Dividendbelastingplicht coöperaties

Article

Dividendbelastingplicht coöperaties

Er is een internetconsultatie aanhangig gemaakt inzake de invoering van een dividendbelastingplicht voor coöperaties, alsmede een voorstel tot verruiming van de inhoudingsvrijstelling van dividendbelasting.

12 juli 2017

Inleiding

Op 16 mei 2017 is door de Staatssecretaris van Financiën een internetconsultatie gestart met betrekking tot het beoogde wetsvoorstel ‘Wet inhoudingsplicht houdstercoöperatie en uitbreiding inhoudingsvrijstelling’ (hierna: het consultatiewetsvoorstel). De consultatie is op 13 juni 2017 geëindigd. Het is de bedoeling dat het definitieve wetsvoorstel in het najaar van 2017- vermoedelijk op Prinsjesdag - bij de Tweede Kamer wordt ingediend. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2018.


Coöperaties

Coöperaties worden momenteel, tenzij sprake is van misbruik, niet betrokken in de dividendbelasting. Daardoor is sprake van een onevenwichtigheid ten opzichte van de kapitaalvennootschappen die op de door hen uitgedeelde winst dividendbelasting moeten inhouden. Al vele jaren is waarneembaar dat gebruik wordt gemaakt van de coöperatie om de heffing van dividendbelasting te voorkomen.

Het onderhavige consultatiewetsvoorstel voorziet in de invoering van een inhoudingsplicht voor houdstercoöperaties. Die bestaat momenteel al wel op beperkte schaal, namelijk voor gevallen van onbedoeld gebruik. De inhoudingsplicht gaat gelden ter zake van winstuitkeringen op kwalificerende lidmaatschapsrechten in houdstercoöperaties. Van een kwalificerend lidmaatschapsrecht is sprake als het lidmaatschapsrecht van een lid van een houdstercoöperatie recht geeft op ten minste 5% van de jaarwinst van die houdstercoöperatie of op ten minste 5% van het liquidatiesaldo. Ook belangen in zogenoemde verbonden lichamen zijn van belang; daarvan is sprake bij een belang van minimaal 1/3. Daarnaast gaat het om belangen van zogenoemde samenwerkende groepen.

Een coöperatie is op het tijdstip waarop de opbrengst ter beschikking wordt gesteld een houdstercoöperatie indien de feitelijke werkzaamheid in het aan dat tijdstip voorafgaande jaar doorgaans hoofdzakelijk (ten minste 70%) heeft bestaan uit het houden van deelnemingen of het direct of indirect financieren van verbonden lichamen of verbonden natuurlijke personen (hierna: gekwalificeerde werkzaamheden). In de toelichting wordt het begrip ‘reële coöperatie’ gebruikt als verzamelterm voor alle coöperaties die geen houdstercoöperatie zijn.


Inhoudingsvrijstelling

De dividendbelasting kent momenteel een aantal zogenoemde inhoudingvrijstellingen. Dit betreft met name uitdelingen van dividenden in deelnemingsverhoudingen, zowel binnen Nederland als binnen de EU, op grond van de zogenoemde Moeder-dochterrichtlijn. Daaraan wordt nu een inhoudingsvrijstelling toegevoegd voor de situatie waarin de opbrengstgerechtigde is gevestigd in een niet EER/EU-lidstaat waarmee een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting is gesloten dat voorziet in ‘een regeling voor dividenden’. De vrijstelling geldt zowel voor kapitaalvennootschappen als voor coöperaties.

Indien in beginsel recht bestaat op de (uitgebreide) inhoudingsvrijstelling, wordt deze weer teniet gedaan indien sprake is van misbruik. De misbruiktoets houdt in dat de opbrengstgerechtigde als hoofddoel (of hoofddoelen) heeft om de heffing van belasting bij een ander te ontgaan (subjectieve toets) en dat er sprake is van kunstmatigheid (objectieve toets). Een belangrijk punt bij deze toets is of sprake is van een reële ondernemingsstructuur, in welke gevallen er in de regel geen misbruik zal zijn. Gaat het om beleggingsstructuren dan zal dat wel aan de orde kunnen zijn. Daarbij speelt een groot aantal factoren een rol, in het bijzonder de positie van de entiteit die de vrijstelling claimt. Een belangrijk punt daarbij is of in de structuur met wegdenken van die entiteit ook geen dividendbelasting verschuldigd zou zijn. Indien dat zo is, is er van misbruik geen sprake.


Commentaar Deloitte

Het is een goede zaak dat de staatssecretaris, alvorens het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer te sturen. eerst een internetconsultatie houdt. Op die manier kan de samenleving reeds in een vroegtijdig stadium kennis nemen van nog in te dienen wetsvoorstellen en daarover meediscussiëren.

De onderhavige consultatie heeft tot circa tien reacties geleid die zijn te vinden op de website van het ministerie van Financiën. Op dit moment is nog niet duidelijk of die reacties tot wijzigingen gaan leiden. Vermoedelijk zal dat men name op meer technische aspecten wel aan de orde zijn. Op hoofdlijnen is aannemelijk dat het voorstel niet wordt gewijzigd. We zullen daarvoor de formele indiening moeten afwachten. Vermoedelijk vindt deze plaats op Prinsjesdag (19 september 2017).

Inhoudelijk is het voorstel bepaald ingrijpend te noemen. Coöperaties vallen momenteel min of meer buiten de dividendbelasting, uitgezonderd indien sprake is van oneigenlijk gebruik. Dat wordt nu dus geheel omgedraaid: in beginsel wordt sprake van volledige onderworpenheid aan de dividendbelasting. Daarbij geldt dus het uitgangspunt dat sprake is van een gelijke behandeling ten opzichte van kapitaalvennootschappen die aan de dividendbelasting zijn onderworpen. Vervolgens worden ook de vrijstellingen die momenteel bestaan uitgebreid tot de coöperaties en wordt voor beide categorieën een vrijstelling toegevoegd, namelijk indien een belastingverdrag voorziet in een vermindering van dividendbelasting. Dit is overigens alleen relevant in de verhouding tot niet-EER/EU-lidstaten. Voor EU/EER-lidstaten geldt nu reeds een inhoudingsvrijstelling op grond van de zogenoemde Moeder-dochterrichtlijn.

In de praktijk is in de afgelopen jaren veel gebruik gemaakt van de coöperatie, mede vanwege de vrijstelling van dividendbelasting. In die zin is het voorstel dus ingrijpend omdat in veel gevallen aan de coöperatie geen betekenis meer toekomt. Overigens is het in menige situatie behoorlijk ingewikkeld om te bepalen of de rijstelling wel of niet mag worden toegepast omdat de toepassingscriteria voor de vrijstelling bepaald niet steeds duidelijk zijn.

Vond u dit nuttig?

Gerelateerde onderwerpen