Single point solutions zijn uit

Article

Welke rol wilt of moet u spelen als overheid?

Een andere visie op de samenleving

De digitale wereldeconomie stelt ons voor uitdagingen op nationaal en lokaal niveau waar overheden maatschappelijke waarde (moeten) leveren. Om in te spelen op de verschillende publieke uitdagingen, moet duidelijk zijn welke oplossingen de overheid kan bieden en welke rol zij kan spelen.

Governance & Finance artikelreeks

De digitale wereldeconomie stelt ons voor uitdagingen op nationaal en lokaal niveau waar overheden maatschappelijke waarde (moeten) leveren. Het eerste en tweede artikel hebben al laten zien dat het ook zaak is te voldoen aan de verwachtingen van burgers en bedrijven, of deze te managen. Om in te spelen op de verschillende publieke uitdagingen, moet duidelijk zijn welke oplossingen de overheid kan bieden en welke rol zij kan spelen.

Dus als je niet op zoek bent naar een single point solution, zoals besproken in het tweede artikel, welke opties heeft u dan u als overheid?

 

Roles of the Government

Een andere visie op de samenleving: solution economy

De overheid kan een andere bril opzetten en anders naar de samenleving kijken: van een traditionele, liberale democratie waarin de overheid de samenleving vertegenwoordigt, wordt er overgeschakeld op een situatie waarin de overheid de burgers leert het heft in eigen handen te nemen en waarin de maatschappij daardoor deel van de overheid wordt.

Dit proces van empowerment betekent vertrouwen geven en vertrouwen krijgen, maar ook verantwoordelijkheid nemen en transparantie tonen. Hierbij moet het nadrukkelijk gaan om alle burgers en daarvoor is maatwerk nodig. Daarbij bestaat ook behoefte aan tweezijdige communicatie en actie of, zoals sommigen het uitdrukken, ‘je krijgt wat je geeft’. Als een overheid bereid is verantwoordelijkheden te delen, transparant is en open staat voor feedback, zal de maatschappij de overheid eerder zien als een belangrijke speler in de digitale transformatie.  

Burgers leren om voor zichzelf op te komen is de eerste stap. De tweede stap is het uitbouwen van een solution economy. Empowerment van de burgers draagt bij aan de ontwikkeling tot een zogenoemde solution economy: een ecosysteem van belanghebbenden, waaronder de overheid, mondige burgers, bedrijven en non-profitorganisaties1. In een solution economy werkt de overheid met, in plaats van voor (of soms zelfs tegen), burgers en andere belanghebbenden. De overheid omarmt nieuwe technologieën, waardeert publieke en private initiatieven, en staat open voor nieuwe, alternatieve bedrijfsmodellen. Een mooi voorbeeld van wat dit nieuwe ecosysteem denken kan opleveren is Acumen. Deze non-profit organisatie bestrijdt armoede vanuit de gedachte dat mensen geen verre vreemden zijn maar leden van een wereldwijde gemeenschap, waarin iedereen de gelegenheid heeft een waardig bestaan op te bouwen. De organisatie heeft een wereldwijde gemeenschap van filantropen gecreëerd en vele partners aan zich weten te binden. Partners in plaats van investeerders of overheden, om ownership en samenwerking aan te moedigen.

[1] Eggers en Macmillan (2013). The Solution Revolution. Harvard Business Press, 17 september 2013
 

PPP’s om maatschappelijke problemen op te lossen

Hiervoor is mogelijk een nieuw, meer op samenwerking gericht systeem nodig waarbinnen bedrijven, de overheid, filantropie en social enterprise samenwerken om grote problemen op te lossen bij complexe sociale uitdagingen door de juiste maatschappelijk waarde te leveren. Social Impact Bonds (SIBs) kunnen daarbij een cruciale rol spelen, omdat publiek-private samenwerkingsverbanden niet langer voorbehouden zijn voor enkel de financiering en aanleg van infrastructuur als wegen en bruggen. In een SIB moet een private investeerder zich richten op impact first in plaats van finance first, en de rol van de overheid verschuift van solution provider naar solution enabler.
De overheid neemt niet langer het voortouw, maar werkt samen met de andere partijen om de oplossing te laten slagen. Deze nieuwe golf van mogelijkheden voor samenwerking biedt een gevarieerde groep spelers nieuwe mogelijkheden om samen te werken aan gemeenschappelijke doelen. De overheid is niet langer een log orgaan waar je langs moet, maar kan een enabler worden en laten zien dat zij in staat is snel, effectief en op een inclusieve manier tegemoet te komen aan de verwachtingen van burgers.

Bij elke uitdaging in de samenleving die om overheidsingrijpen vraagt moeten alle overheidsorganisaties overwegen door welke bril zij het probleem en de oplossing gaan benaderen.
 

Rollen van de overheid

Wanneer je de nieuwe aanpak als organisatie hebt onderzocht, is de volgende stap na te gaan welke rol(len) de overheidsinstelling zelf moet spelen, en welke rollen zij weggelegd ziet voor haar partners op het betreffende werkterrein.

Wij onderscheiden zes verschillende, wisselende rollen die de overheid kan spelen in de verandering:

Dit is anders dan de traditionele rollen van beleidsmaker, uitvoerder, handhaver, regelgever en facilitator. Dit betekent natuurlijk niet dat de traditionele rollen moeten verdwijnen: de wisselende rollen hierboven zijn een nieuwe manier om invulling te geven aan de traditionele rol.

Niet elke rol past bij elke traditionele rol of overheidsuitdaging. Het komt erop neer dat je in het proces van het bepalen van je rol moet vaststellen waar de meeste maatschappelijke waarde wordt gecreëerd of behaald. Het DNA van het werkterrein, de uitdaging zelf en mogelijke partners die je nodig hebt zijn essentieel voor het kiezen van de meest succesvolle rollen.

In het volgende blog beschrijven wij hoe u hier verder mee aan de slag kunt.
 

Meer in deze serie

Dit is het eerste artikel in de serie over het belang van overheden om zich aan te passen. Organisatorisch en in de financiering, om zo effectief in te kunnen spelen op de kansen en uitdagingen van deze tijd.

Lees ook:

Artikel 1: Verdere transitie van een locale, industriele economie naar een globale, digitale economie

Artikel 2: Single point solutions zijn uit

Meer weten over hoe de overheid kan transformeren?

Neem dan contact met ons op.

Vond u dit nuttig?