Wijziging invoering Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wdba)

Article

Wijziging invoering Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wdba)

Uitkomst van debat Eerste Kamer op 26 januari 2016 met belangrijke toezeggingen door Staatssecretaris Wiebes

De Eerste Kamer heeft op 26 januari tot laat gedebatteerd over de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wdba). Invoering van 1 april naar 1 mei en mogelijk zelfs naar 1 januari 2017. Tevens heeft Staatssecretaris Wiebes in het debat een aantal toezeggingen gedaan, die we kort voor u hebben samengevat in dit nieuwsbericht.

29 januari 2016

De Eerste Kamer heeft op 26 januari tot laat gedebatteerd over de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wdba). Hierbij ontvangt u een update.

Tevens heeft Staatssecretaris Wiebes in het debat een aantal toezeggingen gedaan, die we kort voor u hebben samengevat in dit nieuwsbericht.

 

1.         Begrip dienstbetrekking

De uitleg van het begrip dienstbetrekking dient fiscaal, arbeidsrechtelijk en sociaal verzekeringsrechtelijk gelijk te zijn. Het mag niet zo zijn dat als arbeidsrechtelijk geen sprake is van een dienstbetrekking, deze fiscaal wel aanwezig is. Dit betekent ook dat men niet meer onder de loonheffingen uit mag komen, wanneer er evident volgens wet- en regelgeving sprake is van een dienstbetrekking. Expliciet werd het voorbeeld genoemd van een docent biologie die 20 uur per week les gaf op een middelbare school. De wettelijke regels brengen met zich mee dat deze docent in dienstbetrekking is. Waar de VAR ervoor kon zorgen dat er geen loonheffingen verschuldigd waren, komt daar met de Wdba een einde aan en moet de onderwijsinstelling loonheffingen inhouden en afdragen voor de docent. Tevens gaf staatssecretaris Wiebes aan dat er nog overleg plaatsvindt met de zorgbranche over de zelfstandigen in de zorg.

Er komt een onafhankelijke juridische toetsing van de gepubliceerde modelovereenkomsten door een panel van experts (een professor arbeidsrecht, een civiele rechter gespecialiseerd op het arbeidsrecht, een fiscalist gespecialiseerd op het gebied van de loonheffingen en nog enkele andere deskundigen) omdat er meerdere signalen zijn dat de modelovereenkomsten van de Belastingdienst – weliswaar onbedoeld – een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht kunnen zijn. De bevindingen van dit panel worden openbaar gemaakt.

 

2.         Geen fictieve dienstbetrekking meer voor toezichthouders en commissarissen

Commissarissen zouden, mede door de Wdba, altijd in (fictieve) dienstbetrekking werkzaam zijn. Gelet op deze vergaande gevolgen voor commissarissen, zijn de landelijke toezichthoudersverenigingen samen met Deloitte een lobby gestart in Den Haag om de gevolgen van de Wdba voor de commissarissen te beperken. Als gevolg van deze lobby zijn over de commissarissen in het kader van de Wdba al een paar keer vragen gesteld.

Gelet hierop, heeft de staatssecretaris nu aangegeven dat in de wetsgeschiedenis (de fictieve dienstbetrekking voor de commissaris bestaat vanaf 1941) niet is terug te vinden wat de reden is dat deze fictieve dienstbetrekking in het leven is geroepen. Mede hierom heeft hij aangegeven dat de fictieve dienstbetrekking voor commissarissen in zijn geheel zal komen te vervallen. Hierbij noemde hij de mogelijkheid om deze wetswijziging in het Belastingplan voor 2017 mee te nemen waardoor de fictieve dienstbetrekking per 1 januari 2017 zal verdwijnen. Vooruitlopend op deze wetswijziging heeft de staatssecretaris echter toegezegd een beleidsbesluit te zullen maken waarmee het vervallen van deze fictieve dienstbetrekking eerder zal worden geregeld. Mogelijk heeft dit gevolgen voor de toepassing van de 30% regeling voor commissarissen.

Het is op dit moment nog niet duidelijk of deze toezegging los staat van de Wdba en met ingang van welke datum het beleidsbesluit een einde zal maken aan deze fictieve dienstbetrekking. Het lijkt er dus op dat de lobby van de landelijke toezichthoudersverenigingen in samenspraak met Deloitte op dit punt succesvol is geweest. Uiteraard houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen.

 

3.         Datum van inwerkingtreding wordt 1 mei 2016 (of later?)

Voorgesteld is om het wetsvoorstel op 1 mei 2016 in te laten gaan, in plaats van 1 april 2016. Daarmee loopt ook de huidige voorbereidingsfase tot 1 mei 2016.Tijdens het debat is echter een motie ingediend om de voorbereidingsfase van het wetsvoorstel uit te stellen tot 1 januari 2017. Over deze motie wordt op 2 februari a.s. gestemd.

Bij een in werking treden per 1 mei 2016, zal ook de voorbereidingsfase tot 1 mei 2016 lopen (dit was 1 april 2016). Dan komt de VAR te vervallen en start de implementatiefase, die zal lopen tot 1 mei 2017 (was 1 januari 2017). Vanaf 1 mei 2017 zal de Belastingdienst handhavend gaan optreden.

 

4.         Handhaving door de Belastingdienst

Staatssecretaris Wiebes heeft uitvoerig uiteengezet hoe de Belastingdienst in de praktijk zal handhaven en waarop dan gelet wordt. Boekenonderzoeken zijn geen optie, er zal “op de werkvloer” gecontroleerd worden. Vragen zijn of er volgens de modelovereenkomst gewerkt wordt, bijvoorbeeld als het gaat om de gezagsrelatie en de vrijheid van werken. Wie bepaalt de inzet? Is er een eigen planning? Wordt er ingeroosterd? Zijn er eigen investeringen, busjes e.d.? Hoe zit het met vervanging? Vervanging is heel gemakkelijk op papier te zetten, maar bekeken zal ook worden in welke mate vervanging werkelijk bestaat en gebeurt.

Het interne beoordelingskader van de Belastingdienst of de overeenkomst tussen opdrachtgever en opdrachtnemer in overeenstemming is met de feitelijke situatie op de werkvloer (de Handreiking Beoordeling Arbeidsrelaties) zal openbaar gemaakt worden.

 

5.         Verwachting verdere verloop

De algemene verwachting is dat op 2 februari a.s. een meerderheid van de Eerste Kamer vóór het wetsvoorstel zal stemmen. Uiteraard houden we u op de hoogte van de uitkomst van deze stemming en of de Wdba wel of niet doorgaat.

 

Meer weten?

Wilt u meer weten over de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties? Neem dan contact op met David Savenije via +31 (0)882888636.

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen