Arbeidsrelatie ZZP’ers in de zorg onderwerp van discussie

Article

Arbeidsrelatie ZZP’ers in de zorg onderwerp van discussie

Aanscherping van het begrip “kwaadwillende” onder de Wet DBA

Met ingang van 1 juli 2018 is de handhaving van de Wdba uitgebreid tot alle vormen van kwaadwillendheid. Door middel van deze nieuwsflits informeren wij u nader over de mogelijke gevolgen van deze aanscherping voor de zorgsector.

Handhavingsbeleid tot 1 januari 2020

Op 22 juni jl. is bekend gemaakt dat het huidige handhavingsbeleid van de Wet DBA zal worden verscherpt. Liepen aanvankelijk alleen ernstig kwaadwillende opdrachtgevers het risico op een naheffing, vanaf 1 juli 2018 worden alle gevallen van kwaadwillendheid aangepakt.

Er is sprake van kwaadwillendheid als de Belastingdienst kan bewijzen dat aan de volgende drie voorwaarden wordt voldaan:

  • (fictieve) dienstbetrekking;
  • evidente schijnzelfstandigheid;
  • opzettelijke schijnzelfstandigheid.

Uit de voorwaarden blijkt dat verschil van inzicht met de Belastingdienst over de aard van een arbeidsrelatie niet zonder meer resulteert in kwalificatie als kwaadwillende. De Belastingdienst moet namelijk ook bewijzen dat tevens sprake is van opzettelijke en evidente schijnzelfstandigheid. Hiervan is volgens de Belastingdienst sprake als een opdrachtgever niets verandert ondanks het feit dat door de Belastingdienst meerdere keren is uitgelegd dat in de betreffende situatie sprake is van schijnzelfstandigheid.

In verband met de aanscherping van het handhavingsbeleid heeft de Belastingdienst een toezichtplan opgesteld op grond waarvan de Belastingdienst binnenkort bij minimaal 100 opdrachtgevers op bezoek zal gaan om inzicht te krijgen in de uitwerking van de Wet DBA. De focus komt daarbij te liggen bij opdrachtgevers die nog niet in beeld zijn geweest, dan wel die nog niet werken met een goedgekeurde (model)overeenkomst. De Belastingdienst wil deze bezoeken voor het einde van 2018 afronden.

Discussie omtrent de aard van de arbeidsrelatie hangt vooral samen met het begrip gezagsverhouding. Het kabinet heeft daarom aangekondigd het begrip gezagsverhouding in de loop van 2018 te zullen verduidelijken. Als u gebruik maakt van een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst, dan staat de afwezigheid van de gezagsverhouding niet ter discussie. Dit echter op voorwaarde dat u aannemelijk kunt maken dat de overeenkomst in de praktijk is nageleefd.

Gevolgen rechtspraak

Dat de scheidslijn tussen wel of geen dienstbetrekking flinterdun is, blijkt uit de jurisprudentie. In tal van uitspraken, bijvoorbeeld in de thuiszorg, is geconcludeerd dat ondanks de wil van partijen een overeenkomst van opdracht te sluiten, toch sprake is van een fiscale dienstbetrekking. Door de staatssecretaris van Financiën is bij een recente uitspraak van Gerechtshof Den Haag zelfs aangegeven dat als uitgangspunt geldt dat de arbeidsverhouding tussen een individuele zorgverlener en een zorginstelling in principe een dienstbetrekking is.

Het is zeer belangrijk om bij de kwalificatie van een arbeidsrelatie rekening te houden met actuele jurisprudentie. In het bijzonder omdat deze tot gevolg kan hebben dat bepaalde model- of maatwerkovereenkomsten wellicht niet langer toegepast kunnen worden. In dat geval is nadere afstemming met de Belastingdienst aan te bevelen.

Gelet op de aanscherping van het handhavingsbeleid is interne controle op naleving essentieel

Als u gebruik maakt van een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst, is het essentieel dat u aannemelijk kunt maken dat deze overeenkomst in de praktijk is nagekomen. De aanwezigheid van een dergelijke overeenkomst alleen is onvoldoende. Als de Belastingdienst kan aantonen dat de overeenkomst feitelijk een dode letter is, loopt u risico te worden aangemerkt als kwaadwillende. Kortom, het is belangrijk dat u beschikt over een intern monitoringproces met behulp waarvan naleving van de overeenkomt aannemelijk kan worden gemaakt. Voor zover u in dit verband nog geen intern monitoringsproces heeft ingericht, adviseren wij u ter zake alsnog actie te ondernemen.

Mede in het kader van het risico van kwaadwillendheid is het van belang nakoming van overeenkomsten te monitoren. Ten aanzien van ZZP’ers in de thuiszorgsector is het bijvoorbeeld cruciaal dat zij kwalificeren als solistisch werkende zorgverlener volgens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Dit vereist onder andere het hebben van meerdere opdrachtgevers (zorginstellingen). Als een ZZP’er slechts één opdrachtgever heeft in zijn/haar hoedanigheid van zorgverlener, kwalificeert deze ZZP’er volgens de Wkkgz niet als een solistisch werkende zorgverlener. Volgens de Belastingdienst hebben opdrachtgevers een eigen verantwoordelijkheid om vast te stellen of de ZZP’ers aan deze voorwaarden voldoen. Als een opdrachtgever ter zake te kort schiet kan de Belastingdienst het standpunt innemen dat de overeenkomst niet is nagekomen en eventueel naheffingsaanslagen opleggen. Voor intramuraal werkende ZZP’ers stelt de Belastingdienst zich in op het standpunt dat er dan altijd sprake is van een fiscale dienstbetrekking. Voor de intramurale setting is er daarom ook nog steeds geen modelovereenkomst beschikbaar.

Wij adviseren nadrukkelijk niet te wachten met actie tot het wetgevingsproces is afgerond. Zorg voor een adequate dossiervorming, leg vast waarom er geen sprake is van een dienstbetrekking en zorg voor adequate monitoring van de uitvoering van de overeenkomst.

Wilt u meer weten over de inhuur van ZZP’ers en de mogelijkheden en daarmee samenhangende fiscale risico’s (bijvoorbeeld kwaadwillendheid) te beperken, neem dan contact op met uw vaste aanspreekpunt binnen Deloitte of één van de hierna genoemde specialisten. Wij denken graag met u mee.

Meer weten over Beperken fiscale risico’s bij inhuur van ZZP’ers?

Wilt u meer weten over de inhuur van ZZP’ers in de zorgsector en het vermijden van daarmee samenhangende fiscale risico’s, neem dan contact op met Ben Janssen via +31 (0)88 288 6665, Johan de Jong via +31 (0)88 288 1395 of Marjon van Ginhoven via +31 (0)88 288 2759

Vond u dit nuttig?