usługi pomocnicze w branży stoczniowej

Analizy

Usługi pomocnicze, które są niezbędne dla przeprowadzenia remontu lub konserwacji jednostek pływających nie mogą zostać objęte stawką 0% – wyrok WSA w Gdańsku

Podatki i prawo w branży morskiej i stoczniowej (03/2018) | 31 sierpnia 2018

11 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozstrzygnął, iż usługi umożliwiające przeprowadzenie remontu statku świadczone na rzecz stoczni przeprowadzającej remont nie mogą zostać uznane za element kompleksowej usługi remontowej i nie podlegają opodatkowaniu według stawki 0% na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług – nawet w sytuacji, gdy przeprowadzenie remontu byłoby bez nich niemożliwe.

Czego dotyczyła sprawa?

Podatnik będący spółką prawa handlowego wystąpił z wnioskiem o interpretację indywidualną. Pytanie dotyczyło sposobu opodatkowania VAT świadczonych przez tę spółkę na rzecz stoczni usług, polegających na udostępnieniu, instalacji i obsługi na remontowanym statku urządzeń umożliwiających przeprowadzenie remontu przez stocznię. Co istotne, jedynie stocznia świadczyła usługi remontu statków na rzecz ich armatorów lub właścicieli. Remont statku przez stocznię możliwy był do przeprowadzenia tylko przy wsparciu usług spółki. Spółka, podkreślając wzajemne powiązanie i uzależnienie usług świadczonych przez nią oraz przez stocznię, zamierzała traktować swoje usługi jako świadczenie pomocnicze do świadczenia głównego, jakim jest remont statku przeprowadzany przez stocznię. W takim przypadku, zdaniem spółki, mogłaby ona stosować stawkę 0% VAT, przewidzianą dla usług polegających na remoncie statków w art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.

Organ podatkowy w interpretacji indywidualnej stwierdził, że w tym przypadku nie może być mowy o wykonywaniu przez wnioskodawcę czynności stanowiących element kompleksowej usługi remontowej, m.in. z uwagi na fakt, iż nabywcą realizowanych świadczeń nie jest armator lecz stocznia wykonująca prace remontowe. Dodatkowo w ocenie organu usługi pomocnicze w stosunku do prac remontowych, same w sobie nie stanowią czynności, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż same w sobie nie obejmują one jakichkolwiek prac remontowych.

Rozumienie organu podatkowego poparł WSA w Gdańsku. Sąd wskazał, że nie każde powiązanie pomiędzy usługami wykonywanymi przez różnych podatników będzie skutkowało uznaniem, że mamy do czynienia z jednym świadczeniem o charakterze kompleksowym, do którego należy stosować tę samą, preferencyjną stawkę podatku VAT. Sąd przyznał, że usługi świadczone przez spółkę są funkcjonalnie związane z usługami remontowymi, jednak nie były wykonywane na rzecz armatora statku (nabywcy usług remontowych), a na rzecz wykonującej prace remontowe stoczni. To z kolei przesądza o braku jednego nabywcy na rzecz którego skarżąca i inne podmioty świadczą określone usługi, które dla tego nabywcy stanowią w sensie ekonomicznym całość, będącą jednym nierozerwalnym, niepodzielnym świadczeniem.

Na czym oparto rozstrzygnięcie?

Wydając komentowane rozstrzygnięcie, Sąd odniósł się do dwóch kluczowych aspektów.

Po pierwsze uznał, że wykonywane przez wnioskodawcę prace nie stanowią elementu kompleksowej usługi remontowej wykonywanej przez stocznię na rzecz podmiotu zlecającego remont, gdyż spółka działała tu bardziej jako podwykonawca stoczni w zakresie specyficznych prac (a tym samym kto inny był bezpośrednim usługobiorcą usług świadczonych przez spółkę). Sąd wprawdzie wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE świadczenie złożone (kompleksowe) z punktu widzenia VAT może być również rozpatrywane w kontekście świadczenia przez kilka podmiotów jeżeli łącznie ich czynności składają się na jedną usługę (np. wyrok w sprawie C-366/12 lub C-453/05), niemniej w ocenie Sądu w analizowanym przypadku usługi spółki nie były realizowane na rzecz armatora a na rzecz stoczni. Zdaniem Sądu świadczenie to trudno uznać zatem za świadczenie kompleksowe skoro występuje dwóch usługobiorców: stocznia - w relacji ze spółką, a armator - w relacji ze stocznią.

