Circulaire economie

Article

Steden nemen het voortouw in de transitie naar de circulaire economie

De ontwikkelingen rondom de circulaire economie nemen met een rap tempo toe. In dit kader publiceert Deloitte de komende maanden een reeks artikelen over dit thema. Hierbij wordt duidelijk op wat voor manieren uw organisatie en de circulaire economie met elkaar in verband staan en welke stappen hierin gezet kunnen worden. De eerste serie in de reeks zal gaan over de rol die lokale overheden kunnen aannemen in het stimuleren van een circulaire economie.

Op 11 november ondertekenden onder andere negen gemeenten en verschillende ministeries de City Deal ‘Circulaire Stad’. Deze City Deal bouwt voort op het Rijksbrede Programma Circulaire Economie, een programma dat afgelopen september gelanceerd werd door de Rijksoverheid om Nederland in 2050 volledig circulair te maken. Deze City Deal en de vele regionale initiatieven die de afgelopen tijd zijn opgekomen, zoals het inrichten van circulaire woonwijken en het oprichten van living labs om te experimenteren met het hergebruik van grondstoffen, benadrukken de grote rol die steden en regionale overheden kunnen spelen in de transitie naar de circulaire economie. Dat de impact die steden kunnen maken groot is, zorgt er ook voor dat het voor steden onontkoombaar is om een stap te zetten naar de circulaire economie.

 

De voordelen van de circulaire economie

In de afgelopen jaren zijn de voordelen van de circulaire economie steeds duidelijker geworden. Hierbij is te denken aan werkgelegenheid, leefbaarheid en kostenbesparing. Specifiek het creëren van lokale banen wordt onder andere in het EU-actieplan voor de circulaire economie als waardevol bestempeld. Voortbordurend op Nederland Circulair 2050 geldt ook voor steden en regio’s dat met een beleid gericht op de circulaire economie een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven wordt gecreëerd. Deze bedrijven kunnen hierdoor een toekomstbestendige positie krijgen, waarbij geprofiteerd kan worden van de innovatie die in de steden met een toekomstgerichte, circulaire visie kan plaatsvinden.

 

De impact van steden

Met de overheveling van taken van de centrale naar de lokale overheden groeit het belang van steden en regio’s, en daarmee de impact die gemaakt kan worden op het gebied van de circulaire economie. Deze verschuiving maakt dat de circulaire economie een grote kans is voor de ontwikkeling van steden op zowel economisch, sociaal en milieutechnisch gebied. Het benutten van deze kansen kunnen lokale overheden op twee manier doen: via het eigen (inkoop) beleid door directe acties, en via het faciliteren van de circulaire economie in de regio.


Directe acties

Steden hebben invloed op activiteiten die een grote impact kunnen hebben op de ontwikkeling naar een circulaire economie, zoals afvalverwerking en het aanleggen van wegen. Specifiek kunnen steden via hun inkoopbeleid de circulaire economie stimuleren. Door het goede voorbeeld te geven en door het uitschrijven van circulaire tenders kan de circulaire economie genormaliseerd worden in de samenleving. Tevens kunnen voorbeelden van circulaire initiatieven en voorlichting over circulariteit zowel consumenten als bedrijven inspireren én voorlichten.


Faciliteren van de circulaire economie

De tweede rol, het faciliteren van organisaties om tot een circulaire economie te komen, kan veelal meer impact hebben dan het (inkoop)beleid van de gemeente zelf. Dit komt door de grote reikwijdte die de beïnvloeding kan hebben. Het creëren van draagvlak is cruciaal, iets wat kan ontstaan door de juiste facilitering en door het wegnemen van belemmeringen. Voorbeelden van acties die door steden en lokale overheden ondernomen kunnen worden zijn:

  • Het faciliteren van experimenten en innovaties om tot de circulaire economie te komen. Dit kan door de oprichting van living labs en regelvrije zones. Op deze manier krijgen bedrijven en organisaties de kans om buiten de gangbare bedrijfsprocessen nieuwe circulaire oplossingen en processen te ontwikkelen.
  • Het stimuleren van kennisdeling is tevens belangrijk. Bijvoorbeeld door kennissessies en roundtables te organiseren op lokaal niveau waarbij best practices gedeeld worden.
  • Het creëren van marktimpulsen om een circulaire economie te stimuleren is cruciaal. Voorbeelden hiervan zijn het toekennen van subsidies of belastingvoordelen voor circulaire initiatieven. Dit zal het ook voor bedrijven die met de circulaire economie aan de slag willen aantrekkelijker maken om zich in de desbetreffende stad/gemeente te vestigen. Ook circulaire burgerinitiatieven hebben vaak overheidssteun nodig hebben om van de grond te komen.
  • Tot slot is het van belang dat er bij deze acties aandacht wordt besteed aan de infrastructuur van de stad. Een goede infrastructuur stimuleert innovatie, bijvoorbeeld doordat product- en afvalstromen dicht langs elkaar heen lopen.

Nederland is niet zomaar circulair en vereist van iedereen, overheden, bedrijven en burgers de nodige inspanning. De bovengenoemde acties benadrukken de cruciale rol die gespeeld kan worden door lokale overheden. De belemmeringen die vaak ervaren worden op weg naar de transitie; gebrek aan bewustzijn, een te grote focus op de korte termijn, te weinig cross sectorale kennisdeling en de noodzaak voor investering, zijn punten die immers juist op lokaal niveau goed aangepakt kunnen worden. Aan steden en lokale overheden dan ook de taak om hun impact te laten gelden en deze uitdaging aan te gaan!

Meer informatie?

Wilt u meer informatie over de circulaire economie? Neem dan contact op met Erica Kostense-Smit via +31882884342 of met Annemieke Huibrechtse-Truiens via +31882882071.

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen