Nowe uprawnienia pielęgniarek

Analizy

Wpływ nowych kompetencji pielęgniarek na zdefiniowanie kręgu odbiorców reklamy leków Rx

Czy kierowanie do pielęgniarek reklamy leków na receptę jest zgodne z prawem?

Alert prawny: Farmacja i zdrowie 4/2016

W kwietniu 2016 uruchomiono pierwsze darmowe kursy z zakresu ordynacji leków dla pielęgniarek. Mają one umożliwić tej grupie zawodowej korzystanie z przyznanego im z początkiem bieżącego roku uprawnienia do wystawiania recept. Mimo, że zagadnienie preskrypcji pielęgniarskiej doczekało się wielu fachowych opracowań, wciąż brakuje  odpowiedzi na ważne dla branży farmaceutycznej pytanie. A mianowicie - czy, a jeśli tak, to w jaki sposób nowe kompetencje pielęgniarek wpływają na zdefiniowanie kręgu odbiorców reklamy leków Rx?

Nowe uprawnienia pielęgniarek

Zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, w określonych w tym przepisie sytuacjach pielęgniarka jest uprawniona do wystawiania recept na określone produkty lecznicze. Uprawnienie pielęgniarek w tym zakresie kształtuje się w sposób zróżnicowany, w zależności od charakteru działania pielęgniarki (jako samodzielny wykonawca świadczeń zdrowotnych, bądź jako personel pomocniczy lekarza). W tym zakresie wyróżnić możemy zatem dwa rodzaje uprawnień:

(i)     uprawnienie do samodzielnej ordynacji i wystawiania recept na określone rodzaje leków (art. 15a ust. 1);

(ii)   uprawnienie do wystawiania recept na leki w ramach realizacji zleceń lekarskich (art. 15a ust. 2).

Podstawowa różnica pomiędzy dwoma rodzajami uprawnień sprowadza się do odmiennego ukształtowania katalogu produktów leczniczych, które mogą być przepisane przez pielęgniarkę na recepcie. I tak, w przypadku samodzielnej ordynacji, pielęgniarka może przepisać receptę jedynie na produkty lecznicze zawarte w specjalnym wykazie określonym w rozporządzeniu ministra zdrowia. W drugim przypadku, pielęgniarka może wypisać receptę na właściwie każdy produkt leczniczy (z wyjątkiem substancji narkotycznych i bardzo silnie działających), pod warunkiem jednak, że następuje to w wykonaniu zlecenia lekarskiego wpisanego do karty zleceń lekarskich.

Pielęgniarka jako „osoba uprawniona do wystawiania recept”

Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo farmaceutyczne, reklama produktów leczniczych dostępnych na receptę może być prowadzona wyłącznie wobec „osób uprawnionych do wystawiania recept” (art. 57 ust. 1 pkt 1).

Kwalifikacja pielęgniarek do grona „osób uprawnionych do wystawiania recept” w rozumieniu ww. przepisu powoduje jednak szereg trudności, a co za tym idzie, niełatwo przesądzić, czy dopuszczalne jest kierowanie do pielęgniarek reklamy leków Rx. Dodatkowymi problemami, w przypadku udzielenia nawet twierdzącej odpowiedzi na powyższe pytanie, jest m.in. ustalenie kręgu pielęgniarek do których kierować można taką reklamę oraz katalogu produktów, których może dotyczyć przekaz.

O ile większych wątpliwości nie budzi dopuszczalność kierowania do pielęgniarek reklamy leków ujętych w rozporządzeniu ministra zdrowia, o tyle sytuacja nie jest już tak jednoznaczna w przypadku wystawiania recept na zlecenie lekarza. Można się bowiem zastanawiać, czy wystawienie przez pielęgniarkę recepty na zlecenie lekarza nie sprowadza się jedynie do wykonania czynności technicznej, polegającej raczej na „wypełnieniu”, niż „wystawieniu” recepty. Kolejnym problemem jest określenie, czy podmiotowość pielęgniarki jako odbiorcy przekazu reklamowego nie jest warunkowana istnieniem ważnego zlecenia lekarskiego?

Konkluzje

W naszej ocenie możliwe jest zbudowanie przekonującej argumentacji broniącej tezy o dopuszczalności kierowania reklamy leków Rx do pielęgniarek posiadających stosowne kwalifikacje. Dla rozstrzygnięcia przedstawionych wyżej problemów istotne jest, aby problem preskrypcji pielęgniarskiej umiejscowić w odpowiednio szerokim kontekście pokrewnych regulacji prawnych. Przede wszystkim niezbędne jest właściwe zrozumienie charakteru „uprawnienia do wystawiania recept”, o którym mowa w przepisach reklamowych ustawy – Prawo farmaceutyczne, a także właściwe zdefiniowanie zakresu samodzielności, którym faktycznie dysponuje pielęgniarka w procesie ordynacji. 

Alert Prawny: Farmacja i zdrowie: Opakowania leków - zabezpieczenia antypodróbkowe

Subskrybuj "Alerty prawne: Farmacja i zdrowie"

Otrzymuj powiadomienia na e-mail o nowych Alertach prawnych: Farmacja i zdrowie Deloitte Legal

Czy ta strona była pomocna?