potencjał rozwoju miast

Analizy

Dualizm relacji miasto – port, czyli wciąż nieodkryty potencjał rozwoju miast

Podatki i prawo w branży morskiej i stoczniowej (06/2017)

W opublikowanym raporcie „Port Services 2017” firma doradcza Deloitte zwróciła uwagę na trendy globalne w obszarze branży portowo-logistycznej. Większość z nich koncentruje się na zastosowaniu innowacyjnych narzędzi i technologii w celu optymalizacji procesów, zarządzania oraz zapewniania bezpieczeństwa danych. Jednakże jeden z nich może zaskakiwać – to wykorzystanie potencjału dualnej relacji miasto – port.

W wymiarze gospodarczym wzajemne oddziaływanie miast i portów morskich należy uznać za sprzyjające synergii. Miasta dostarczają portom m.in. zasoby ludzkie, sieć transportową i popyt na towary, z kolei porty wpływają na rozwój ośrodków miejskich poprzez tworzenie miejsc pracy oraz generowanie zapotrzebowania na różne usługi (np. bankowe, ubezpieczeniowe itp). Czynniki gospodarcze wskazują na pozytywny wpływ tych dwóch podmiotów, jednakże płaszczyzn wzajemnego oddziaływania jest znacznie więcej.

Biorąc pod uwagę czynniki przestrzenne, trudno mówić o synergii w relacji ośrodków miejskich i portów. Na skutek procesów urbanizacyjnych związanych z rozwojem przestrzennym miast, obszary portowe zaczęły stawać się centralnymi punktami na mapach i integralną częścią tkanki miejskiej. Nieużytkowane tereny w pobliżu portów ulegały szybkiej degradacji, wpływając niekorzystnie na wizerunek miast oraz uniemożliwiając rozwój miasta do wewnątrz (zgodnie z koncepcją miasta kompaktowego). Centralne położenie terenów należących do portów, które nie podlegają już tak intensywnej eksploatacji sprawia, że stają się one atrakcyjne dla inwestorów, a ich kompleksowe i przemyślane zagospodarowanie może przyczynić się do rozwoju społeczno-gospodarczego miast poprzez zapewnienie wysokiej jakości przestrzeni publicznych, mieszkalnych i handlowo-usługowych. Wzmożone działania rewitalizacyjne w Polsce (związane z uchwaleniem w październiku 2015 r. pierwszego aktu prawnego dotyczącego odnowy miast – ustawy o rewitalizacji) pozwalają prognozować, że zagospodarowanie byłych obszarów portowych będzie stanowiło jedno z kluczowych wyzwań dla miast oraz dla właścicieli tych terenów.

W przedmiotowej ustawie określono, że przedsięwzięcia rewitalizacyjne mogą być prowadzone jedynie na wyznaczonym uchwałą Rady Gminy obszarze zdegradowanym. Włączenie w jego skład byłych obszarów portowych jest ustawowo możliwe jedynie wówczas, gdy działania możliwe do przeprowadzenia na tych terenach przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym (takim jak np. brak bezpieczeństwa, bezrobocie, ubóstwo, niski poziom edukacji i uczestnictwa w życiu publicznym).

Przykładów sukcesu w rewitalizacji obszarów byłych portów nie trzeba szukać daleko. Władze Hamburga podjęły decyzję o zagospodarowaniu obszaru HafenCity – centralnego punktu miasta, który pełnił wcześniej funkcję portową. Obecnie dzielnica HafenCity jest jednym z najnowocześniejszych dystryktów miejskich na świecie oraz dowodem na to, że rozwój miejski może być zrównoważony. Na terenie byłego portu ulokowano szereg funkcji, pomiędzy którymi zachodzi harmonia, takich jak obszary mieszkalne, biurowe oraz przestrzenie publiczne. HafenCity to wizytówka miasta, chociaż jeszcze około 30 lat temu, teren ten stanowił czarną plamę na mapie miasta.

Rewitalizacja byłych obszarów portowych stanowi sprawdzian dojrzałości strategicznej i operacyjnej miast, ponieważ wymaga kompleksowego, zintegrowanego podejścia oraz zaangażowania ogromnej liczby interesariuszy. Projekt rewitalizacyjny może zakończyć się powodzeniem wówczas, gdy przyczyni się do wzrostu jakości życia mieszkańców. Sztuka nie polega na podziale terenów pomiędzy deweloperów projektujących zamknięte osiedla dla wybranych, a tworzenie przestrzeni przyjaznej i inkluzywnej, wpisującej się w istniejącą tkankę miejską oraz klimat i charakter miasta. Należy również pamiętać, że przestrzeń wysokiej jakości będzie atrakcyjna nie tylko dla mieszkańców - przyciągnie również turystów i przedsiębiorców gotowych zainwestować w mieście. Zrównoważenie zysku finansowego z zyskiem społecznym to jeden z trudniejszych elementów zarządzania tym procesem.

Zachęcamy do zapoznania się z opracowaniem

Port Services 2017 - Center of Excellence
Pobierz raport, dowiedz się więcej
(strona w języku angielskim)

Zapisz się na newsletter "Podatki i prawo w branży morskiej i stoczniowej"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach newslettera.

Czy ta strona była pomocna?

Powiązane tematy