid

De zorgsector heeft last van de snel veranderde eisen, onder meer op het gebied van financiering, bekostiging, verantwoording, medische technologie en informatiebeveiliging, zien Baars en Van der Schrier. 'Hierdoor is er altijd wel iets gaande dat maakt dat je als zorginstelling moet reageren', zegt Baars. 'Denk aan de coronapandemie die weer de kop opsteekt, een cyberaanval of nieuwe duurzaamheidseisen. Het is een cascadering van reageren op wat de buitenwereld van je vraagt.'

We zien dat veel zorginstellingen hun risico’s weliswaar kennen, maar daar vervolgens een berg aan maatregelen tegenover zetten, zegt Van der Schrier. 'Dat creëert schijnzekerheid, waarbij het lijkt alsof de risico’s onder controle zijn.' Neem de situatie waarin een zorginstelling met een zorgverzekeraar een contract afsluit over de vergoeding voor bepaalde behandelingen. En dat er dan na negen maanden duidelijk wordt dat ze te veel behandelingen hebben uitgevoerd en daarom geen vergoeding meer krijgen, waarna hun patiëntproces tijdelijk moet worden gestaakt. Van der Schrier: 'Dat is reactief handelen, want hierop had je actief tussentijds willen (bij)sturen.' Het voorbeeld raakt de bedrijfsvoering in meerdere opzichten, want het heeft invloed op de planning, operatieruimte, apparatuur en personeel. 'Die integraliteit wordt nogal eens over het hoofd gezien', zegt Baars.

Werelden verbinden

Van der Schrier en Baars zijn in oktober bij Deloitte gestart en zijn een sterke combinatie vanwege hun uiteenlopende achtergronden. Esther Baars begon vijfentwintig jaar geleden als verpleegkundige op de intensive care, en had daarna verschillende (management)functies in het bedrijfsleven waaronder in de kwaliteitscertificering. De afgelopen vijftien jaar werkte ze in Alrijne Zorggroep en leidde ze haar eigen adviesbedrijf. Haar expertise richt zich op kwaliteit, veiligheid, bedrijfsvoering en risicomanagement. Daarnaast geeft zij regelmatig gastcolleges en is ze lid van de adviesraad Master Risicomanagement in Den Haag. Baars: 'Mijn intrinsieke motivatie is altijd om professionals en management te ondersteunen in hun dagelijks werk. Risicomanagement zie ik als het perfecte instrument om risico’s te detecteren, te benoemen en processen te veranderen.'

Mark van der Schrier werkte bijna negen jaar voor Zilveren Kruis en bijna vijf jaar voor KPMG, waardoor hij de belangen vanuit alle ketenpartijen - van de zorginstelling tot en met de zorgverzekeraar en de NZa en Zorginstituut Nederland - goed kent. Hij is gespecialiseerd in onder meer risicomanagement, Horizontaal Toezicht, Passende Zorg, financiële verantwoording en interne controles. 'Er wordt veel advies gegeven over zorgprocessen, waarbij de bedrijfsvoering aan de achterkant vaak wordt vergeten', zegt Van der Schrier. 'Het is aan ons om die twee werelden te verbinden. Dankzij onze diverse achtergronden weten we wat er speelt in de zorg, en kunnen we het verschil maken.'

Baars en Van der Schrier richten zich op de gehele zorgsector en hun besturen, management en toezichthouders. 'We willen dat zij meer inzicht krijgen in het risicolandschap, zodat ze weten wat er van hen wordt gevraagd', vertelt Baars. 'Welke risico's komen er op hen af, hoe beheersen ze die, en welke scenario's zijn nodig om ze te managen.' Risicomanagement vormt de rode draad in wat Baars en Van der Schrier doen, maar ze geven tegelijkertijd advies over actuele thema's die impact hebben op de bedrijfsvoering. Denk aan digitalisering, passende zorg, zorgprestatiemodel voor de GGZ, Horizontaal Toezicht en duurzaamheid van de instelling. 'We zoeken daarin steeds de juiste balans die past bij de instelling', aldus het duo.

 

We brengen in kaart wat er speelt en waar de grootste risico’s zitten. Zo geven we instellingen kennis en vaardigheden waarmee ze zelf aan de slag kunnen.

Esther Baars-Bloemzaad - Senior Manager Risk Advisory Healthcare

Aan de slag met risicomanagement

We willen zorginstellingen aanmoedigen na te denken over de huidige inrichting van hun risicomanagement, betogen Baars en Van der Schrier. 'Ga bijvoorbeeld na of je je risico's periodiek inventariseert en objectiveert', adviseert Baars. Ook is de vraag hoe de in kaart gebrachte risico's te beheersen zijn zodat je daadwerkelijk de controle houdt. 'Wat ga je eraan doen, hoe wil je ze verkleinen en als dat niet kan, welke scenario’s zijn aanwezig voor de momenten dat er iets misgaat', licht Baars toe. 'Het is van belang te onderzoeken hoe je de organisatie rondom het risicomanagement hebt ingericht: hoe, bij wie of waar is het risicomanagement belegd?', zegt Van der Schrier. Een belangrijke vraag is wat acceptabele risico's zijn en welke niet. 'Welke risico's accepteer je en laat je lopen, en op welke tref je maatregelen', legt Van der Schrier uit. 'Dit gebeurt wel binnen zorginstellingen, maar vaak niet integraal. Voor de ene afdeling kan een risico acceptabel zijn, maar als het gekoppeld wordt aan een risico van een andere afdeling, dan kan het effect ernstiger zijn dan je van tevoren hebt beoordeeld. Kortom: er moet een gezamenlijk gesprek plaatsvinden, waaruit de conclusie volgt of iets wel of niet integraal een risico is.

Door de uitvoering van een Deloitte Integraal Risicomanagementscan krijgen instellingen inzicht in de volwassenheid van hun organisatie op het gebied van risicomanagement, en het maakt duidelijk wat goed gaat en wat beter kan. Baars en Van der Schrier willen zorginstellingen op deze manier helpen om proactief te anticiperen op veranderingen. Baars: 'We brengen in kaart wat er speelt en waar de grootste risico’s zitten. Zo geven we instellingen kennis en vaardigheden waarmee ze zelf aan de slag kunnen. Want op het moment dat we misbaar zijn geworden, stappen wij weer uit.'

Did you find this useful?