Deloitte European PSD2 Surveys

Artykuł

Badania Deloitte dotyczące PSD2 na rynku europejskim

Opinie klientów oraz przedstawicieli banków na temat „otwartej bankowości”

Zmieniona dyrektywa w sprawie usług płatniczych (PSD2) to kluczowa inicjatywa Unii Europejskiej o charakterze regulacyjnym, która ma z założenia sprzyjać rozwojowi innowacyjnych rozwiązań oraz konkurencji w sektorze usług finansowych, dzięki zapewnieniu równych szans bankom, nowo powstającym FinTechom i innym uczestnikom rynku. Jej postanowienia zostały zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić klientom dostęp do szerszego spektrum usług finansowych online oraz poprawić ich jakość

Styczeń 2018

Przesuń stronę do:

Badanie „PSD2: Voice of the Banks” i „PSD2: Voice of the Customer”

W związku z wejściem w życie dyrektywy PSD2 eksperci Deloitte przygotowali badanie na temat sposobu, w jaki sektor bankowy przygotowuje się na rozpoczęcie nowej ery „otwartej bankowości” oraz gotowości klientów do udostępniania informacji na temat swoich rachunków bankowych innym bankom i podmiotom zewnętrznym, w tym FinTechom, w zamian za dostęp do nowych, innowacyjnych usług.

Dokument w języku angielskim

Czy – zgodnie z wcześniejszymi przewidywaniami – nowi gracze wywrócą rynek do góry nogami? Czy tradycyjne banki naprawdę znalazły się w niebezpieczeństwie?

Czy należy spodziewać się rewolucji, czy raczej ewolucji, w trakcie której kluczowym priorytetem każdego banku będzie zdefiniowanie roli, jaką będzie odgrywał w przyszłości w nowo powstającym ekosystemie otwartej bankowości?

Czy klienci są przygotowani na zmianę i świadomi korzyści, jakie będą mogli czerpać dzięki udostępnianiu swoich danych?

 

Aby uzyskać odpowiedzi na te i wiele innych pytań, firma Deloitte przeprowadziła dwa niezależne badania:

  • „PSD2: Voice of the Banks” – mające na celu poznanie opinii na temat PSD2 dziewięćdziesięciu banków z Unii Europejskiej z 17 krajów, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Europy Środkowo-Wschodniej.
  • „PSD2: Voice of the Customer” – adresowane do 6 000 klientów korzystających z usług bankowych w Europie Środkowej i biorące pod lupę ich preferencje w zakresie bankowości cyfrowej, a także analizujące gotowość do skorzystania z innowacyjnych usług dostępnych dzięki wprowadzeniu dyrektywy PSD2.
Dokument w języku angielskim

Kluczowe wnioski płynące z badań:

Banki prowadzące działalność w Europie Środkowo-Wschodniej nie implementują PSD2 tak agresywnie jak instytucje obecne na rynku zachodnioeuropejskim
W Europie Środkowo-Wschodniej banki wyraźnie dzielą się na dwie grupy. Pierwszą z nich stanowi grupa instytucji podejmujących wyzwanie, które są najbardziej otwarte na możliwości, jakie niesie za sobą wdrożenie nowych przepisów. Są wśród nich duże banki o ugruntowanej pozycji na rynku. Zdecydowana większość z nich realizuje strategię opartą na współpracy z innymi graczami rynkowymi. Druga grupa to minimaliści. Zazwyczaj średnie i mniejsze podmioty, które albo przyjmują pozycję defensywną i nie podejmują żadnych działań poza tymi, które są niezbędne dla zapewnienia zgodności z nowymi przepisami, albo nie opracowały jeszcze żadnej strategii w tym zakresie. Z kolei znaczna cześć banków obecnych w Europie Zachodniej realizuje agresywną strategię, która ma zwiększyć ich udział w rynku.

Nowe przepisy będą miały największy wpływ na bankowość detaliczną, płatności oraz kredyty konsumenckie – wiele banków rozważa możliwość nawiązania partnerstwa z FinTechami
Wśród banków prowadzących działalność w Europie Środkowo-Wschodniej można zaobserwować wzmożone zainteresowanie współpracą z FinTechami i innymi podmiotami zewnętrznymi. Banki w całej Europie oczekują, że skutki przyjęcia dyrektywy PSD2 będą najbardziej odczuwalne dla klientów bankowości detalicznej i MŚP, a największych szans rozwoju upatrują w takich segmentach jak płatności czy kredyty konsumenckie.

Większość banków postrzega PSD2 jako nowe możliwości, mając jednocześnie świadomość zagrożeń, jakie dyrektywa może przynieść dla przyjętych przez nie modeli biznesowych
Mimo że banki w Europie Środkowo-Wschodniej obawiają się nieco bardziej zagrożenia ze strony FinTechów, gracze obecni na rynku zachodnioeuropejskim wyrażają przekonanie, że duże instytucje o ugruntowanej pozycji na rynku mają największe szanse na osiągnięcie korzyści płynących z wdrożenia PSD2.

Prace związane z przyjęciem PSD2 są bardziej zaawansowane na rynku zachodnioeuropejskim, niż w Europie Środkowo-Wschodniej, gdzie tempo jest zróżnicowane
Projekty związane z implementacją dyrektywy PSD2 realizowane przez duże banki w Europie Zachodniej są obecnie na bardziej zaawansowanym etapie niż w Europie Środkowo-Wschodniej. Jak dotąd najwięcej zasobów przeznacza się na zapewnienie zgodności z nowymi przepisami a nie na realizację inicjatyw o charakterze strategicznym. W Europie Środkowo-Wschodniej zauważyć można ogromne różnice, które częściowo wynikają z niejednolitego tempa prac legislacyjnych w poszczególnych krajach. W niektórych z nich nowe przepisy zostaną wprowadzone dopiero w połowie lub pod koniec roku, co oznacza, że banki w 2018 r. będą miały sporo pracy.

Czy klienci są gotowi na zmiany? Sposób korzystania przez klientów z kanałów bankowości cyfrowej różni się zdecydowanie pomiędzy poszczególnymi krajami Europy Środkowej
Pomimo obserwowanego od pewnego czasu zwiększonego zainteresowania kanałami internetowymi i mobilnymi, większość klientów w Europie Środkowej korzysta z usług bankowych wieloma kanałami. W regionie zauważyć można podział na dwie odrębne grupy. Do pierwszej z nich należą takie kraje jak Rumunia czy Bułgaria, gdzie udział kanałów cyfrowych nie przekracza poziomu 20 proc. Drugą grupę reprezentują bardziej dojrzałe rynki, m.in. Polska, Węgry, Słowacja i Czechy, gdzie udział ten dochodzi obecnie nawet do 70 proc.

Niemal jedna piąta klientów w Europie Środkowej to osoby będące „zakładnikami oddziałów” albo Internetu. Tacy klienci otwierają ogromne możliwości dla firm, które będą wdrażać innowacyjne rozwiązania na gruncie PSD2
Mimo że dostęp do urządzeń internetowych i mobilnych jest w wielu krajach szeroki, ponad 11 mln klientów banków w Europie Środkowej to „zakładnicy oddziałów” lub Internetu. I chociaż woleliby realizować wszystkie transakcje w trybie online lub korzystając z urządzeń mobilnych, zmuszeni są do odwiedzania oddziałów bądź korzystania z bankowości internetowej. Klienci ci deklarują, że wielu transakcji nie można jeszcze wykonywać online lub nie są one obsługiwane przez aplikacje mobilne. W tym właśnie segmencie podmioty oferujące innowacyjne rozwiązania dzięki wejściu w życie dyrektywy PSD2 mogą nawiązać bezpośrednie relacje z nowymi klientami, których kusić będą zaawansowanymi technologicznie usługami udostępnianymi dzięki nowym przepisom. Według 42 proc. respondentów z Europy Środkowej korzystających z dostępu wielokanałowego bądź cyfrowego, jednym z pięciu najważniejszych czynników decydujących o wyborze innego dostawcy usług finansowych jest większe zaawansowanie technologiczne oferowanych przez niego kanałów dostępu do usług.

Aby móc wykorzystać nowe możliwości, firmy oferujące innowacyjne rozwiązania dzięki przyjęciu dyrektywy PSD2 będą musiały skoncentrować się na budowaniu zaufania oraz świadomości klientów
Zainteresowanie klientów nowymi usługami wynikającymi z wdrożenia PSD2 oraz ich gotowość do udostępniania innym podmiotom danych na temat swoich rachunków bankowych będą miały kluczowe znaczenie dla skuteczności zmodyfikowanych przepisów w praktyce. Mimo że (w zależności od kraju) od 18 do 35 proc. ankietowanych klientów banków w Europie Środkowej deklaruje, że nie miałoby nic przeciwko przekazywaniu innym bankom informacji na temat swoich rachunków w zamian za dostęp do nowych usług w trybie online, przeciętny poziom wiedzy konsumentów na temat otwartej bankowości oraz związanych z nią korzyści jest nadal niski we wszystkich krajach regionu. Nie ulega wątpliwości, że innowacyjne firmy zainteresowane osiąganiem profitów, jakie otwiera przed nimi przyjęcie dyrektywy PSD2, będą musiały w pierwszej kolejności zainwestować w inicjatywy mające na celu budowanie zaufania klientów i świadomości społecznej na temat korzyści.

Nie należy oczekiwać rewolucyjnych zmian związanych z przyjęciem dyrektywy PSD2
Nie ulega wątpliwości, że dyrektywa PSD2 może wywrócić rynek do góry nogami. Proces jej przyjęcia będzie jednak długotrwały. Większość banków w Europie Zachodniej i Środkowo-Wschodniej oczekuje, że wpływ wdrożenia nowych przepisów będzie najbardziej widoczny dopiero po upływie od dwunastu miesięcy do trzech lat od ich implementacji. Niektóre banki zachodnioeuropejskie są jednak bardziej optymistyczne i spodziewają się konkretnych efektów już w pierwszym roku. Respondenci zgadzają się jednak co do tego, że PSD2 nie wywoła rewolucji, a skutki jej przyjęcia będą odczuwalne stopniowo i będą miały nieodwracalny charakter.

Przed nami jeszcze wiele wyzwań
Wiele problematycznych kwestii zidentyfikowanych przez banki wynika ze złożoności i zakresu dyrektywy PSD2. Najważniejsze z nich związane są jednak z brakiem wszystkich niezbędnych elementów ram regulacyjnych, jasnych wytycznych dla okresu przejściowego oraz jednolitych standardów API, czemu towarzyszy brak wcześniejszego doświadczenia we współpracy pomiędzy bankami a firmami zewnętrznymi. Nie należy również zapominać o konieczności zachowania odpowiedniej równowagi pomiędzy wymogami w zakresie bezpieczeństwa a budowaniem pozytywnych doświadczeń – większość respondentów wyraża przekonanie, że edukacja klientów będzie jednym z najtrudniejszych wyzwań.

 

Bardziej szczegółowe informacje oraz wnioski można znaleźć w pełnych wersjach raportów Deloitte:

Zachęcamy również do kontaktu przedstawicieli instytucji finansowych, którzy chcieliby omówić szczegółowo wyniki badań oraz wpływ dyrektywy PSD2 na ich organizację. (link do danych kontaktowych).

Metodologia badania

„PSD2: Voice of the Banks”: Firma Deloitte przeprowadziła badanie pośród 24 banków z Europy Zachodniej oraz 66 banków z Europy Środkowo-Wschodniej. W tym celu wykorzystano szczegółowe ankiety internetowe oraz wywiady z respondentami, które pozwoliły ustalić ich podejście do nowych regulacji PSD2, a także sposób, w jaki zamierzają stawić czoło wyzwaniom wynikającym z ich wdrożenia, zarówno z perspektywy zgodności z przepisami, jak i inicjatyw o charakterze strategicznym.

„PSD2: Voice of the Customer”: Szczegółowe badanie internetowe (CAWI) zostało przeprowadzone na próbie tysiąca klientów banków w każdym z sześciu państw Europy Środkowej (Polska, Bułgaria, Czechy, Węgry, Rumunia i Słowacja) i miało na celu uzyskanie lepszego zrozumienia potencjalnego wpływu preferencji dotyczących kanałów bankowych oraz obaw związanych z ochroną danych na realizację scenariuszy opracowanych w związku z wdrożeniem dyrektywy PSD2 przez instytucje bankowe oraz inne innowacyjne firmy.