Analizy

Nowy wyrok dotyczący zasad stosowania zwolnienia od akcyzy paliw zużywanych do celów żeglugi

Podatki i prawo w branży morskiej i stoczniowej (05/2017)

13 lipca 2017 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok, w którym rozstrzygnął dwie ważne kwestie dotyczące zwolnienia paliw żeglugowych od akcyzy. Wyrok ten może stanowić podstawę do pozytywnych zmian linii interpretacyjnej prezentowanej w tym zakresie przez polskie organy podatkowe i sądy administracyjne.

Czego to dotyczy?

Przedmiotem sporu w komentowanej sprawie było m.in. objęcie zwolnieniem od akcyzy paliw wykorzystywanych do pierwszego przemieszczenia statku z miejsca jego wybudowania do portu pierwszego załadunku, które jest realizowane przez właściciela danej jednostki i samodzielnie nie wiąże się w sposób bezpośredni z jakimkolwiek wynagrodzeniem. Z uwagi na brak wynagrodzenia po stronie podmiotu dokonującego wspomnianego przemieszczenia w praktyce pojawiło się pytanie, czy paliwo zużywane na potrzeby tego rodzaju rejsów może zostać objęte zwolnieniem od akcyzy, przewidzianym dla paliw wykorzystywanych do celów żeglugi innej niż prywatna żegluga niehandlowa..
W ocenie TSUE tego rodzaju rejsy stanowią niezbędny element, który warunkuje możliwość rozpoczęcia działalności handlowej przy wykorzystaniu danej jednostki, w związku z czym (pomimo tego, iż same nie wiążą się z dodatkowym wynagrodzeniem) należy uznać je za czynność służącą bezpośrednio odpłatnemu świadczeniu usług. Dlatego też paliwo zużywane na potrzeby wspomnianych rejsów może zostać objęte zwolnieniem od akcyzy, ponieważ tego rodzaju rejsy nie stanowią „prywatnej żeglugi niehandlowej”.

A co z warunkami formalnymi?

W wydanym wyroku TSUE wskazał, iż na gruncie tzw. dyrektywy energetycznej wszystkie wyroby energetyczne powinny podlegać opodatkowaniu akcyzą zgodnie z ich rzeczywistym przeznaczeniem. Tym w myśl komentowanego wyroku państwa członkowskie nie mogą wprowadzać regulacji, które uzależniałyby opodatkowanie danego wyrobu energetycznego od spełnienia dodatkowych warunków formalnych – w przypadku gdy rzeczywiste przeznaczenie danego wyrobu nie budzi wątpliwości.

Odnosząc to do kwestii zwolnienia od akcyzy paliw żeglugowych, TSUE uznał, iż przepisy krajowe nie mogą uzależniać możliwości zastosowania tego zwolnienia od spełnienia dodatkowych warunków, w przypadku gdy nie ulega wątpliwości, iż dane paliwo zostało wykorzystane do celów żeglugi. Dla oceny możliwości zastosowania tego zwolnienia powinien mieć wpływ wyłącznie przesłanki materialne – tj. rzeczywiste zużycie paliwa do żeglugi innej niż prywatna żegluga niehandlowa.

Co to oznacza dla branży morskiej?

Polska ustawa o podatku akcyzowym wprowadza szereg warunków formalnych, od spełnienia których uzależniona jest możliwość objęcia paliw żeglugowych zwolnieniem od akcyzy – w szczególności możliwość zastosowania tego zwolnienia zależy od dostawy paliwa żeglugowego w oparciu o schematy wymienione w ustawie. Ponadto dla zastosowania komentowanego zwolnienia od akcyzy w myśl polskiej regulacji konieczne jest m.in. dołączenie do przemieszczanych wyrobów dokumentu dostawy, a w niektórych przypadkach również przedstawienie potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia rejestracyjnego dla celów akcyzy.

Naruszenie któregokolwiek z ww. warunków skutkuje utratą prawa do zastosowania zwolnienia od akcyzy, co w świetle komentowanego wyroku budzi pewne wątpliwości, co do zgodności polskich regulacji z przepisami dyrektywy energetycznej, gdyż zgodnie ze stanowiskiem TSUE zasady opodatkowania akcyzą wyrobów energetycznych powinny być uzależnione wyłącznie od faktycznego wykorzystania danego produktu. Oznacza to, iż sankcją za naruszenie warunków zwolnienia nie może być utrata prawa do stosowania zwolnienia od akcyzy – jeżeli wyroby faktycznie zostały zużyte do celów uprawniających do zastosowania zwolnienia.

Na praktykę polskich organów podatkowych i sądów administracyjnych istotny wpływ może mieć również zawarta we wspomnianym wyroku szeroka interpretacja pojęcia „żeglugi” objętej zakresem zwolnienia od akcyzy. W ostatnich latach bowiem często można było spotkać przypadki kwestionowania prawa do zwolnienia od akcyzy w przypadku rejsów, które po stronie danego podmiotu nie wiązały się bezpośrednio z wynagrodzeniem (nie stanowiły odpłatnej usługi świadczonej na rzecz podmiotów zewnętrznych). Tymczasem takie podejście, w świetle komentowanego wyroku, wydaje się być niezgodne z dyrektywą energetyczną.

Co dalej?

Ciężko jest na razie przewidzieć, jaki będzie rzeczywisty wpływ tego rozstrzygnięcia na stosowanie polskich przepisów akcyzowych. Niemniej komentowane rozstrzygnięcie powinno być impulsem do weryfikacji zasad stosowania zwolnienia od akcyzy przez poszczególne podmioty z szeroko rozumianej branży morskiej i podjęcia ewentualnych działań zmierzających do ograniczenia ryzyka zakwestionowania prawidłowości przyjętej metodologii. Dodatkowo wyrok ten może także stanowić ważny argument w trakcie ewentualnych sporów z organami podatkowymi.

Czy ta strona była pomocna?