Wijzigingen aangekondigd in de informatiebeschikking | Deloitte Nederland

Article

Wijzigingen aangekondigd in de informatiebeschikking

Eind 2016 heeft een evaluatie plaatsgevonden van de informatiebeschikking. De Staatssecretaris van Financiën heeft nu maatregelen aangekondigd die gericht zijn op het beperken van de looptijd van procedures tegen deze beschikking.

4 september 2018

Informatiebeschikking

De inspecteur beschikt sinds 1 juli 2011 over de mogelijkheid om bij voor bezwaar vatbare beschikking vast te stellen dat een (rechts)persoon niet heeft voldaan aan zijn informatie- of administratieplicht. De inspecteur dient nauwkeurig te omschrijven over welke belastingen en tijdvakken het gaat, welke informatie nog ontbreekt en waarom die van belang zou kunnen zijn voor de belastingheffing. Ook stelt hij een termijn waarbinnen de gevraagde informatie alsnog kan worden verstrekt en wijst hij op de potentiële gevolgen (omkering en verzwaring van de bewijslast) indien de betrokkene volhardt in de weigering om de gevraagde informatie te verstrekken.

De afgelopen jaren is echter gebleken dat de wettelijke regeling van de informatiebeschikking nogal wat lacunes vertoonde. Zo was bijvoorbeeld onduidelijk hoe de regeling uitwerkte op lopende procedures, of de informatiebeschikking ook nog in de bezwaarfase mocht worden genomen en of omkering en verzwaring van de bewijslast een gegeven is nadat de beschikking onherroepelijk is geworden. De Hoge Raad heeft hier de afgelopen jaren zijn handen vol aan gehad.  

Evaluatie

Inmiddels ligt de informatiebeschikking ook politiek onder het vergrootglas. Uit een op 30 november 2016 bij de Tweede Kamer aangeboden evaluatierapport blijkt dat de rechtsbescherming ten aanzien van de informatieplicht inderdaad is versterkt. De belastingdienst gaat nu bewuster om met informatieverzoeken. Voor wat betreft de administratieplicht zijn de onderzoekers minder overtuigd van nut en noodzaak van de informatiebeschikking. Gebreken in de administratie kunnen achteraf vaak niet meer worden hersteld. Een afzonderlijke procedure om dit vast te stellen, lijkt dan weinig zinvol. Ook de lange doorlooptijd van de procedure wordt als een groot probleem ervaren.

Oplossingsrichtingen

In reactie op het evaluatierapport heeft de Staatssecretaris van Financiën recentelijk enkele oplossingsrichtingen voorgesteld. In de eerste plaats denkt hij erover om de rechtsgang tegen de informatiebeschikking te beperken tot één feitenrechter en vervolgens cassatie bij de Hoge Raad. Ook zou de procedure zich uitsluitend nog moeten richten op de vraag of een belastingplichtige aan zijn informatieverplichtingen heeft voldaan. Het oordeel over de gevolgen van een eventuele schending zou alleen nog aan de orde moeten komen in de procedure tegen de belastingaanslag.

In de tweede plaats stelt de staatssecretaris voor om de administratieplicht niet langer onder de reikwijdte van de wettelijke regeling te laten vallen. Gevolg is dat de inspecteur een vermeende schending van deze verplichting niet langer bij informatiebeschikking hoeft vast te stellen. De consequenties die aan niet-naleving verbonden moeten worden, kunnen dan direct aan de orde worden gesteld in de procedure tegen de belastingaanslag.

Als een administratieplichtige van mening is dat de inspecteur hem ten onrechte bepaalde verplichtingen heeft opgelegd, kan hij om een kostenvergoeding vragen. Hoewel dit instrument in de praktijk tot nu toe niet is gebruikt, meent de staatssecretaris de mogelijkheid van een dergelijke vergoeding toch te moeten handhaven. Ook gehandhaafd blijft de mogelijkheid om naast een informatiebeschikking een civiele procedure te voeren, waarin de belastingplichtige op straffe van een dwangsom kan worden veroordeeld tot naleving van zijn informatieverplichtingen.

Consultatie

De staatssecretaris heeft voornoemde oplossingsrichtingen voor advies bij de Raad voor de Rechtspraak neergelegd. Vervolgens zal een wetsvoorstel in consultatie worden gebracht.


Bron: Brief Staatssecretaris van Financiën van 30 augustus 2018, nr. 2018-0000145648

Vond u dit nuttig?