Artificial Intelligence

Article

Hoe Artificial Intelligence (AI) de overheid kan ondersteunen

Government Trends 2020 - Trend 1

Hoe gaan overheden wereldwijd – en vooral in Nederland - om met alle technologische ontwikkelingen? Hoe kunnen zij ervoor zorgen dat de democratie blijft functioneren in zo’n snel veranderende omgeving? In een serie van 9 webartikelen gaan wij in op de belangrijkste (toekomst)trends voor de publieke sector. Aflevering 1: hoe Artificial Intelligence (AI) de overheid kan ondersteunen

Waarom AI?

AI heeft in de afgelopen jaren een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Met behulp van deze technologie worden zelfrijdende auto’s gebouwd en teksten zonder tussenkomst van een mens beoordeeld. Dankzij de verschillende aspecten van AI, zoals machine learning en Natural Language Processing (NLP), kunnen ook overheidstaken worden versterkt, van onderwijs en zorg tot politie en defensie. Hoewel het voor veel organisaties moeilijk is om te bepalen wat AI precies voor hen kan betekenen, zijn er wereldwijd steeds meer grote en kleinere overheden die AI gebruiken. Zij beschikken immers over grote hoeveelheden data – een belangrijke voorwaarde voor zinvol gebruik van AI.

Hoe Artificial Intelligence (AI) de overheid kan ondersteunen

Voorbeelden in binnen- en buitenland

Op het gebied van zorg zijn bijvoorbeeld de UK en Japan al heel actief. De Britse NHS (Nationale Gezondheids Dienst) zet AI-bestuurde chatbots in die patiënten adviseren in niet-levensbedreigende situaties. Daardoor hebben artsen meer tijd voor echte noodgevallen. In Japan investeert de overheid in 10 ‘smart’ ziekenhuizen waarin AI wordt gebruikt om medische testresultaten te adviseren en de juiste behandelmethodes voor te schrijven. Ook op het gebied van veiligheid en rechtshandhaving zijn er talloze voorbeelden. Waaronder in Nederland, waar machine learning wordt ingezet om fraude en andere misstanden op het gebied van sociale voorzieningen op te sporen. Chicago gebruikt algoritmes om misdaden te voorkomen (op basis van voorspellingen) en in de UK worden radicaliserende (groepen) mensen opgespoord met behulp van NLP.

De ‘AI journey’: van eenvoudig naar complex

Uit al deze voorbeelden blijkt dat AI veel werk uit handen neemt, zodat ambtenaren worden ontzorgd. Een goede samenwerking tussen mensen en technologie verhoogt de kwaliteit van overheidsdiensten. Er zijn drie stadia van ontwikkeling (ofwel de ‘AI journey’). Allereerst ‘Assisted intelligence’, waarmee data worden gebruikt ter ondersteuning van besluitvorming. Dit is het stadium waarin we nu verkeren – onder meer vanwege wettelijke voorschriften. In het stadium van ‘Augmented intelligence’ wordt machine learning toegevoegd aan bestaande systemen. ‘Autonomous intelligence’, het hoogste stadium, betekent dat processen worden gedigitaliseerd en geautomatiseerd om de intelligentie te leveren waarmee machines, bots en systemen worden aangestuurd.

AI-strategieën

Steeds meer overheden investeren in nationale AI-strategieën. Zowel de publieke als de private sector zijn hierbij betrokken. Duitsland heeft in 2018 2,9 miljard euro geïnvesteerd in zo’n strategie en Frankrijk is van plan om er 1,6 miljard euro erin te investeren. De Nederlandse overheid hanteert de Data Agenda Overheid, waarop een planning is te vinden met de actuele stand van zaken van diverse actielijnen. Voor de tweede helft van 2019 staan bijvoorbeeld Ontwikkeling Transparantielab en Code Goed Digitaal Bestuur op het programma. Gebruik van AI binnen de overheid heeft wel grote gevolgen voor de ‘workforce’. Er moet een goed samenspel zijn tussen eigen mensen, partners van buitenaf en de gebruikte technologieën. Werkzaamheden van ambtenaren zullen veranderen – bijvoorbeeld minder routinematig worden. Dat brengt vooral voordelen, maar die moeten wel goed worden gecommuniceerd – en ingezet.

Voordelen en risicofactoren

De potentiële voordelen van AI-gebruik binnen de overheid zijn onder meer: aanvulling van menselijke capaciteit, een betere kwaliteit van dienstverlening, minder papierwerk en een stimulans voor economische ontwikkeling. Risicofactoren zijn er ook, zoals het voorbereiden van medewerkers op het AI-tijdperk (veranderende werkzaamheden en samenwerking met i.p.v. gebruik van machines), de financiering en groeiende complexiteit van AI-technologieën en toenemende bezorgdheid over algoritmische risico’s, black box en bias.

Hoe nu verder?

Het is belangrijk om een brede AI-strategie neer te zetten, waarbij de grote vraag is: willen we kosten besparen, meer waarde creëren of beide? En: met welke problemen kampen wij en welke AI-technologieën kunnen we hiervoor inzetten? Daarna kunnen er kleine pilots worden opgezet die bij gebleken succes verder kunnen worden uitgerold. Er moet worden gezocht naar AI-talent, zowel binnen als buiten de organisatie, voor de uitvoering van projecten. Daarbij zijn relevante data en toegang daartoe natuurlijk onmisbaar.

Cijfers

  • In de VS kan de federale overheid ongeveer 1,3 miljard uur besparen op basis van automatisering.
  • De verwachting is dat de AI-uitgaven door centrale overheden wereldwijd rond 2022 met ongeveer 44% groeien. Dit is een nog snellere groei dan AI-gebruik in bijvoorbeeld de consumentenmarkt.
  • Volgens 84% van de leidinggevenden in de Amerikaanse publieke sector zijn data privacy en kwaliteit de belangrijkste uitdagingen bij AI-adoptie.
  • Meer dan 25 landen hebben een nationale AI-strategie gelanceerd.

Government Trends 2020

Dit artikel is het eerste uit de serie ‘Government Trends 2020’, gebaseerd op het gelijknamige wereldwijde rapport over ontwikkelingen in de publieke sector. In deze serie verschijnen de volgende artikelen:

  1. Hoe Artificial Intelligence de overheid kan ondersteunen
  2. De digitale burger
  3. De opkomst van ‘nudging’
  4. De ethische kant van big data en AI
  5. Een proactieve overheid
  6. De cloud als aanjager van innovatie
  7. Innovatie versnellen
  8. Een slimme overheid – ‘smart solutions’ voor de publieke sector
  9. De beleving van de burger – customer experience

Government Trends 2020

Ga naar overzichtspagina

Meer weten?

Wilt u meer weten over AI in de overheid? Neem dan contact op met Maurice Fransen of Kim Vrielink via onderstaande gegevens.

Did you find this useful?