Data geeft inzicht in hoe ziekenhuisopnames onder ouderenvoorkomen kunnen worden

Press releases

Data geeft inzicht in hoe ziekenhuisopnames onder ouderenvoorkomen kunnen worden

Onderzoek naar het verband tussen opnames op de spoedeisende hulp en de persoonlijke omstandigheden van ouderen

Een zwakkere mentale gezondheid, weinig beweging en moeilijk kunnen rondkomen: deze indicatoren geven ouderen een verhoogde kans op opname op de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Dat is de uitkomst van een onderzoek naar het verband tussen opnames op de spoedeisende hulp en de persoonlijke omstandigheden van ouderen. Deloitte voerde dit State of the State onderzoek uit in samenwerking met behandelcentrum Goudenhart (onderdeel van het Fundis netwerk) en GGD GHOR Nederland.

20 mei 2021

In Nederland worden jaarlijks ongeveer 800.000 ouderen in het ziekenhuis opgenomen, dit hoge aantal zorg voor grote druk op de ziekenhuiszorg en op de spoedeisende hulp (SEH). Zo’n opname heeft een grote impact: in de eerste plaats op de opgenomen oudere zelf maar ook op de verzorgingsstaat.

Een SEH opname heeft veel effect op het persoonlijke leven van 65 plussers. Vaak hebben deze ouderen lange tijd na ontslag uit het ziekenhuis nog zorg nodig. Ze kunnen door de opname de regie over hun leven verliezen en sommige ouderen krijgen die regie zelfs nooit meer helemaal terug.

Tegelijkertijd is er ook een grote maatschappelijke impact. Een opname op de SEH is duurder dan een reguliere opname. Dit komt onder meer doordat het proces rondom de behandeling duurder is. Een SEH opname begint bijvoorbeeld vaak met vervoer per ambulance. Ook is zo’n opname minder voorspelbaar; de ligduur kan langer zijn of er zijn spoedingrepen nodig die weer van invloed zijn op andere processen in het ziekenhuis.
Na ontslag uit het ziekenhuis wordt er vaak een beroep gedaan op de thuiszorg, waar de wachtlijsten al lang zijn. Sommige ouderen moeten na een SEH opname naar een woonzorglocatie , maar ook daar bestaan lange wachtlijsten.

Vermijdbare SEH opnames


Veel SEH opnames zijn vermijdbaar, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Met vermijdbaar bedoelen we dat de SEH opname voorkomen had kunnen worden met een ander behandelplan, betere zorg in een eerder stadium of met
eventuele aanpassingen in gedrag of omstandigheden.

ActiZ, de branchevereniging van zorgorganisaties, becijferde dat in 2018 meer dan 322.000 SEH opnames van ouderen vermijdbaar waren. Dat is ongeveer 60 procent van het totale aantal SEH opnames van ouderen. Als we deze opnames
daadwerkelijk voorkomen, kunnen we volgens ActiZ jaarlijks 1,4 miljard euro besparen op zorgkosten.

Er is dus reden genoeg om te onderzoeken hoe deze vermijdbare ziekenhuisopnames ook daadwerkelijk vermeden kunnen worden. Dat sluit ook aan bij actuele discussies over dit onderwerp. Bijvoorbeeld bij de bredere benadering van gezondheid die Machteld Huber in 2012 introduceerde, de positieve gezondheid. Haar visie wordt inmiddels breed gedeeld: gezondheid bestaat uit meer dan alleen ‘niet ziek zijn’, ook het goed de regie kunnen voeren over het fysieke, emotionele en sociale leven draagt eraan bij. Een SEH opname heeft een negatieve impact op die regie. Tegelijkertijd komt er steeds meer aandacht voor beweging als belangrijk preventiemiddel tegen allerlei gezondheidskwalen en ouderdomsziekten, mede dankzij neuropsycholoog Erik Scherder die onder meer het gezicht is van de Ommetje app van
de Hersenstichting.

Datagedreven oplossingen

Dit State of the State onderzoek doet op basis van relevante data een belangrijke eerste aanzet voor het voorkomen van SEH opnames. De onderzoeksvraag luidt: wat zijn potentiële indicatoren voor ziekenhuisopnames op de spoedeisende
hulp (SEH) onder ouderen?

In dit rapport worden de uitkomsten van deze data analyse besproken. Er blijken significante relaties tussen de determinanten van de levensstijl en gezondheid van ouderen binnen de Nederlandse bevolking.

De in dit onderzoek aangetoonde relaties bieden concrete handvatten voor verder onderzoek naar innovatieve oplossingen als modellen die met meer nauwkeurigheid kunnen voorspellen wie wel of niet in aanraking komen met de
spoedeisende hulp. De onderzoekers openen zo de deur naar meer datagedreven oplossingen in de zorg en hopen daarmee bij te dragen aan verbeterd welzijn van ouderen.

Deloitte werkte voor dit onderzoek nauw samen met Fundis, een netwerk van organisaties in ouderenzorg en welzijn, en GGD GHOR Nederland, koepelorganisatie van de 25 Gemeentelijke Gezondheidsdiensten.

Did you find this useful?