Artykuł

IP-backed financing – czym jest i jakie niesie ze sobą korzyści? – część I

Wykorzystanie praw własności intelektualnej jako zabezpieczenia dla finansowania

Blog Prawo Nowych Technologii | Maj 2024

Przedsiębiorcy w poszukiwaniu źródeł finansowania coraz częściej sięgają po metody alternatywne, które mogą zaoferować większą elastyczność i dostępność niż tradycyjne formy finansowania. Jedną z takich nowatorskich form, która zyskuje na popularności, jest finansowanie zabezpieczone własnością intelektualną, znane jako IP-backed financing.

IP-backed financing jest formą finansowania opartą o wykorzystanie przez firmę swojej własności intelektualnej jako przedmiotu zabezpieczenia w celu uzyskania środków finansowych. Odbywa się to zarówno poprzez przeniesienie praw do takich aktywów albo do przepływów pieniężnych pochodzących z nich tytułem zabezpieczenia, jak i poprzez obciążenie takich praw zastawem.


Znaczenie IP-backed financing dla przedsiębiorstw

Metoda finansowania zabezpieczonego własnością intelektualną może stanowić alternatywną formę pozyskiwania środków, szczególnie korzystną dla firm działających w sektorze technologicznym oraz w branżach kreatywnych. Choć w Polsce przypadki, w których prawa własności intelektualnej są jedynym lub głównym zabezpieczeniem finansowania, są nadal stosunkowo rzadkie, to często prawa te umożliwiają ustanowienie dodatkowego zabezpieczenia obok jego standardowych rodzajów, takich jak hipoteka czy zastawy na innych aktywach. Takie rozwiązanie zmniejsza ryzyko finansowe i pozwala podmiotom finansowanym uzyskać wyższe kwoty finansowania lub korzystniejsze oprocentowanie długu.

Dodatkowo, forma finansowania oparta na IP-backed financing może okazać się szczególnie atrakcyjna dla startupów oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) - z uwagi na ich często ograniczony dostęp do tradycyjnych form finansowania, takich jak kredyty bankowe.

Rodzaje aktywów własności intelektualnej możliwych do wykorzystania w ramach IP-backed financing

Wśród aktywów własności intelektualnej, które można wykorzystać w ramach IP-backed financing, wyróżnia się patenty, znaki towarowe oraz prawa autorskie. Ich znaczenie i wartość wynikają z możliwości zapewnienia za ich pośrednictwem ochrony know-how przedsiębiorstwa oraz generowania przychodów poprzez ich licencjonowanie lub sprzedaż.

W Polsce najczęściej wykorzystywanymi do pozyskania finansowania rodzajami własności intelektualnej są znaki towarowe.


IP-backed financing jako źródło kapitału dla polskich podmiotów

Krajowy system prawny dotyczący własności intelektualnej jest silnie kształtowany przez międzynarodowe i unijne regulacje. Polska jest sygnatariuszem kluczowych międzynarodowych konwencji, takich jak Konwencja Berneńska, Konwencja Paryska oraz Układ o współpracy patentowej (PCT), a także uczestniczy w unijnym systemie ochrony praw własności intelektualnej.

Popularyzacja finansowania zabezpieczonego własnością intelektualną na poziomie międzynarodowym może wpłynąć na jego rozwój również w Polsce. Różne formy finansowania, takie jak m.in. kredyty bankowe, pożyczki, venture capital, private equity oraz crowdfunding, są dostępne w Polsce. Finansujący i inwestorzy mogą jednak wymagać szczegółowej wyceny aktywów własności intelektualnej, jeśli stanowią one główny majątek finansowanego podmiotu lub kluczowy przedmiot zabezpieczenia finansowania. Jest to wyzwaniem z powodu braku ustalonych zasad wyceny wartości rynkowej dla tych niematerialnych aktywów.

Polskie prawo określa ramy prawne dla ustanawiania zabezpieczeń na własności intelektualnej. Prawo własności przemysłowej i ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych regulują kwestie rejestracji, ochrony i przenoszenia praw własności intelektualnej, natomiast np. ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów czy Kodeks cywilny stanowią podstawę ustanawiania zabezpieczeń na takich prawach.


Podsumowanie

Własność intelektualna odgrywa coraz większą rolę w finansowaniu działalności gospodarczej. Integracja międzynarodowych i unijnych regulacji z polskim systemem prawnym sprzyja rozwojowi tego obszaru, tworząc podstawy dla ustanawiania zabezpieczeń na własności intelektualnej. Choć wycena tych aktywów może być wyzwaniem, istniejące przepisy prawne, takie jak prawo własności przemysłowej, ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz inne ustawy dostarczają podstawowych narzędzi do efektywnego ich wykorzystywania w procesach finansowania. W miarę popularyzacji IP-backed financing na poziomie międzynarodowym, można oczekiwać dalszego rozwoju i zwiększenia znaczenia tego typu rozwiązań na polskim rynku, co może przyczynić się do innowacyjności i konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.

Autorka artykułu: Weronika Czekaj, Deloitte Legal

to activtae fullwidth component . Do not delete! This box/component contains JavaScript that is needed on this page. This message will not be visible when page is activated.

Czy ta strona była pomocna?