Samen zorgen voor een integere organisatie

Opinie

Samen zorgen voor een integere organisatie

Ethisch handelen in de zorg

Zorgverleners kennen het gevoel; een patiënt heeft een bepaalde wens of behoefte, maar de organisatie (werkgever) kan of wil hier niet in voorzien. Gevoelsmatig wordt er aan je getrokken of de continue spagaat overheerst: twee kanten vragen loyaliteit, met als gevolg dat veel zorgverleners kampen met een ‘dubbele loyaliteit’. De belangen van patiënt en organisatie zijn niet altijd dezelfde, waardoor de zorgverlener voortdurend in tweestrijd verkeert. De zorgverlener staat per dag meerdere keren voor het dilemma: handel ik in het belang van de patiënt of van de werkgever?

Ethiek is een belangrijk thema binnen de (semi)publieke sector en integriteitsschendingen kunnen tot grote financiële nadelen en reputatieschade leiden. Steeds meer organisaties proberen integriteit dan ook goed te organiseren. De zorgsector kent een verscheidenheid aan gedetailleerde protocollen en beleidsregels die de werkwijze van zorgverleners zoveel mogelijk voorschrijven. Toch kan integriteit niet enkel georganiseerd worden met alleen (papieren) protocollen en richtlijnen, aangezien het uiteindelijk draait om de invulling die mensen hieraan geven in hun feitelijke gedrag. Iedere zorgverlener heeft daarin zijn eigen beoordelingsruimte: per geval moet bepaald worden welke hulp vereist is en hoe deze het beste verstrekt kan worden.


Geen persoonlijke, maar organisatorische integriteit

Door deze beoordelingsvrijheid hebben de medewerkers een grote invloed op de daadwerkelijke uitvoering van het (integriteit)beleid en daarmee de reputatie van de organisatie. Zolang integriteit een vaag begrip blijft en enkel als persoonlijke eigenschap gezien wordt, kan de integriteit van de organisatie niet goed georganiseerd worden. Het is niet een kwestie van ‘je hebt het of je hebt het niet’. Zich integer gedragen betekent dat de medewerker zich conformeert aan de bestaande normen en waarden binnen de organisatie. Door de aandacht van persoonlijke integriteit naar de ‘organisatorische integriteit’ te verschuiven kan door middel van extern en intern gemaakte afspraken het gedrag van mensen in organisatorisch verband begrensd worden.


Organiseer de integriteit in uw organisatie

Hoe kan de organisatie eraan bijdragen dat medewerkers de juiste keuze te maken in iedere situatie? Iedere organisatie heeft een eigen cultuur of ‘klimaat’: een manier van werken waar de meeste medewerkers zich naar (gaan) gedragen. De mate waarin integriteit belangrijk wordt gevonden door de medewerkers bepaalt het ‘integriteitsklimaat’ van de organisatie. Integriteit goed organiseren houdt in dat niet alleen ad hoc maar juist blijvend aandacht besteed wordt aan het onderwerp. Door onderlinge afstemming en duidelijke afspraken te maken over het gewenste gedrag kan het voor ogen staande (organisatie)doel bereikt worden, bijvoorbeeld: “als een leverancier een kosteloze studiereis aanbiedt gaan wij daar niet op in, om belangenverstrengeling te voorkomen”. Naast het maken van goede afspraken spelen een open houding ten opzichte van feedback en het juiste voorbeeldgedrag een belangrijke rol bij het bereiken van een (meer) integer organisatieklimaat. Is de cultuur in uw organisatie integriteit bevorderend of moedigt deze niet-integer gedrag (onbedoeld) juist aan?


Concreet kan uw organisatie het volgende doen om het integriteitsklimaat te ondersteunen:

  • Gewenst gedrag duidelijk aangeven, door ook aan te geven waarom dit gedrag gewenst is. Beredeneer dit vanuit de missie van de organisatie, bijvoorbeeld: “wij gedragen ons op deze manier, omdat we de beste ouderenzorg in de regio willen leveren”. Het management moet daarbij het goede voorbeeldgedrag laten zien.
  • Selecteer de medewerkers op aanleg en de intentie om zich aan dit gedrag aan te willen passen en zich aan deze missie te conformeren. 
  • Creëer een omgeving waarin het gewenste gedrag tot bloei kan komen. Door de juiste omstandigheden te creëren en de medewerkers met elkaar tot een goede oplossing te laten komen neemt de kans toe dat zij ook zelfstandig de goede keuze zullen maken. Feedback geven en ontvangen is daarbij de norm. 
  • Daarnaast zijn barrières nodig die voorkomen dat medewerkers de verkeerde keuzen kunnen maken en moeten de verlangde prestaties wel haalbaar zijn.

Wilt u weten hoe het met uw integriteitsklimaat is gesteld? Wij voeren graag een nulmeting bij uw organisatie uit.
   

Meer informatie

Bent u naar aanleiding van bovenstaande geïnteresseerd geraakt in hoe wij uw organisatie kunnen ondersteunen bij het organiseren van integriteitsmanagement, dan kunt u contact opnemen met Denise Valkering via +31 (0)88 288 7716. Zij is gespecialiseerd in compliance en integriteit binnen de (semi)publieke sector en het opzetten en implementeren van gedegen integriteitsmanagement.

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen