Zorgrobot is dé oplossing voor dreigende personeelstekort

Opinie

Zorgrobot is dé oplossing voor dreigende personeelstekort

Maak kennis met zorgrobot Alice

Wanneer we niets veranderen aan de manier waarop we onze zorg organiseren hebben we in 2030 140 duizend extra zorgmedewerkers nodig. De zorgrobot is dé oplossing voor dit dreigende personeelstekort en kan de zorg zelfs verder verbeteren. Erin investeren helpt volgens zorgmanagers nu al bij het verbeteren van de strategische positie van een instelling.

Marly Kiewik - 13 november 2017

Vanuit onze Impact Foundation, waarin medewerkers enkele uren mogen besteden aan maatschappelijke projecten, werk ik met enkele collega’s aan een nieuwe versie van VU-zorgrobot Alice. De eerste versie – waarover deze prachtige documentaire is gemaakt – werd nog handmatig bediend. De stem van Alice werd ingesproken via een computer op afstand.

Wij helpen de Vrije Universiteit nu met het ontwikkelen van een businessplan voor de opvolger van deze Alice. Wat zou een nieuwe versie nodig hebben en voor welke stakeholders en/of potentiële financiers zou zo’n robot interessant zijn?

Onze specialisten op het gebied van machine learning denken na over hoe we kunstmatige intelligentie kunnen inzetten om Alice op basis van spraakherkenning zelfstandig gesprekken te kunnen laten voeren en privacyconsultants houden zich bezig met het datavraagstuk omtrent de data die de robot genereert, zoals de toegang ertoe en de bewaartermijn ervan. De VU ziet Alice als een maatschappelijk project en vindt daarom dat de software open source moet zijn: iedereen kan eraan mee-ontwikkelen en iedereen kan ook gebruik maken van die software.

Personeelstekort

Alice is niet de enige zorgrobot in Nederland; er zijn er vele in verschillende variaties. Mondjesmaat druppelen ze de zorginstellingen binnen. Met het oog op het alsmaar toenemende personeelstekort in de zorg is dat een welkome ontwikkeling. Immers, in 2024 hebben we al vier keer zoveel 80-jarigen als nu. Wanneer we niets veranderen aan de manier waarop we onze zorg organiseren hebben we in 2030 al 140 duizend extra medewerkers nodig, zo blijkt uit berekeningen van het Sociaal en Cultuur Planbureau.

Zoals elke vernieuwing krijgt ook de zorgrobot behoorlijk wat scepsis voor zijn of haar kiezen. Ikzelf was initieel ook kritisch: zo’n robot, dat is toch onpersoonlijk? In de genoemde documentaire zie je echter dat een robot niet alleen zorgtaken kan verlichten, maar ook op het sociale vlak iets kan toevoegen. Wanneer je bijvoorbeeld zwaar dementerend bent en herhaaldelijk dezelfde dingen zegt, dan is een robot niet in staat zich te ergeren. Een robot blijft aangenaam communiceren, wat er dus voor zorgt dat een ook een oudere dementerende aanspraak heeft en zich prettiger voelt.

Zorgkwaliteit verbeteren

Een zorgrobot kan veel meer zijn dan alleen een technische oplossing voor het (dreigende) personeelstekort, hij kan ook de zorgkwaliteit verbeteren. Zoals in het hiervoor geschetste voorbeeld, maar ook doordat robots – in al hun mogelijke vormen – kunnen ondersteunen bij specifieke zorgtaken en administratieve werkzaamheden waardoor personeel meer werkplezier zal ervaren en tijd heeft voor cliënten. Mooie bijkomstigheid is dat het hiermee ook aantrekkelijker wordt om in de zorg te werken.

Net als bij veel innovaties zal het ook bij de robot even duren voor deze algemeen geaccepteerd is. Wat zeker zal bijdragen aan snellere acceptatie is dat ik bij veel zorgbestuurders de gepercipieerde urgentie omtrent het (dreigende) personeelstekort zie toenemen. De zorgrobots die we tot nu toe in instellingen zien, zijn nog te vaak vooral speeltjes en worden nog nauwelijks breed ingezet ter ondersteuning.

Uit ons eigen onderzoek onder zorgmanagers blijkt dat de gevoelde urgentie over twee jaar een nieuw hoogtepunt zal bereiken. Naar verwachting neemt de ontwikkeling van zorgrobots in Nederland dan pas echt een vlucht. En dat betekent dat je er op tijd bent als je er nu mee aan de slag gaat. Dat erkennen ook de zorgmanagers die wij onlangs ondervroegen: nu investeren in zorgrobots verbetert volgens hen de strategische positie van een zorginstelling, doordat er betere service geleverd kan worden aan cliënten.

Betere service aan cliënten en minder werkdruk en meer werkplezier bij zorgpersoneel: bij elke zorgbestuurder staan deze wensen bovenaan het verlanglijstje. Alice en haar collegarobots gaan helpen bij het inwilligen ervan. En dat is een mooi vooruitzicht.

Vond u dit nuttig?