Raport: Chemistry 4.0

Artykuł

Raport: Chemia 4.0

Raport przygotowany przez Deloitte i VCI analizuje siły, które będą kształtować przemysł chemiczny i farmaceutyczny do roku 2030.

Luty 2018 r.

Badanie Deloitte przeprowadzone we współpracy z VCI pokazuje gruntowną transformację branży chemicznej, w której kluczową rolę odgrywa cyfryzacja i gospodarka o obiegu zamkniętym. Raport z badania przedstawia 30 najistotniejszych trendów w przemyśle chemicznym do 2030 r.

Otoczenie rynkowe w przemyśle chemicznym znajduje się w fazie przejściowej; producenci w krajach rozwijających się i bogatych w zasoby rozwijają się i rozszerzają ofertę o produkty specjalistyczne, wcześniej dostarczane przez niemieckich eksporterów. Czynniki stanowiące dotychczas główne motory wzrostu, takie jak globalizacja, specjalizacja i koncentracja na podstawowej działalności osiągnęły szczytowy poziom. Ponadto nowe technologie zupełnie zmieniają życie codzienne i otoczenie konkurencyjne.  Cyfryzacja napędza tempo zmian we wszystkich gałęziach przemysłu, a postęp w biotechnologii i produkcji dodatków chemicznych powoduje gruntowne zmiany w całej branży.  Co więcej, zmiany w strukturze popytu oraz priorytetach społecznych dokonują się już od wielu lat. Zwiększone zapotrzebowanie na efektywne gospodarowanie zasobami i ochronę środowiska wywarło ogromny wpływ na preferencje klientów. Przemysł chemiczny musi stawić czoła poważnym wyzwaniom.

Cyfrowe modele biznesowe

Dzięki cyfryzacji firmy z branży chemicznej gromadzą ogromne ilości danych, które można ocenić i wykorzystać, aby usprawnić procesy operacyjne i tworzyć nowe modele biznesowe. Cyfrową transformację sektora chemicznego można podzielić na trzy kategorie:

  • Przejrzystość i procesy cyfrowe. Kompleksowe dane dotyczące procesów posiadane przez firmy wykorzystuje się w celu zwiększenia wydajności procesów produkcyjnych i modeli biznesowych, które w dużej mierze pozostają niezmienione. Jednym z obszarów, w których takie dane są stosowane jest automatyzacja procesów produkcyjnych.
  • Modele operacyjne oparte na danych. Modele wykorzystują ogromne ilości danych operacyjnych, dane zewnętrzne i zaawansowane metody analizy w celu poprawy procesów decyzyjnych i wydajności. Systemy utrzymania prewencyjnego, logistyka sieciowa i rozwiązania zapożyczone w wirtualnej rzeczywistości to obecnie najważniejsze czynniki kształtujące branżę chemiczną.
  • Cyfrowe modele biznesowe. Modele te zastępują stosowane dotychczas procesy i modele biznesowe, a produkty i usługi doskonali się za pomocą technik cyfrowych, aby rozszerzyć ich przydatność dla klientów. Dodatkowa produkcja dla rolnictwa jest jednym z przykładów stosowania takiego modelu biznesowego.

Gospodarka o obiegu zamkniętym

Wraz ze zmianą preferencji klientów i rosnącym nacisku na zrównoważoną produkcję i konsumpcję, pojawia się potrzeba budowania gospodarki o obiegu zamkniętym, która skupia się na zastosowaniu, a nie wielkości produkcji. Przemysł chemiczny może wziąć pod uwagę wszystkie aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym w kontekście cyklu życia produktu. W badaniu wyszczególniono siedem najważniejszych obszarów gospodarki o obiegu zamkniętym, które branża chemiczna powinna wziąć pod uwagę: 

  • (Prze)projektuj. Opracowując i tworząc produkt (skład i projekt produktu), należy wziąć pod uwagę wszystkie aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym i odpowiednio je optymalizować w całym cyklu życia produktu od etapu produkcji przez zastosowanie, aż do potencjalnego recyklingu. Należy rozważyć różne aspekty, takie jak "projektowanie dla recyklingu", jak również wydajność i cykl życia produktów chemicznych w kontekście procesu produkcyjnego klienta, a także zastosowania przez klienta końcowego ("projektowanie dla zastosowania").
  • Przyjazna dla klimatu produkcja efektywnie wykorzystująca zasoby.  Produkcja środków i substancji chemicznych zakładająca efektywne wykorzystanie zasobów i poszanowanie środowiska naturalnego oraz zapobieganie tworzeniu odpadów w całym łańcuchu wartości w branży chemicznej: od zarządzania aktywami poprzez optymalizację procesów magazynowania i transportu po efektywne zarządzanie odpadami i ściekami.
  • Wykup. Producenci nie sprzedają środków chemicznych, ale odbierają produkty zużyte przez przez klienta i przetwarzają je zgodnie z obowiązującymi standardami (leasing chemiczny).  Firmy z branży chemicznej stosujące ten model biznesowy związany z usługami i oparty na wartościach mogą wykorzystywać swoją wiedzę merytoryczną i techniczną, aby optymalizować procesy produkcyjne klientów.
  • Recykling. Substancje i środki chemiczne mogą być poddawane recyklingowi jako substancje lub surowce do produkcji (recykling chemiczny). Mogą być więc mechanicznie rozdrabniane, oczyszczane i sortowane lub rozkładane na organiczne surowce, filtrowane i przetwarzane na nowe substancje lub środki chemiczne.
  • Odzyskiwanie energii. Kolejnym ważnym elementem gospodarki o obiegu zamkniętym jest odzyskiwanie odpadów połączone z odzyskiwaniem energii w formie ciepła, pary wodnej lub energii elektrycznej. Odpadami, z których można pozyskać energię, zastępuje się gaz i ropę naftową, które z kolei wykorzystywane są jako surowce do produkcji chemicznej.
  • Oczyszczanie i ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko. Należy ograniczać do minimum skutki uwalniania zużytych substancji chemicznych do środowiska. Decydujące znaczenie ma tu biodegradacja, a także zmniejszenie ilości osadów w ściekach.
  • Usuwanie osadów. Dopóki nie uda się stworzyć nowych metod zapobiegania gromadzeniu się osadów, właściwe i kontrolowane usuwanie osadów przemysłowych pozostanie jednym z kluczowych aspektów gospodarki o obiegu zamkniętym.

Raport przygotowany przez VCI i Deloitte pokazuje główne trendy i kluczowe czynniki, które albo już oddziałują albo w najbliższym czasie będą znacząco oddziaływać na europejski i światowy rynek chemiczny. Wnioski z raportu są ciekawe również w kontekście polskiego rynku, szczególnie biorąc pod uwagę jego dynamiczny rozwój i procesy konsolidacji w ostatnich latach, a także duże projekty inwestycyjne kluczowych graczy w tym segmencie. Choć w rywalizacji z globalnymi graczami głównym zagrożeniem jest ograniczony dostęp do surowców w konkurencyjnych cenach, inwestycje w innowacyjne rozwiązania mogą pomóc polskiej chemii wzmocnić jej pozycję na rynku. Wydaje się, że rynek chemiczny w Polsce, a przynajmniej jego główni gracze, widzą istotne znaczenie i potrzebę takich działań, niemniej, jest jeszcze sporo do zrobienia w tym temacie, a wydatki na badania i rozwój w Polsce są wciąż zdecydowanie mniejsze niż wydatki firm globalnych.

Adam Wacławczyk – Partner w Dziale Doradztwa Podatkowego

Polska branża chemiczna, jako jeden z najszybciej rozwijających się sektorów przemysłu, jest również jednym z priorytetowych obszarów wsparcia pochodzącego z funduszy Unii Europejskiej. Dostępne programy dofinansowują koszty inwestycyjne i operacyjne związane z działalnością badawczo – rozwojową prowadzącą do innowacji produktowej i procesowej. Źródła dotacji są zróżnicowane i obejmują m.in. program sektorowy INNOCHEM dedykowany podmiotom z branży chemicznej, INNOMOTO, Innowacyjny Recykling czy INNOSTAL, w których zdefiniowano obszary badawcze spójne z działalnością sektora. Dodatkowo podmioty te mogą obniżyć kwotę odprowadzonych podatków korzystając z ulgi podatkowej z tytułu prowadzonej działalności badawczo – rozwojowej, która z roku na roku staje się coraz atrakcyjniejsza i pozwala na zmniejszenie podstawy opodatkowania nawet o 200% kosztów związanych z badaniami i rozwojem.

Dominika Orzołek, Starszy Menedżer, Zespół ds. sektora publicznego, innowacji i zachęt inwestycyjnych

Czy ta strona była pomocna?