Hoge Raad acht opzettelijk onjuist toepassen nultarief niet bewezen | Deloitte Nederland

Article

Hoge Raad acht opzettelijk onjuist toepassen nultarief niet bewezen

Uit de vaststelling van het hof dat de ondernemer had moeten inzien dat hij met zijn administratie niet aannemelijk kon maken dat de auto’s naar een andere lidstaat zijn vervoerd, volgt nog niet het bewijs van opzet.

8 februari 2022

Vergrijpboete

Als het aan opzet of grove schuld van een belastingplichtige te wijten is dat een belastingschuld die op aangifte had moeten worden voldaan niet (tijdig) is betaald, kan de inspecteur een vergrijpboete opleggen van maximaal 100% van de nageheven belasting. Uit het beleid van de belastingdienst volgt echter dat de inspecteur bij opzet een boete van 50% oplegt en bij grove schuld van 25%, tenzij sprake is van strafverzwarende of verzachtende omstandigheden.

Bij opzet gaat het om een bewust handelen of nalaten, of ten minste om het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat te weinig belasting wordt betaald. Bij grove schuld gaat het daarentegen om schending van een zorgvuldigheidsnorm. Dan is het verwijt dat de belastingplichtige had moeten weten dat door zijn handelwijze te weinig belasting zou worden betaald.

Bewijslast

De bewijslast dat sprake is van opzet of grove schuld rust op de inspecteur. Uit een recent arrest van de Hoge Raad blijkt echter dat soms te makkelijk wordt aangenomen dat (voorwaardelijk) opzet in het spel is. In de desbetreffende zaak ging het om een ondernemer die handelde in gebruikte auto’s. Hij paste het btw-nultarief toe op auto’s die hij leverde aan diverse afnemers in Italië. Volgens de inspecteur deugde de administratie van de ondernemer echter niet. Hij heeft naheffingsaanslagen en vergrijpboetes opgelegd.

Hof Den Bosch heeft geoordeeld dat de inspecteur aannemelijk heeft gemaakt dat het aan (voorwaardelijk) opzet van de ondernemer te wijten is dat te weinig omzetbelasting is betaald. De ondernemer had moeten weten dat het nultarief niet kon worden toegepast vanwege ontbrekende danwel gebrekkige administratieve vastleggingen. Met de aanwezige documentatie kan simpelweg niet aannemelijk worden gemaakt dat de auto’s naar een andere EU-lidstaat zijn vervoerd. Door zijn adviseur desondanks van die gebrekkige documenten te voorzien en daarop gebaseerde aangiften te laten indienen, is de ondernemer tekortgeschoten in de samenwerking met de adviseur. Verder verwijt het hof hem dat hij ter zitting ongeloofwaardige verklaringen heeft afgelegd en dat hij er geen blijk van heeft gegeven het laakbare van zijn gedragingen in te zien.

Opzet of grove schuld

De Hoge Raad zit er echter een stuk genuanceerder in. Hij overweegt dat de constatering dat de ondernemer had moeten inzien dat hij toepassing van het nultarief niet aannemelijk zou kunnen maken, nog niet betekent dat de ondernemer met opzet heeft gehandeld. Verder volgt uit de vaststelling van het hof dat de ondernemer ter zitting geen openheid van zaken heeft gegeven, en zich ook weinig schuldbewust heeft getoond, niet dat hij bewust fouten heeft gemaakt. De zaak wordt daarom verwezen naar Hof Arnhem-Leeuwarden om opnieuw te laten beoordelen of de vergrijpboetes terecht zijn opgelegd.


Bron: HR 4 februari 2022, 20/00457, ECLI:NL:HR:2022:124

Did you find this useful?