Inspiratiereis sociaal domein Scandinavië

Article

Transformatie en innovatie in het sociale domein in Scandinavië

Inspiratiereis naar Denemarken en Zweden

Van 9 tot en met 11 maart 2016 organiseerde Deloitte’s GovLab een driedaagse inspiratiereis naar Scandinavië met als thema: transformatie en innovatie in het sociaal domein. Tijdens deze reis werden samen met relaties de sociale innovaties en best practices in het sociaal domein verkend bij gemeenten, zorginstellingen en universiteiten in Denemarken en Zweden.

Scandinavië als best practice

“De manieren waarop Denemarken en Zweden het sociaal domein hebben ingericht gelden internationaal als best practices,” vertelt Marly Kiewik, Senior Manager bij Deloitte Consulting. “Op onze reis onderzoeken wij deze met een aantal grote relaties uit het sociaal domein (healthcare, woningcorporaties en onderwijs) en bespreken we de onderscheidende voorbeelden, maar ook welke voetangels en –klemmen men onderweg is tegengekomen.

Dag 1: Aalborg - 'The Nursing Home of the Future'

Opwarmer

Marly Kiewik: "Dag één was met nog maar één bezoek slechts een opwarmer voor de driedaagse. Het innovatieve 'The Nursing Home of The Future' stond deze dag centraal. De locatie Lundbye Centre werd bezocht. De eerste bewoners deden hier hun intrek in mei 2014. Het centrum is voorzien van diverse technologieën die het welzijn, het gevoel van veiligheid, onafhankelijkheid en het comfort van bewoners vergroten en geeft medewerkers een goede en veilige werkomgeving.
 

Drukgevoelige sensoren

Elke woonkamer en slaapkamer zijn voorzien van drukgevoelige sensoren onder de vloer. Als een bewoner valt, wordt dit opgemerkt door deze sensoren, waarna het personeel wordt geïnformeerd en zo snel mogelijk te hulp schiet. Dit is slechts één van de vele vernieuwingen. Ove, hoofd en bedenker van het verpleeghuis, vertelt dat hij op zijn ideeën kwam naar aanleiding van het bekijken van de Tour de France. De professionaliteit waarmee wielrenners, na fysiek 'op' te zijn, telkens worden ondersteund om weer op volle kracht te komen, wilde hij ook terug zien in zijn eigen verpleeghuizen. Onlangs bracht de minister president van Denemarken nog een bezoek aan het verpleeghuis."

Dag 2: Kopenhagen & Göteborg – Gerdas Gärd

Deense zorgstelsel

Sjoerd van der Smissen, Partner van Deloitte Consulting: "Dag 2 van onze reis is de meest intensieve maar ook de meest gevarieerde. We starten de dag met een lezing van Allan Kirk, die ons meeneemt in het Deense zorgstelsel. De Denen investeren in verhouding meer in informele zorg en daarmee ook in een deel van de preventie. Het percentage eenzaamheid ligt in Denemarken een stuk lager dan in Nederland. Echter, ook Denemarken werkt -  nog steeds - aan een geslaagde transformatie van zorg en welzijn. Een goed voorbeeld van een geslaagde transformatie in het lokale domein is de gemeente Gladsaxe.
 

Gemeente Gladsaxe

Line Riddersholm, een jonge en bevlogen adviseur, geeft aan dat de belangrijkste focus van de gemeente op het gebied van ouderenzorg ligt op het versterken van de skills van ouderen. Het gaat hierbij om de skills die ze dagelijks nodig hebben om zelfredzaam te zijn, vooral om de kwaliteit van leven te vergroten en te verlengen. Met een laagdrempelig 'rehab team' heeft de gemeente in de afgelopen jaren grote successen geboekt.

Ook op het gebied van welfare technology is de gemeente ver. Iedere medewerker in het sociaal domein kan via zijn telefoon preventieve screening toepassen om onder andere het aantal valincidenten omlaag te brengen. Ook kunnen andere signalen worden geregistreerd en gedeeld met mensen in het veld.
 

