Internetconsultatie Wijzigingswet beperking toegang UBO-registers | Deloitte Nederland

Article

Internetconsultatie Wijzigingswet beperking toegang UBO-registers

Sinds november 2022 zijn de UBO-registers niet langer openbaar toegankelijk. Echter, de Minister van Financiën heeft onlangs een wetsvoorstel geïntroduceerd dat beoogt de raadpleging van deze registers weer beperkt mogelijk te maken.

6 juni 2023

Arrest Hof van Justitie van de Europese Unie

In de Europese richtlijn die strekt ter voorkoming van witwassen van geld en terrorismefinanciering (de anti-witwasrichtlijn) wordt aan lidstaten de verplichting opgelegd een register bij te houden met informatie over uiteindelijk begunstigden van binnen dat grondgebied opgerichte vennootschappen. Behalve aan de bevoegde autoriteiten, verstrekten lidstaten op grond van de eerdere versie van de richtlijn ook toegang tot de vastgelegde informatie aan personen met een 'legitiem belang'. In 2018 is de anti-witwasrichtlijn gewijzigd (EU richtlijn 2018/843), en is het vereiste legitieme belang verlaten. Toegang werd verleend aan 'elk lid van de bevolking'.

Op 22 november 2022 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) echter geoordeeld dat deze uitbreiding in strijd is met de in artikel 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vervatte rechten op de eerbiediging van het privéleven en de bescherming van persoonsgegevens. Volgens het hof is het noch noodzakelijk noch evenredig om toegang tot het UBO-register te verlenen aan elk lid van de bevolking.

De Nederlandse UBO-registers

Overeenkomstig de EU-antiwitwasrichtlijn is in Nederland geregeld dat informatie over UBO’s van juridische entiteiten toegankelijk is voor het publiek. Het UBO-register wordt beheerd door de Kamer van Koophandel (KvK), die ook verantwoordelijk is voor het verstrekken van informatie uit het register. In reactie op de hofuitspraak heeft de Minister van Financiën de KvK verzocht vanaf 22 november 2022 geen informatie meer uit het UBO-register te verstrekken.

Wijzigingswet beperking toegang UBO-registers

Op 30 mei 2023 heeft de Minister van Financiën een conceptwetsvoorstel gepubliceerd dat in de benodigde wetswijzigingen voorziet om de toegang tot de UBO-registers in Nederland in lijn te brengen met de uitspraak van het Hof van Justitie EU van 22 november 2022, zodat de registers weer opengesteld kunnen worden.

In het wetsvoorstel wordt voorgesteld de toegang tot de Nederlandse UBO-registers te beperken. De partijen die nog wel toegang krijgen tot de UBO-registers kunnen worden onderverdeeld in de volgende vier categorieën:

A. Partijen aan wij op basis van de anti-witwasrichtlijn verplicht toegang moet worden verleend, zoals de bevoegde autoriteiten, de FIU, en natuurlijke personen of rechtspersonen die een legitiem belang kunnen aantonen.

B. Partijen die toegang krijgen in het belang van de naleving van sancties en het toezicht en de handhaving daarop.

C. Bestuursorganen waarvoor het in verband met een wettelijke of Europeesrechtelijke verplichting noodzakelijk is om UBO’s te achterhalen.

D. Partijen die staan ingeschreven in de UBO-registers, voor zover het hun eigen gegevens betreft.


Categorie A.

De bevoegde autoriteiten en de FIU hadden al toegang tot alle geregistreerde informatie over UBO’s. Het wetsvoorstel brengt daarin geen verandering. Wel wordt voorgesteld om ook toegang te verlenen aan (I) Wwft-instellingen, (II) natuurlijke personen of rechtspersonen voor zover het juridische constructies met een meerderheidsbelang in een buiten de EU opgerichte juridische entiteit betreft, en (III) partijen die een legitiem belang bij de informatie kunnen aantonen toegang te verlenen. De Kamer van Koophandel moet een besluit nemen over het verstrekken van gegevens op basis van een verzoek van een partij met een aantoonbaar legitiem belang. Tegen een dergelijk besluit staat bezwaar en beroep open conform de Algemene wet bestuursrecht.


Categorie B.

De Sanctiewet 1977 en bijbehorende regelingen implementeren internationale sanctieregimes op nationaal niveau. Financiële instellingen moeten maatregelen nemen om te voldoen aan de sanctieregelgeving, inclusief het controleren van de identiteit van relaties en het bepalen van UBO's. Toegang tot UBO-registers is dus belangrijk voor controles. Toezichthoudende autoriteiten zoals AFM en DNB hebben ook toegang tot de UBO-registers voor toezichtstaken en opsporing van strafbare feiten.


Categorie C.

Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur bestuursorganen aan te wijzen die toegang hebben tot UBO-registers. Deze toegang is alleen toegestaan wanneer het raadplegen van het UBO-register noodzakelijk is voor de uitvoering van een wettelijke danwel Europeesrechtelijke taak. Een voorbeeld hiervan is de herstel- en veerkrachtfaciliteit, die financiële steun biedt aan lidstaten voor het herstel na de Covid-19-pandemie. Lidstaten moeten op basis van deze verordening UBO-informatie verzamelen van organisaties die financiële steun ontvangen via deze faciliteit.


Categorie D.
Het wetsvoorstel bevestigt dat degenen die verantwoordelijk zijn voor een onderneming of rechtspersoon (of trustees voor trusts) verplicht zijn om zich in te schrijven in het handelsregister en het UBO-register. Deze personen kunnen de informatie over UBO's in de registers inzien en een uittreksel opvragen. Dit is belangrijk om de juistheid en volledigheid van de geregistreerde gegevens te controleren. Het opvragen van uittreksels is relevant voor gebruik in het handelsverkeer, maar deze uittreksels bevatten geen extra gegevens dan wat eerder openbaar toegankelijk was.


Vervolg
Het conceptwetsvoorstel voorziet ten slotte in een delegatiegrondslag om bij algemene maatregel van bestuur uit te werken op welke wijze de hierboven genoemde partijen toegang kunnen krijgen tot de UBO-registers. Alleen voor de bevoegde autoriteiten en de FIU gelden geen beperkingen.
Belangstellenden kunnen tot 28 juni 2023 op de plannen reageren. De minister streeft ernaar om op korte termijn een definitief wetsvoorstel bij de Tweede Kamer in te dienen.


Bron: https://www.internetconsultatie.nl/beperkingtoeganguboregisters/b1#header1

Did you find this useful?