Po drugie, zdaniem Sądu istotne jest również to, że charakter wykonywanych przez wnioskodawcę prac sam sobie nie pozwala na uznanie ich za usługi remontowe objęte stawką 0% na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka nie realizowała bowiem sama prac naprawczych czy remontowych, lecz dostarczała i obsługiwała urządzenia wykorzystywane przez stocznię przy remoncie. Sąd doszedł do takich konkluzji po analizie natury realizowanych świadczeń oraz potocznego brzmienia wymienionych w przepisie określeń „remont”, „przebudowa” i „konserwacja”.

Warto zatem zauważyć, iż pomimo tego, iż nabywcą usług nie był armator, lecz stocznia wykonująca kompleksowe usługi naprawy statku, Sąd przeanalizował możliwość zastosowania stawki 0% na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług, potwierdzając niejako, iż w ocenie Sądu o możliwości zastosowania stawki 0% decyduje charakter świadczenia a nie status nabywcy.

Wcześniejszym przykładem takiego podejścia w kontekście stosowania przepisów art. 83 ustawy o VAT jest m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 maja 2017 r. (sygn. akt I SA/ Gd 1221/17, orzeczenie nieprawomocne), w którym wskazano: „z w/w przepisu nie wynika obowiązek bezpośredniego dostarczania przedmiotowego towaru na rzecz podmiotu, który wykorzystuje daną część – podmiotu budującego statek, eksploatującego go lub zajmującego się remontem, przebudową lub konserwacją statku lub jego części składowych. Słusznie zatem wskazuje Skarżąca, iż włączenie pośrednika w łańcuch sprzedaży produktów nie pozbawia jej prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT”.W kontekście przedstawionego rozstrzygnięcia można zastanawiać się, czy tego rodzaju prace, jakie realizował wnioskodawca, nie mogłyby zostać objęte stawką 0% na podstawie innych regulacji przewidzianych w ustawie o podatku od towarów i usług – przykładowo w art. 83 ust. 1 pkt 14, który wprowadza możliwość zastosowania stawki 0% w odniesieniu do usług związanych z obsługą statków wymienionych w ex 30.11 należących do armatorów morskich (z wyjątkiem usług świadczonych na cele osobiste załogi). Przy czym również w tym przypadku, możliwość stosowania stawki 0% może budzić istotne wątpliwości (w kontekście tego kto był nabywcą usług świadczonych przez spółkę - stocznia a nie armator, jak również specyfiki świadczonych usług). Organ podatkowy wydając interpretację wskazał, iż w jego ocenie - usługi świadczone przez spółkę nie są związane z obsługą statków, lecz z obsługą instalacji, bowiem wykonywane czynności dotyczą montażu, demontażu i obsługi technicznej instalacji, które są niezbędne w celu przeprowadzenia remontu.

Co dalej?

Komentowane rozstrzygnięcie jest przykładem wątpliwości, jakie pojawiają się w praktyce wśród podatników na gruncie obecnie obowiązujących regulacji dotyczących zastosowania stawki 0% w przemyśle stoczniowym. Dlatego też warto śledzić na bieżąco podejście organów interpretacyjnych oraz sądów administracyjnych w tym zakresie, a przed określeniem stawki VAT dla realizowanych czynności należy ocenić specyfikę i naturę świadczonych usług oraz brzmienia przepisów o VAT, które wskazują rodzaje usług korzystających z preferencyjnej stawki VAT.

Czy ta strona była pomocna?