Gerdas Gård

Het meest inspirerende bezoek volgt aan het einde van de dag, als we zijn afgereisd naar Zweden. Daar ontmoeten we Ewa Buxfeldt bij Gerdas Gard, initiator van het beste zorghuis van Zweden. Haar visie: "mensen die verpleging nodig hebben komen niet op onze werkvloer, wij zijn gasten in hun huis." Ewa heeft Gerdas Gard in een paar jaar getransformeerd van een kaal gebouw tot een warm en persoonlijk "huis" waar vrouwen een ladies night kunnen hebben in een jacuzzi met champagne, maar het belangrijkste is dat de omgeving wordt ingericht op de behoeften van inwoners. Want, "we all live for meaning. We have the right to live until we die, and it is not going to stop when people go into a nursing home." Niet vaak waren we zo onder de indruk. Ook van de cijfers. Het ziekteverzuim ligt op 2 % en het medicijnverbruik is gedaald met 67 %. Niet voor niets wordt het tehuis gevolgd door Cambridge en is het de komende jaren volgeboekt met werkbezoeken."

Dag 3: Göteborg – Västra Götaland & Showroom Welfare Technology

Lakens die minder snel van het bed af glijden

Sjoerd van der Smissen: "Op dag 3 (11 maart 2016) bezoeken we allereerst de provincie Götaland in Göteborg, die een grote rol heeft in de gezondheidszorg. De provincie werkt met een innovatieplatform waar mensen uit de praktijk, bijvoorbeeld verpleegkundigen, de ruimte krijgen om slimme ideeën aan te dragen en uit te werken tot testmodellen. Een simpel voorbeeld hiervan is het idee om lakens te ontwikkelen die minder snel van het bed af glijden. De Chalmers Universiteit in Goteborg speelt een grote rol om ‘maatschappelijke problemen’ verder te onderzoeken en om de wetenschap aan de praktijk te verbinden.
 

Doing Good for Senior

Even later krijgen we in een wijkcentrum van het bureau 'Senior Göteborg' te horen dat ook in Göteborg de groep ouderen erg snel toeneemt. Hierdoor is de behoefte ontstaan om deze groep ouderen praktisch te ondersteunen en meer in te zetten op preventie. Dit heeft geleid tot het project 'Doing Good for Senior', in samenwerking met onder andere bestuurders, architecten, onderzoekers, zorgmedewerkers, ouderen en hun naasten. De focus van het project ligt op 'het vergroten van de fysieke mogelijkheden van ouderen, gezonde eetgewoonten, een toereikend sociaal netwerk en een zinvol leven.'
 

De fixer

Een succesvol en praktisch concept dat in de praktijk is gebracht heet 'de fixer'. Ouderen kunnen gratis een klusjesman, de fixer, inschakelen om bijvoorbeeld lampen op te hangen. Gevolg: minder ouderen vallen en meer ouderen staan in contact met een vertrouwenspersoon (de fixer) die hen kan wijzen op mogelijkheden om weer andere mensen te ontmoeten of simpelweg antwoord kan geven op praktische vragen. Verder neemt de fixer ook signalen mee naar welzijnswerkers als het niet goed met ouderen gaat.
 

Welfare technology

Het laatste, misschien wel meest interessante onderdeel, is de presentatie over welfare technology. Ullrica Bomer vertelt ons over toepassingen bij ouderen die we in Nederland nog niet kennen. Zeer innovatief! We kennen in Nederland al verschillende e-health toepassingen maar Zweden gaat verder. Senior Göteborg geeft architecten speciale ‘brillen’ waarmee ze woningen kunnen ontwerpen voor mensen met oogproblemen. Met deze brillen kunnen zij zich verplaatsen in de leefwereld van de toekomstige bewoner. 

Daarnaast werkt Senior Göteborg werkt met vloeren – anders dan de vloeren die we tegenkwamen in Denemarken die - wanneer iemand valt, de fysieke gevolgen van de val kleiner maakt. Ze noemen dit het 'special impact-absorbing flooring' concept. Dit scheelt enorm niet alleen veel heupfracturen, maar verlengt ook de periode van zelfredzaamheid van ouderen. Tot slot krijgen we in een fysieke showroom inzicht in allerlei praktische 'Ikea' achtige tools die in huis kunnen worden gebruikt voor meer veiligheid en zelfstandigheid. Wij zijn enthousiast!"

Over GovLab

De inspiratiereis sociaal domein is onderdeel van Govlab. Grote innovaties gaan de maatschappij drastisch veranderen. Ook de overheid zal zich hierdoor moeten heruitvinden. Govlab brengt burgers, publieke en private partijen bij elkaar en biedt op basis van technologische en sociale innovaties oplossingen voor belangrijke vraagtukken op het terrein van zorg, werk en inkomen, onderwijs en economie. Lees meer over Govlab.

Vond u dit nuttig?